Δευτέρα, 26 Νοεμβρίου 2012

2294 - Σαν σήμερα, πριν 100 χρόνια, κοιμήθηκε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Ιωακείμ Γ΄ ο Μεγαλοπρεπής



Σαν σήμερα στις 26/13 Νοεμβρίου 1912 κοιμήθηκε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Ιωακείμ Γ΄ ο οποίος συνέδεσε σημαντικό μέρος του βίου του με το Άγιο Όρος και ειδικότερα με το Ιερό Κάθισμα του Αγίου Ευσταθίου, τον Μυλοπόταμο. 



Στη σελίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου διαβάζουμε:




ωακεμ Γ
Βος, τ α : 4 κτ. 1878 - 30 Μαρτου 1884
οκουμενικς πατριρχης ωακεμ Γ γεννθη τν 18ην ανουαρου 1834 κ γονων Δημητρου κα Θεοδρας Δεβετζ ες τ Βαφεοχριον το Βοσπρου κα βαπτσθη ες τ νομα Χρστος. Τ πρτα γρμματα ξμαθεν κ το πατρς του Δημητρου, κολοθησε δ τακτικς τς προκαταρκτικς ατο σπουδς μχρι τς β τξεως το σχολαρχεου ες τν κε σχολν μ τν διδσκαλον το χωρου Μιχαλκην. πηρτει ν τ να τος ερες κα γνετο ναγνστης ν τ κκλησίᾳ το χωρου του.
ττε προϊστμενος το χωρου Χρσανθος Ρσιος (1844-45/6) τν προσλαβεν π τν προστασαν του. Μετβησαν μο κατ ρχς ες τ Ρσιον, κα κολοθως τ γιον ρος, τν Μονν Παντοκρτορος, νθα διμειναν πρ τ τος. κε Χρστος Δεβετζς ( Δημητριδης) λαβεν καν μαθματα παρ το διδασκλου Πμβου το Λεσβου. ρχς το τους 1848 πανλθεν ες τν Πλιν μετ το γροντς του, στις μετ λγον πθανεν κ τς χολρας.
Κατ ρχς προσεκολλθη ες τν πηρεσαν το μητροπολτου Σμου Γρηγορου. Μετ τατα, τ συστσει το ττε μητροπολτου Κυζκου, βραδτερον δ πατριρχου ωακεμ Β, κολοθησεν ς πηρτης τν μητροπολτην Πωγωνιανς γπιον ρχς το 1849 ες Βουκουρστιον. σατως μεινε πλησον το διαδεχθντος τν γπιον, θανντα, Πωγωνιανς Νικνδρου, μχρι το τους 1853-4. ν Βουκουρεστίῳ δικουσεν λην τν σειρν τν γκυκλων μαθημτων ν τ οκοτροφείῳ τν κ Κεφαλληνας διδασκλων ποστολτων, χων σατως ς προγυμναστς δο τρους διδασκλους κα εροψλτας τος Χρηστδας. κε ξμαθε τν βλαχικν. χειροτονθη δικονος τν 10ην Αγοστου 1852 (12 Αγοστου 1851;) ν τ μετοχίῳ τν Γραικν (Χνο-Γκρτζηλορ) π το Πωγωνιανς Νικνδρου, μετονομασθες ωακεμ.
Τ 1854 μετβη ες τν Βιννην, νθα κρατθη π μρους τν πλουσων κε μογενν κα πηρετε κατ ρχς π λγους μνας ες τν ναν το γου Γεωργου κα κατπιν, μχρι το 1860, ες τν τερον ναν τς γας Τριδος ς δικονος κα κανονρχης (κατηχητς) π τος ερες - ρχιμανδρτας Ἰάκωβον Λεβαντν τν κ Ψαρρν (μετπειτα Μοσχονησων) κα Κοσμν Λιβερπουλον. κε πεδθη παραλλλως ες σπουδς κα μελτας, ξμαθε δ κα τν γερμανικν.
