Τρίτη, 25 Οκτωβρίου 2011

88 - Αθωνιάς Εκκλησιαστική Ακαδημία

Στο Άγιο Όρος με την επωνυμία «Αθωνιάς Σχολή» λειτούργησαν κατά περιόδους διάφορες σχολές. Αυτές απέβλεπαν στην «ιεροπρεπή και εγκυκλοπαιδικήν μόρφωσιν των Αγιορειτών μοναχών συμφώνως τω πνεύματι της Ορθοδόξου Εκκλησίας και του αγιορειτικού αρχαίου μοναχισμού».

Στην Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας ο άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης δημιούργησε σχολείο. Μέχρι σήμερα οι μοναχοί ονομάζουν το χώρο που γινόταν τα μαθήματα «σχολείο». Οργανωμένη όμως σχολή, σύμφωνα με τις μαρτυρίες που έχουμε, ιδρύθηκε κατά την εποχή της φιλολογικής και καλλιτεχνικής ανθήσεως επί της δυναστείας των Παλαιολόγων, τον ΙΓ΄ αιώνα, στο Ιβηρίτικο Κελλί Aγιος Ιωάννης Θεολόγος με την επωνυμία «Ιβηριτική Θεολογική Σχολή», η οποία ήταν καθαρώς ελλνική σχολή.

Το 1749 ο φιλόμουσος ιερομόναχος Μελέτιος Βατοπεδινός με την προτροπή του Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Κυρίλλου του Ε΄ πρωτοστατεί στην ίδρυση σχολείου κοντά στην Ιερά Μονή Βατοπεδίου και το οποίο ονομάσθηκε αργότερα από τον Ευγένιο Βούλγαρη «Αθωνιάς Εκκλησιαστική Ακαδημία».

Πρώτος σχολάρχης διορίσθηκε ο ιεροδιάκονος Νεόφυτος ο Καυσοκαλυβίτης, ο οποίος και σχολάρχησε τρία χρόνια. Μετά την παραίτησή του, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το 1752, διόρισε σχολάρχη τον αρχιμανδρίτη του Παναγίου Τάφου Αγάπιο. Ο ενάρετος αυτός διδάσκαλος καταγόταν από την Γαλάτιστα της Χαλκιδικής. Πριν προλάβει όμως να αναλάβει τα καθήκοντά του, φονεύθηκε στις 18 Αυγούστου από τους Γενιτσάρους στη Θέρμη έξω από τη Θεσσαλονίκη.

Μετά τον μαρτυρικό θάνατο του Αγαπίου, διορίσθηκε σχολάρχης της σχολής του Αγίου Όρους, το 1753, από το Οικουμενικό Πατριαρχείο ο σοφότερος από τους μετά την Αλωση Έλληνες διδασκάλους Ιεροδιάκονος Ευγένιος ο Βούλγαρης.

Η Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου εξέδωκε σιγίλλιο, με το οποίο κανονιζόταν τα της λειτουργίας, της διοικήσεως και των οικονομικών της Σχολής. Σύμφωνα με αυτό η Σχολή έπρεπε να είναι «φροντιστήριον ελληνικών μαθημάτων, παιδείας τε και διδασκαλίας παντοδαπής εν τε λογικαίς, φιλοσοφικαίς τε και θεολογικαίς επιστήμαις» και μπορούσαν να φοιτούν όχι μόνο μοναχοί από το Αγιον Όρος, αλλά και λαϊκοί από τον έξω κόσμο.

Επί των ημερών του Βούλγαρη η Αθωνιάς Ακαδημία είδε ημέρες ακμής, προσείλκυσε πλήθος μαθητών και κατέστη περίφημη όχι μόνο στον Ορθόδοξο κόσμο αλλά και πέραν αυτού.

Ο μέγας αυτός διδάσκαλος δίδαξε στους μαθητές του ότι με την πνευματική άνοδο, την αγιότητα του βίου, την επιστροφή στην παράδοση των αγίων Πατέρων, την εμμονή στην Ορθόδοξη πίστη και τη μόρφωση του Γένους θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την απελευθέρωση του Γένους.

Η σχολή αποτελούνταν από 9 τάξεις και διακρινόταν σε δύο βαθμίδες, την κατωτέρα των γραμματικών μαθημάτων και την ανωτέρα των φιλοσοφικών. Στην κατωτέρα η φοίτηση ήταν τετραετής. Στα δύο πρώτα έτη - για αρχαρίους - οι μαθητές ασχολούνταν με την γραμματική και την τεχνολογία, ενώ στα δύο επόμενα με την κατά είδη θεματογραφία και την ακριβή σύνταξη. Στην ανωτέρα βαθμίδα, η οποία ήταν πενταετής, διδασκόταν θεολογία, φιλοσοφία, μαθηματικά, λατινικά, κοσμογραφία και φυσική.