νελθντος το γροντς του ωακεμ Β, το π Κυζκου, ες τν οκουμενικν θρνον, ωακεμ Δεβετζς ( Δημητριδης) λθεν ες τν πλιν μν κα διωρσθη τν 12ην Νοεμβρου 1860 δευτερεων τν πατριαρχικν διακνων κα τν 23ην (3ην;) Μαρτου 1863 μγας πρωτοσγκελλος, χειροτονηθες π ατο το πατριρχου πρεσβτερος κα προχειρισθες ες τ φφκιον το μ. πρωτοσυγκλλου. Παυθντος ωακεμ Β το θρνου, κα προτο κμη ποχρησ οτος ριστικς το θρνου, πρωτοσγκελλος το ωακεμ Δεβετζς, κελεσει το ττε τοποτηρητο μητροπολτου Ρασκοπρεσρνης Μελετου κα γκρσει τς . συνδου, πηλλγη τν καθηκντων του τοτων τν 9ην ουλου 1863 κα παρμεινεν ργς πραν το νς τους. π τς πατριαρχεας Σωφρονου Γ του π μασεας, λθν προηγουμνως ες θεολογικν συνδιλεξιν πρς τος καθηγητς τς θεολογικς σχολς κα γκριθες ς δκιμος, νεδεχθη τριακονταετς μλις τν λικαν μητροπολτης Βρνης, τ 10 Δεκεμβρου 1864, ντ το ποβισαντος Πορφυρου κα χειροτονθη ρχιερες π το πατριρχου Σωφρονου Γ. ρχς το 1872, νδημν ν ΚΠόλει προσεκλθη ες τν σνοδον κα τν θνοσυνλευσιν (27 πριλου 1873). πρξε πρεδρος τς φορας τς μεγλης το γνους σχολς κα σμβουλος το ερατικο κπαιδευτικο συλλγου. ς μητροπολτης Βρνης δωκε σημασαν ες τν παιδεαν. Ες παρχαν κατοικουμνην π πληθυσμν μικτν ξ λλνων κα Βουλγρων, το πρ τς ερηνικς διαβισεως τοτων κα τς ερηνικς λσεως το βουλγαρικο κκλησιαστικο ζητματος, περ εχε φθσει ες τν ξυττην ατο φσιν. Λγεται τι το κατ τς νακηρξεως το βουλγαρικο σχσματος κα λυπετο δι τς ποφσεις τς μεγλης συνδου το 1872.
π τς β πατριαρχεας το γροντος το ωακεμ Β, μετετθη ες τν μητρπολιν Θεσσαλονκης τ 9η ανουαρου 1874, παυθντος το Θεσσαλονκης Νεοφτου νεκα σωτερικν ναταραχν τς πλεως. Θεσσαλονκης ωακεμ κατρθωσεν ντς λγου ν συμβιβσ τ διεσττα κα ν πιδοθ ες τ νακαινιστικν κα προοδευτικν ατο ργον, γαπθη δ χι μνον π τν χριστιανν πιστν, λλ κα τν μουσουλμνων κα ουδαων.
π Θεσσαλονκης ωακεμ ξελγη, 44 τν τν λικαν, οκουμενικς πατριρχης τν 4ην 'Οκτωβρίου 1878. τοποτηρητς το οκουμενικο Θρνου φσου γαθγγελος (7 Αγοστου 1878) συνεκλεσε ες α συνεδραν τν κλογικν συνλευσιν τν 29ην Σεπτεμβρου 1878, παρντων 66 μνον, 12 ρχιερων κα 54 λαϊκν, ντ τν 76 μελν, τις καθρισε τν κατλογον τν κλεξμων κ 13 ρχιερων. κατλογος οτος ποβληθες ες τν ψηλν πλην πεστρφη παρλλακτος. Τν Τετρτην 4 κτωβρου 1878 συνεκλθη τ β κλογικ συνλευσις, παρντων 69 μελν, 12 ρχιερων κα 57 λαϊκν. ποψφιοι δι τ τριπρσωπον νεδεχθησαν Θεσσαλονκης ωακεμ (60), Φιλιππουπλεως Νεφυτος (44) κα ρτης Σεραφεμ (35). ν τ να οκουμενικς πατριρχης παμψηφε ξελγη π Θεσσαλονκης ωακεμ Γ. νοδος το ωακεμ Γ ες τν θρνον φελεται κατ πολ ες τν πδειξιν κα τς πρ ατο νεργεας το μεγλου εεργτου το γνους κα τς κκλησας Γεωργου Ζαρφη.
πιτροπ κ τν δυ σωμτων, μ π κεφαλς τν Χαλκηδνος Καλλνικον, μεταβσα ες Θεσσαλονκην, παρλαβεν πισμως τν νον πατριρχην δι τν δραν του. ωακεμ γκατλειψε τν Θεσσαλονκην τν 23ην κτωβρου 1878 δι το ταλικο τμοπλοίου «Πργκηψ μεδαος» κα φθασεν ες τν πλιν μν τν 25ην το ατο μηνς, μραν Τετρτην, φιλοξενηθες ες τν ν Φαναρίῳ παρλιον οκαν το Δρκων ωακεμ (Κρουσουλοδη).
Τν 1ην Δεκεμβρου 1878, μραν Τετρτην, λαβε χραν παρουσασις το νου πατριρχου πρ το σουλτνου κα κκλησιαστικ ατο γκαθδρυσις ν Φαναρίῳ. Κατ ατν πηγγλθη π το μεγλου λογοθτου Σταυρκη ριστρχου τ μγα μνυμα, χον ς ξς:
« ερ τν γων ρχιερων χορεα, εαγς το οκουμενικο θρνου κλρος, ο προχοντες κα ο λογδες το θνους κα παν τ ρθδοξον πλρωμα τν τε θεοσστων παρχιν κα τς βασιλδος τατης τν πλεων, κλεξμενοι κοιν γνμη κα μοφν βουλ τν μ. θειοττην παναγιτητα, πινεσει θείᾳ κα νακτορικ εμενείᾳ, ρχιεπσκοπον Κωνσταντινουπλεως Νας Ρμης κα οκουμενικν Πατριρχην, προσκαλοσιν Ατν δι το ταπεινο Ατς οκτου π τν γιτατον ποστολικν κα οκουμενικν τοτον θρνον.
νβηθι τονυν, παναγιτατε δσποτα, τς βαθμδας ατο κα κσμησον ατν μχρι βαθυττου γρως, πως κλϊσαν ατν ο προκτοχο Σου νδρας πρωτκλητος, ωννης Χρυσστομος, Φτιος πνυ, Μιχαλ Κηρουλριος, Γεννδιος Σχολριος, Σαμουλ Βυζντιος κα λοιπς τν ν μακαρίᾳ τ λξει εκλες προπατριαρχευσντων γεραρς θασος, κα δγησον τν μπεπιστευμνον σοι νωθεν κλρον κα λαν ες τς τρβους τς κατ μφω σωτηρας κα ες τς νομς τς εαγγελικς χριτος Γνοιτο! Γνοιτο!
Ο πατριρχης ξεφνησεν π το θρνου τν νθρονιστριον ατο λγον, δ ρχιμανδρτης Φιλρετος Βαφεδης τν ντιπροσφωνητριον π το μβωνος λγον.
Ο κ Βαφεοχωρου συμπατριτης κα νστημα το πατριρχου καθηγητς ωννης Παναγιωτδης παρουσιζει τν νον πατριρχην ωακεμ Γ ς κολοθως:
«ωακεμ Γ νκει ες τν πζηλον τξιν τν προνομιοχων κενων νθρπων, ο ποοι πλουσιοπαρχως προικσθησαν παρ το γαθοδτου Θεο. Νος διαυγς, ντληψις ξεα, κρσις μβριθς, μνμη τρμων, καρδα συμπαθς κα φιλγαθος κα χαλβδινη θλησις ρμονικς συνεταιρσθησαν κα γκαθιδρθησαν ντς γιεσττου ργανισμο κα μεγαλοπρεπος παραστματος. Εναι ντως σπνιον φαινμενον ρμονικ συγκντρωσις ες να νθρωπον τσων ξχων πνευματικν, θικν κα σωματικν χαρισμτων!»
Παλος Καρολδης συμπληρνει,
«π το Οκουμενικο θρνου ωακεμ Γ ς Πατριρχης κα θνρχης πρξεν ν πολλος νρ καμτως δραστριος κα μεγαλεπβολος ν τ φιλοκλ μεταρρυθμιστικ ατο νεργείᾳ».
δ Μανουλ Γεδεν πιγραμματικς παρατηρε:
«Καπερ δ φρονν τι «τ καθ μς χος ο διαρρυθμζεται», δυστυχς θλησε ν ναλβ εθς τν ξ λοκλρου διαρρθμισιν ατο».
ωακεμ Γ ξθεσε δι λγων τ πργραμμα τς δρσες του ες τν νθρονιστριον ατο λγον, ργτερον δ πλον συστηματικτερον ες τ περφημον καταστν πμνημ του περ τς κκλησιαστικς καταστσεως, ναγνωσθν νπιον τς πρς ναθερησιν τν θνικν κανονισμν συγκληθεσης θνοσυνελεσεως (12 ανουαρου 1879). κ το νθρονιστηρου λγου του ποσπνται τ πμενα:
«Τ φ μν, μολογομεν κα διαβεβαιομεν μς πντας ν συνειδσει τι οδες σκοπς πλγιος, οδες χθαμαλς, οδες λφρων, οδες φιλκδικος, οδες μνησκακος πηρεσει μς ες τν διεθυνσιν τν τς κκλησας κα το θνους γαθν. Πιστο φλακες τν πατρων κα κριβες κτελεστα τν ερν καννων κα θεσμν, ποδυμεθα π το νν κορστως, σον νθρπ ετελε κα ταπειν φικτν, ες τν διαρρθμισιν κα διρθωσιν π τ βσει τν προεπηγγελμνων. παιτομεν δ κα παρ μν τν τε κανονικν κα νομμων σωμτων κα παρ νς κστου δίᾳ κα ν γνει παρ πντων, σα μες παραβιστως παγγελλμεθα κα ν συνειδσει πισχνομεθα. Οτως ρμα κα κατ μικρν τ το ψστου Θεο χριτι κα ντιλψει θλομεν φθσει π κοινο ες τν δν τς σωτηρας»
ωακεμ Γ συνψε, πρς διακανονισμν το π μακρν φισταμνου οκονομικο προβλματος κα πληρωμν τν καθυστερημνων, τοκον μγα δνειον μετ το τρου τν μεγλων εεργετν το γνους κα τς κκλησας τραπεζτου Ζανν Στεφνοβικ Σκυλτση. Πρς πσβεσιν δ το νεωτρου χρους κ 15.000 λιρν, προστρεξεν ες τ μσον τς καθολικς συνδρομς λων τν ν Τουρκίᾳ Χριστιανν.