Πολλοί μαθητές προσέρχονταν για να μαθητεύσουν σ' αυτήν και να ακούσουν τον μεγάλο αυτόν διδάσκαλο. Μεταξύ αυτών ιδιαίτερη θέση κατέχουν ο ισαπόστολος και εθναπόστολος Aγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, ο Aνθιμος ο Ολυμπιώτης, ο Ιώσηπος Μοισιόδαξ, ο Σέργιος Μακραίος, ο Χριστόφορος Προδρομίτης, ο όσιος Αθανάσιος Πάριος, ο Δαμασκηνός Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, ο Παΐσιος Καυσοκαλυβίτης, ο Ιωάννης Πέζαρος.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο και μετά την αναχώρηση του Ευγενίου κατέβαλε μεγάλες προσπάθειες για τη διατήρηση και ανόρθωση της Αθωνιάδος. Απέστειλε διδασκάλους και σχολάρχες και με εράνους και με ιδιαίτερη φροντίδα τη διατήρησε.

Σπουδαίοι διδάσκαλοι της προ της επαναστάσεως του 1821 περιόδου υπήρξαν ο ιεροδιάκονος Κυπριανός από την Κύπρο που μετέπειτα εξελέγη Πατριάρχης Αλεξανδρείας, ο Νικόλαος Ζερζούλης, ο Αθανάσιος Πάριος, ο Ιωάννης Πέζαρος.

Κατά την εποχή του Παρίου η Αθωνιάς γνώρισε λαμπρές ημέρες. Μαθητές του πρόκοψαν στην αρετή, όπως ο Νεομάρτυρας Aγιος Αθανάσιος Κουλακιώτης και ο κτίτορας της Μονής Μεγάλου Δένδρου στην Πάρο όσιος Κύριλλος Παπαδόπουλος. Πνευματικός καθοδηγητής της Αθωνιάδος την περίοδο αυτή ήταν ο εφησιχάζων στο Aγιον Όρος Μητροπολίτης πρώην Κορίνθου Aγιος Μακάριος Νοταράς.

Μεταξύ των άλλων μαθητής της Αθωνιάδος υπήρξε και ο Ρήγας Φεραίος.

Την 1η Ιουνίου 1801 διορίσθηκαν από το Οικουμενικό Πατριαρχείο επίτροποι της Σχολής στο Aγιον Όρος: 1) ο επίσκοπος Τρίκκης Αμβρόσιος, 2) ο μοναχός Χριστόφορος Προδρομίτης και 3) ο Αγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, και στη Γαλλία, ο Αδαμάντιος Κοραής, με σκοπό να βοηθήσουν στην αναδιοργάνωση της σχολής.

Η Σχολή διέκοψε την λειτουργία της το 1821 λόγω της επαναστάσεως.

Το 1842 επαναλειτούργησε στις Καρυές. Με εράνους οικοδομήθηκε το νέο κτίριο στις Καρυές το 1844. Ο Ζώης Καπλάνης και ο Ευγένιος Βούλγαρης με τις διαθήκες τους άφησαν ένα σεβαστό ποσό για την συντήρηση της Σχολής.

Τον 19ο αιώνα η Σχολή συνάντησε πολλές δυσκολίες. Δίδαξαν σ' αυτή σπουδαίοι άνδρες όπως ο Δανιήλ Μάγνης, ο Βαρθολομαίος Κουτλουμουσιανός, ο Δωρόθεος Ευελπίδης, ο Νικηφόρος Γλυκής, ο Δανιήλ Παντοκρατορινός, ο Χριστόφορος Προδρομίτης, ο Χρυσόστομος Λαυριώτης, ο Ιωάσαφ Λαυριώτης και άλλοι.

Μια νέα περίοδος αρχίζει για την Αθωνιάδα από το 1930, όταν μεταφέρεται στον εξωτερικό ξενώνα της Σκήτης του Αγίου Ανδρέα. Αναδιοργανώνεται και λειτουργεί ως Ιερατική Σχολή. Μέχρι το 1940 σχολάρχησαν σε αυτή ο Αθανάσιος Παντοκρατορινός και ο Ιωακείμ Ιβηρίτης. Με την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου το 1940, η Σχολή κλείνει τις πύλες της μέχρι το 1953.