Τ 1879 προβη ες τν ελογαν το γου μρου. ρχισεν κ το πατριαρχικο οκου, ν πεσκεασε κα κσμησεν σωτερικς, δι ππλων πσης φσεως κα πινκων (1879), τινα σζοντο μχρι τς κ το πυρς ποτεφρσεως το κτιρου (1941). Μετερρθμισε τν σωτερικν βον τν πατριαρχεων π τ ερωπαϊκτερον κα τ χριστιανικτερον. δρυσε τν πατριαρχικν βιβλιοθκην κα νασυνστησε τ πατριαρχικν τυπογραφεον (1880), ες τ ποον ρχισεν κδιδμενον, . ., τ περιοδικν (λθεια) κκλησιαστικ λθεια (1880-1923).
δωκεν διαιτραν σημασαν ες τν παιδεαν, τν θραθεν κα τν κκλησιαστικν (θεολογικν). μερμνησε δι τν δρυσιν το νου λαμπρο κτιρου τς μεγλης σχολς π το λφου το Φαναριο (θεμλιος λθος 30 αν. 1880, γκανια το κτιρου 14 Σεπτ. 1882). νασυνστησε τ 1879 ες τν νσον Χλκην τν ν Μουχλίῳ πρτερον λειτουργοσαν κεντρικν ερατικν σχολν, τις τ 1882 μετεφρθη ες ερτερον οκημα παρ τ γασμα τν Βλαχερνν. δρυσεν ες τν ν τ νσ Πρτ . Μονν τς Μεταμορφσεως το Σωτρος γηροκομεον πρ τν κληρικν. Καθιρωσε τ 1881 τ θεσμν το πατριαρχικο ππτου τν ρθοδξων λληνικν σχολν κα συνεκρτησε τν κπαιδευτικν κα φιλανθρωπικν δελφτητα, πρς νσχυσιν κα σστασιν νων καθ λας τς παρχας το οκουμενικο θρνου σχολν. νδιεφρθη δι τν κκλησιαστικν βυζαντινν μουσικν, δρσας τ 1882 σχολν κκλησιαστικς μουσικς κα καταρτσας μουσικν πιτροπν, τις πδειξε μουσικν ργανον, κληθν ωακεμειον ψαλτριον. μερμνησε δι τν θεολογικν σχολν τς Χλκης. Εχε δ σχδια περ ατς, τ ποα δν προφθασε ν θσ ες φαρμογν. Συστσει ατο σποδασαν ες τ ξωτερικν ο πφοιτοι τς σχολς ωακεμ Φορπουλος, Μιχαλ Κλεβουλος κα πστολος Χριστοδολου. φρντισε δι τν ερυθμον λειτουργαν κα διαρρθμισιν τν θνικν φιλανθρωπικν καταστημτων κα νγειρε δι τν προσφορν τν μογενν φρενοκομεον.
Κατπιν τν γενομνων πολιτικν λλαγν, κατ Μϊον 1882 παρεχωρθησαν ες τν κκλησαν τς λλδος α μητροπλεις Λαρσσης, ρτης, Δημητριδος, Φαναριοφερσλων κα α πισκοπα Τρκκης, Σταγν, Θαυμακο, Γαρδικου κα Πλαταμνος, μετ τν ν ατας μονν, σταυροπηγιακν κα νοριακν. Τ 24 Αγοστου 1881 συνστη μητρπολις Νικοπλεως κα Πρεβζης κ τν πολειφθντων ντς τς Τουρκας χωρων τς μητροπλεως ρτης. Τ 2 Μαου 1882 προεβιβσθη τως π τν Θεσσαλονκης πισκοπ Σερβων κα Κοζνης ες μητρπολιν. Τν κτβριον 1882 συνστησε τς ρχιεπισκοπς Δισκτης ν Θεσσαλίᾳ κα Νευροκοπου ν Μακεδονίᾳ. Κατ Μϊον το 1883, ατσει το φσου γαθαγγλου, συνστη πισκοπ νων, χορισθεσα τς Κρνης. νεκα τν ες τς παρχας το θρνου γενομνων λλαγν μετεσχηματσθη το ν σχει συνταγμτιον.
π ωακεμ Γ α σχσεις το οκουμενικο πατριαρχεου μετ τς κκλησας τς Ρωσσας πρξαν μαλα. ν Μσχ νας το γου Σεργου, μεθ λων τν ξαρτημτων ατο, τθη π τν δικαιοδοσαν το οκουμενικο πατριαρχεου. Τ 20 κτωβρου 1879 δι πατριαρχικο κα συνοδικο τμου νεγνωρσθη τ ατοκφαλον ες τν ρθδοξον 'Εκκλησίαν τς Σερβας, τς χρας ναγνωρισθεσης ες βασλειον. Συνεπείᾳ τς πολιτικς νσεως τς παρχας Δρστρας μετ τς Ρουμανας, δι τμου φθησαν ες τν μητρπολιν Ογγροβλαχας α τως π τν μητροπολτην Δρστρας τελοσαι περιοχα (5 Δεκεμβρου 1879). ωακεμ φρεται ς ποτυχν ες τς προσπαθείας του δι τν λσιν το ν Ρουμανίᾳ μοναστηριακο ζητματος. πειδ δυ τμματα τς ες Βουλγαραν περιελθοσης παρχας Σαμακοβου πελεφθησαν κτς ατς, τ τς Τζουμαγις κα Ραζλοκου, προσεκολλθησαν τ μν α) ες τν μητρπολιν Μελενκου, τ δ β) ες τν μητρπολιν Δρμας. πσης κατηγορεται ωακεμ ς μ νεργσας θετικς δι τν πλυσιν το βουλγαρικο ζητματος κα τν ξ ατο συνεπειν. ωακεμ Γ συνωμολγησεν κκλησιαστικν σμβασιν μετ τς αστριακς κυβερνσεως ς πρς τς παρχας Βσνης, Σβορνικου κα ρσεκου (ρζεγοβνης), ατινες εχον περιλθει π τν προσωρινν κατοχν τς αστροουγγρικς μοναρχας. Γεργιος Παπαδπουλος θεωρε τν πρξιν τατην «νεπιτυχς» γενομνην, διτι ωακεμ δν διεδε τν τσιν τς αστροουγγρικς δυναστεας πρς σαγνευσιν ες τν λατινισμν τν ρθοδξων.
π τς ποχς το ατοκρτορος βδολ Χαμτ Β νεφανσθη τ οτω λεγμενον προνομιακν ζτημα, περ συνστατο ες τν προσπθειαν πρς κατργησιν τν π τς λσεως κα ξς προνομων, ν πλαυεν κκλησα ντς το θωμανικο κρτους, δως σον φορ τν κλτευσιν κα διαδικασαν τν κληρικν, τν διατροφν τν συζγων ν τας συζυγικας διαφορας, τς διαθκας, τς κκλησας κα τ σχολεα. Τ ζτημα τοτο στορικς παρουσιζει τρες φσεις. πρτη φσις (1883/4) ξειλχθη π τς πατριαρχεας ωακεμ Γ κα γνετο ατα, μο μετ λλων τινν παραγντων, ς το κατ ατο στσις πολλν νωτρων κληρικν κα δως τν συνοδικν ρχιερων, μερδος τν δημοσιογρφων κα κυρως το ρχισυντκτου το Νεολγου Σταρου Βουτυρ, λλ κα τινων ν τ πλει μογενν, δι τν π το θρνου πομκρυνσιν ωακεμ Γ (1884).
πατριρχης, νπιον τς δημιουργηθεσης καταστσεως, πβαλε τν α παρατησν του τ 9 Δεκεμβρου 1883 κα πεσρθη ες τ ν Βαφεοχωρίῳ θρετρν του. ωακεμ πβαλε κα αθις, τ β, τν παρατησιν ατο τ 16 Δεκεμβρου 1883. Τ γ πραξε τ ατ τν 29ην Δεκεμβρου 1883. δη π τν ρχν το μηνς Δεκεμβρου 1883 κα κατ τ τος 1884 συνεχζοντο α παφα μεταξ τς ψηλς πλης κα το πατριαρχεου, καθς κα προσωπικα μετ το πατριρχου, κα το θεωροντος τν αυτν του παρητημνον. πατριρχης πστειλε πρς τν μ. βεζρην τ διωτικ ατο σημειματα, τ οτω λεγμενα «χουσουσι», τ τσον θρυβον ττε προξενσαντα. Τλος, πρ το δημιουργηθντος διεξδου, πατριρχης ναγκσθη ν ποβλ τν ριστικν ατο παρατησιν τ 30 Μαρτου 1884.