Στις 3 Οκτωβρίου 1953 επαναλειτουργεί υπό τη διεύθυνση του Αρχιμανδρίτη Ναθαναήλ Λαυριώτου του μετέπειτα Μητροπολίτου Κώου. Από το 1967 έως το 1988 διευθύνεται από τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Ροδοστόλου Χρυσόστομο. Από το 1988 έως το 1997 από τον Αρχιμανδρίτη Νικηφόρο Μικραγιαννίτη.

Τρεις Οικουμενικοί Πατριάρχες επισκέφθηκαν κατά την τελευταία περίοδο της λειτουργίας της την Αθωνιάδα και ευλόγησαν το έργο της. Το 1963 ο Αθηναγόρας ο Α΄, τον Σεπτέμβριο του 1990 ο Δημήτριος ο Α΄, και τον Νοέμβριο του 1992 ο Βαρθολομαίος ο Α΄.

Τον Οκτώβριο του 1993 η Αθωνιάς εόρτασε πανηγυρικά τα 240 χρόνια από τον διορισμό του Ευγενίου Βούλγαρη σ' αυτήν και την ονομασία που της έδωσε «Αθωνιάς Εκκλησιαστική Ακαδημία» καθώς και τα 40 χρόνια επαναλειτουργίας της μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όπως και παλαιότερα έτσι και τα τελευταία χρόνια η Αθωνιάς απέδωσε πολλούς καρπούς. Πολλοί από τους μαθητές της κατέλαβαν υψηλές θέσεις στην Εκκλησία και την κοινωνία. Συνετέλεσε στην επάνδρωση των Ιερών Μονών και ησυχαστηρίων του Αγίου Όρους και στη στελέχωση των Ορθοδόξων Μητροπόλεων της Ελλαδικής Εκκλησίας και του εξωτερικού.

87 - Η Ιερά Μονή Χιλιανδαρίου συμμετέχει στην Διεθνή Έκθεση Βιβλίου στο Βελιγράδι

Η Ιερά Μονή Χιλιανδαρίου συμμετέχει με δικό της περίπτερο στην Διεθνή Έκθεση Βιβλίου στο Βελιγράδι. Η Έκθεση λειτουργεί καθημερινά τις ώρες 10-21, από 23 έως 30 Οκτωβρίου 2011.

Εκτίθενται πολλοί τίτλοι βιβλίων, αρκετοί από τους οποίους αποτελούν εκδόσεις του μοναστηριού.



Περισσότερα: http://www.hilandar.org/index.php?option=com_content&task=view&id=393&Itemid=1

86 - Σύγχρονοι γέροντες



Γράφει ο μοναχός Μωυσής, Αγιορείτης

στη ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 6/2/2011


Θεωρώ τον εαυτό μου ιδιαίτερα τυχερό που γνώρισε κάποιους πριν από λίγα χρόνια κοιμηθέντες ρασοφόρους. Πρόκειται για τους πατέρες Επιφάνιο Θεοδωρόπουλο, Παΐσιο Αγιορείτη, Πορφύριο Καυσοκαλυβίτη, Εφραίμ Κατουνακιώτη, Νικόλαο Μπεκατώρο και Αιμιλιανό Σιμωνοπετρίτη, που μου έδωσε το μέγα σχήμα των μοναχών. Με βοήθησαν πολύ στη ζωή μου, ιδιαίτερα ο τελευταίος.

Μ' έμαθαν να ξέρω γιατί ζω, την ωραιότητα του Θεού, το μυστήριο της ελευθερίας του ανθρώπου και τον σεβασμό του κάθε προσώπου, να μη λέω ψέματα στον εαυτό μου, να προασπίζομαι την αλήθεια με αγάπη. Με απομάκρυναν με τρόπο και διάκριση από έναν τρόπο ζωής δίχως βαθύ νόημα και ιερό σκοπό. Έναν τρόπο που ζουν πολλοί σαν υπνωτισμένοι μπροστά στην τηλεόραση ή με το πώς βλέπουν και βιώνουν τη ζωή, την ίδια τη ζωή τους. Έχουν κλείσει τα μάτια της ψυχής τους, για να δουν και να χαρούν το αληθινό φως.