Τοποτηρητς το οκουμενικο θρνου ξελγη φσου γαθγγελος (30 Μαρτου 1884).
πρην ΚΠόλεως ωακεμ Γ, μετ τν π το θρνου ριστικν παρατησιν (1884), λαμβνων κα πιχοργησιν ξ 7500 γροσων, παρμεινεν π χρονικν τι διστημα ες τν ν Βαφεοχωρίῳ οκον ατο. π τς πατριαρχεας Διονυσου Ε νλαβε τν 20ήν Φεβρουαρου 1887 προσκυνηματικν ταξδιον ες εροσλυμα, πισκεφθες συνμα τν ντιχειαν κα τν λεξνδρειαν. Μετ τν κ τς περιοδεας τατης πνοδον, δι μσου το γου ρους, γκατστη κα πλιν π το φθινοπρου 1887 μχρι το 1889 ες τ Βαφεοχριον. Τν 17ην Σεπτεμβρου 1889 νεχρησε δι γιον ρος κα διμενεν φησυχζων π τς 23 Σεπτεμβρου 1889 μχρι το τους 1901 ες τ συχαστριον το Μυλοποτμου, νκον ες τν Μονν τς Μεγστης Λαρας.
ωακεμ Γ, παρ λην τν λιγοετ πατριαρχεαν του (1878-1884), γαπθη ξαιρετικς π το ρθοδξου λαο κα το μεγστου μρους τν ταγν ατο. κ τς προσθκης κα νς κανο τμματος τν κκλησιαστικν γετν, διεμορφθη, μετ τν παρατησν του, μα σχυρ μερς, τις πετλεσε τ οτω κληθν ν τ νεωτρ στορίᾳ το οκουμενικο πατριαρχεου κμμα ωακειμικν. ν παρταξις τν ντιφρονοντων πετλεσε τ κμμα τν ντιιωακειμικν.
Α συγκροσεις τν δυ ντιμαχομνων παρατξεων φθανον ες τ ξτατον ατν σημεον κυρως κατ τν διρκειαν τν μχρι το 1901 πατριαρχικν κλογν.
Τ β: 25 Μαου 1901 - 13 Νοεμβρου 1912
«Κα γρ πρς μς, π κκαίδεκα τν τν πνευματικν διακυβερνσιν παρητημνους, τν μονρη δ κα πργμονα διατησιν ν τ γίῳ το θωνος ρει προηρημνους, δκητον, μηνς Μαου λγοντος, κατφθασεν γγελμα τ τς κλογς μν τ δετερον π τν γιτατον ποστολικν κα Πατριαρχικν Οκουμενικν τς Κωνσταντινουπλεως Θρνον, ες διαδοχν το γερασμου κα λαν μν περισπουδστου ν Χριστ δελφο, το Παναγιωττου Πατριρχου πρην Κωνσταντινουπλεως κυρου Κωνσταντνου, τν προεδρικν τς κκλησας τατης ποθεμνου διεθυνσιν κα ες τν διωτικν βον ποχωρσαντος. Μετ ο πολ δ σεμν ερωττων Μητροπολιτν κα ντιμοττων Συμβολων πρεσβεα ες τν ερν τς συχας μν τπον διαπεραιωθεσα πρτον μν τς συνδ τος κκλησιαστικος θεσμος ν τ Μεγλ το Χριστο κκλησίᾳ συντελεσθεσας κανονικς ψφους τς κλογς μν πισμως νεκοινοτο, ετα δ τ ν τ κλογ μφωνον κα συμπαγς τς γνμης τν νομμων ντιπροσπων το τε ερο κλρου κα το εσεβος λαο προτιθεμνη, μμνως μς, ξ νματος τς κκλησας κα το Γνους τν χριστιανν το καθ μς κλματος, π τ πατον τς κκλησιαστικς πηδαλιουχας ξωμα μετεκαλετο».
Μετ τν π το θρνου πασιν το πατριρχου Κωνσταντνου Ε, τ 27 Μαρτου 1901, τοποτηρητς το οκουμενικο θρνου ξελγη τν δαν μραν μητροπολτης Προσης Ναθαναλ. Τν Τετρτην 23ην Μαου 1901 συνλθε τ α κλογικ συνλευσις, παρντων 85 μελν, ν τ αθοσ το μεγλου συνοδικο τν πατριαρχεων, κα προβη ες τν καταρτισμν το καταλγου τν ποψηφων, στις πετελσθη ξ 24 ρχιερατικν μελν. στάλη τν δαν μραν ες τν ψηλν πλην κα πεστρφη πραυτα, μ διαγεγραμμνα τ νματα τν μητροπολιτν Χαλκηδνος Γερμανο, Δρκων Καλλινκου, δριανουπλεως Κυρλλου, ωανννων Γρηγορου, Σμρνης Βασιλεου, Σερρν Γρηγορου κα Λρου κα Καλμνου ωννου. β συνεδρα τς κλογικς συνελεσεως λαβε χραν τν 25ην το δου μηνς, μραν Παρασκευν, τ δ τριπρσωπον ψηφοδλτιον κατηρτσθη ς ξς: πρην ΚΠόλεως ωακεμ Γ (83), Χου Κωνσταντνος (72) κα Βρνης Πολκαρπος (69). Κατ τν γενομνην ν τ να ψηφοφοραν παμψηφε οκουμενικς πατριρχης ξελγη πρην ΚΠόλεως ωακεμ Γ.
Τ δο σματα τηλεγραφικς νγγειλαν ες τν νον πατριρχην τν κλογν του, οτος δ πντησεν εχαριστν. ρισαν δ πσημον ξ ρχιερων κα λαϊκν πιτροπν, π τν προεδραν το μητροπολτου Μηθμνης Στεφνου, τις μετβη δι διωτικο πλοου τς ταιρεας Κουρτζ «Κρτη» πρς παραλαβν το Πατριρχου. Τ πλοον νεχρησεν κ τς πλεως τν Πμπτην 31 Μαου 1901, φθασε δ ες γιον ρος τν Παρασκευν 1 ουνου 1901. κεθεν νεχρησε τν 3ην δου μηνς κα πστρεψεν ες τν πλιν μν τν 4ην ουνου 1901, το πατριρχου καταλσαντος ες τν ν Βαφεοχωρίῳ οκαν του.
μρα τς πολιτικς γκαθιδρσεως κα τς νθρονσεως το πατριρχου ρσθη Δευτρα 11 ουνου 1901.
μφτεραι α τελετα γνοντο μετ πολλς τς μεγαλοπρεπεας.
Τν νουθετριον π το μβωνος ξεφνησεν ρχιμανδρτης Γρηγριος Κωνσταντινδης, τν δ νθρονιστριον π το θρνου ωακεμ Γ.
Παλος Καρολδης οτω πως παρουσιζει τν πολιτεαν το ωακεμ Γ κατ τν β ατο πατριαρχεαν:
«ν τ δευτρ ατο τατη πατριαρχεα ωακεμ Γ, δο πρ πντων μετλθε μεθδους το πολιτεεσθαι: α) ν ποφγ ς δυνατν πσαν προστριβν πρς τν Πλην, β) ν στριξ τν π το θρνου μπδωσιν π το λαϊκο στοιχεου το κπροσωπουμνου ν τ μικτ συμβουλίῳ. ντεθεν περιλθεν οχ παξ ες προστριβς σοβαρς πρς τν εραρχαν, λλ διετηρθη πντοτε ποστηρξει τς Πλης κα τς ν τ μικτ συμβουλίῳ λαϊκς πλειονοψηφας. τοιαύτη πολιτεα ατο κα λλη πιφυλακτικτης κα σταθερ ατο πφασις ν μ καταλπ τν θρνον κατστησαν τν δευτραν πατριαρχεαν το ωακεμ γονον κα δραν ες ργα σοβαρ κα κοινωφελ».
ωακεμ Γ δχθη τς πισκψεις ψηλν προσωπικοττων, ς σαν: βασιλες τς Σερβας Πτρος, πρς ν θηκεν ποσπσας κ το στθους ατο τ πατριαρχικν του γκλπιον, περ βασιλες φλαττεν ες τ εκονοστσιον τν νακτρων ν Βελιγραδίῳ, πργκηψ Χριστφορος τς λλδος κα διακεκριμνοι πολιτευτα, ς σαν λευθριος Βενιζλος, Δημτριος Γοναρης, Π. Πρωτοπαπαδκης, κ..
Κατ τν β τατην πατριαρχεαν το ωακεμ Γ τελσθη δς γιασμς το γου μρου (1903, 1912). Τοιουτοτρπως, παραμνει μνος πατριρχης ες τν στοραν π τς ποχς το ποου τρς λαβε χραν ελογα το γου μρου (α, 1879).
Σοβαρ γεγοντα, τινα τραξαν τν ζων το πατριαρχικο θρνου (1901-1912) πρξαν, μ.., τ ζτημα τν κτ συνοδικν ρχιερων (1904) κα τ τν νδεκα (1910-1), νακρυξις το τουρκικο συντγματος (1908), σγκλησις τς μεγλης θνοσυνελεσεως (1910), τ ζτημα τν μητροπολιτν τς Μακεδονας (1903-8), κρυξις το βαλκανικο πολμου (1912).