Μερικές φορές δημιουργείται ένας μύθος και μία υπερβολή από κάποιους για ορισμένους γέροντες. Αυτό είναι λάθος σοβαρό σε βάρος των τιμίων αυτών προσώπων. Θεωρούν ότι μεγεθύνοντας τους γεροντάδες τους ανεβαίνουν και των δικών τους πνευματικών μετοχών τα ποσοστά. Ούτε φυσικά πάλι επιτρέπεται οι ίδιοι οι γέροντες να παρασύρονται κάποτε σε προσωποπαγείς, συναισθηματικές και νοσηρές σχέσεις και καταστάσεις. Οι γέροντες να συνδέουν τους ανθρώπους τους πάντοτε με τον Χριστό και όχι με τα πρόσωπά τους. Στην πνευματική ζωή χρειάζεται υπέρβαση, γενναιότητα και θυσιαστικότητα.

Ένας γέροντας και κατ' επέκταση ένας πνευματικός-εξομολόγος δεν θα πρέπει να δεσμεύει ασφυκτικά τα πρόσωπα, αλλά να τα εμπνέει με το βιωμένο του παράδειγμα, με τη διακριτική νουθεσία του, τη σεμνότητα, την ταπείνωση και την προσευχή του, όπως οι παραπάνω αναφερθέντες. Αναγνωρίζονται για τη διάκριση, τη χαρισματιούχα ζωή τους, την προσευχή τους και την αγάπη τους. Αγαπούσαν πολύ τον Χριστό και τον πάσχοντα συνάνθρωπο. Όλοι οι γέροντες δεν είναι όσιοι. Δεν είναι ορθό επίμονα και βιαστικά να θέλουμε να τους θέσουμε τα φωτοστέφανο της αγιότητας. Για να δοξαστούμε κι εμείς.

Ο π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος από τη Μεσσηνία σπούδασε θεολογία αριστεύοντας. Υπήρξε πνευματικός πατέρας σπουδαίος πολλών πιστών που τον εκτιμούσαν βαθύτατα. Ο λόγος του είχε ακρίβεια, εγκυρότητα, τεκμηρίωση, σοβαρότητα, υπευθυνότητα, καθαρότητα και πιστότητα. Ο γνωστότατος γέροντας Παΐσιος ο Αγιορείτης γεννήθηκε στα Φάρσαλα της Μ. Ασίας, μεγάλωσε στην Κόνιτσα της Ηπείρου και μόνασε για πολλά έτη στο Άγιον Όρος. Η μακρά του άσκηση του έδωσε εμπειρία και χαρίσματα, με τα οποία βοηθούσε πολλούς πολύ. Το ίδιο και ο μακαριστός Γέροντας Πορφύριος, που μικρός ήλθε από την Εύβοια στη σκήτη των Καυσοκαλυβίων, απ' όπου και το προσωνύμιό του, και λόγω σοβαρού κλονισμού της υγείας του πήγε στην Αθήνα, όπου επί σαράντα χρόνια παρέμεινε ασκητής, μοιράζοντας θεϊκά δώρα σε πολλούς θλιμμένους και πονεμένους.

Ο γέροντας Εφραίμ αγωνίστηκε επί δεκαετίες στα απαράκλητα Κατουνάκια, υπακούοντας, γηροκομώντας τους γεροντάδες του, εργαζόμενος σκληρά και προσευχόμενος ακατάπαυστα. Ο λόγος ήταν βιωματικός, πειστικός, κατανυκτικός και εγκάρδιος. Ο π. Νικόλαος Μπεκατώρος γεννήθηκε από έλληνες γονείς στη Ρωσία και πολλά υπέστη ως νέος ιερεύς από τους άθεους κυβερνώντες και τα όργανά τους. Πήγε στην Αθήνα και κατόπιν στην Αμερική, όπου έγινε στοργικός πνευματικός πατέρας Ελλήνων, Ρώσων, Αμερικανών και άλλων, τους οποίους σαγήνευε με τη γνήσια ειλικρίνεια, πραότητα και ταπείνωσή του. Ο γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης, που ζει άρρωστος βαριά στο μοναστήρι της Ορμύλιας, που ίδρυσε ο ίδιος και έχει σήμερα 120 μοναχές, διακρίθηκε για τη σοφία, την εμπειρία, τη γνώση των ιερών θεσμών, την εμβάθυνση στ' άδυτα της ανθρώπινης ψυχής, την ανάλυση θεμάτων υψηλών και σπουδαίων. Πρόκειται για μια σπάνια και εξαιρετική μορφή αληθινού ανθρώπου του Θεού.

Οι γέροντες απομυθοποιημένοι, αφτιασίδωτοι και γνήσιοι έχουν να καταθέσουν βαρυσήμαντο λόγο στις μεγάλες δυσκολίες των καιρών και των ανθρώπων.