Τ 1904 κτ συνοδικο ρχιερες διεφνησαν πρς τν πατριρχην π το χειρισμο το θματος το τρπου κλογς τν μητροπολιτν Βοσνας-ρζεγοβνης, τν παραχωρηθεισν, κατ τν α πατριαρχεαν, ες τν Αστραν. Δυρραχου Προκπιος (ποθανν κονου) πκρινε δριμτατα π συνδου τν πατριρχην, στις θεωρσας τν αυτν του προσβληθντα, δν κλεσεν ες τν πομνην συνεδραν τς συνδου τοτον. Τ θμα τοτο ληξε μετ δεκμηνον γνα συμφνως πρς τς πατριαρχικς πψεις. Τ 1910-1 ξσπασε να σγχυσις, τν φορν τατην τν 11 μελν τς συνδου μετ το γηραιο πατριρχου. ντικεμενον τατης πρξεν πρσκλησις ς συνοδικο το Χαλκηδνος Γερμανο, γτου π δεκαετας τς ντιιωακειμικς παρατξεως, κατ τος κανονισμος τς συνδου. πατριρχης π οδεν λγ θελε ν καλσ τν Γερμανν συνοδικν, ν ο νδεκα πμενον π τς κριβος τηρσεως το συνταγματου. Πρ τοτο πατριρχης πεχρησεν ες τ Βαφεοχριον. Κατ παρδοξον τρπον, μαν ρααν πρωαν ο ν τ πλει πληροφοροντο τι ωακεμ συνεφνησε μετ το Γερμανο, ν κα κλεσε συνοδικν, λξαντος οτω το θματος, κα συνεργασθντων κτοτε τν δο σπνδων ντιπλων ρμονικς. Κατ τν νδεκαετ β πατριαρχεαν το ωακεμ Γ λαβον χραν περ τς 90 προαγωγα ρχιερων.
ωακεμ Γ συνεπλρωσε τν βελτωσιν τς οκονομικς καταστσεως το πατριαρχεου κα νεκανισε τν μφνισιν το πατριαρχικο οκου. δρυσεν ρφανοτροφεον θηλων ες τν Πρτην κα ρρνων ες τν Πργκηπον. Συνστησε τν σχολν γλωσσν κα μπορου. Συνεπλρωσε τν οκοδομν τν νοσοκομεων Βαλουκλ δι τν δωρεν τν πλουσων μογενν. Διτρεφε κα σποδασε πολλος πρους νους, οτινες νεδεχθησαν ες τν μετπειτα ζων των, ν ος κα καθηγητς τς Χλκης ωννης Παναγιωτδης. νδιεφρθη δι τν λειτουργαν τς θεολογικς σχολς τς Χλκης, τις διρχετο μαν π τς πλον ρμους κα λαμπρς περιδους τς στορας ατς. πρτεινε τν τροποποησιν τν νηστειν, πιτρεπομνης τς καταλσεως αγν κα γλακτος, τν σμκρυνσιν τν . κολουθιν κα τν περιορισμν τν κωλυμτων το γμου, τν γμον κα τν λλαγν τς νδυμασας τν κληρικν, καθς κα τν τροποποησιν το σχοντος μερολογου. νδιεφρθη δι τν τακτικν κδοσιν τν εαγγελικν διδαγμτων (μνον π τρα τη).
γνωστον δι ποον λγον τν διαπομανσιν τν λληνικν ρθοδξων παροικιν-κοινοττων τς διασπορς τν φκε δι τμου ες τν κκλησαν τς λλδος (8 Μαρτου 1908).
νδιεφρθη δι τν διαφλαξιν το θρησκευτικο φρονματος το ρθοδξου ποιμνου ατο κα τν ρθοδξων λαν, ς κα τν διασφλισιν τν δεσμν μεταξ τν ρθοδξων κκλησιν, καθς κα μετ τν τεροδξων. π το προκειμνου σημαντικ θ παραμενη πσημος λληλογραφα ατο μετ τν δελφν ρθοδξων κκλησιν τν τν 1902-4, τις ποτελε τ πρτον π τν σχσεων τν κκλησιν πσημον κεμενον το οκουμενικο πατριαρχεου κα τν λλων ρθοδξων κκλησιν κατ τν παροσαν κατονταεταν.
Τν 21ην Μαρτου 1912, π τ εκαιρίᾳ τς 75ετηρίδος το πανεπιστημου, νεκηρχθη πτιμος διδκτωρ τς θεολογας π το πανεπιστημου θηνν.
Τ Σββατον 3ην Νοεμβρου 1912 πατριρχης σθνθη διαθεσαν κα ναγκσθη ν οκουρσ. γιειν του μως κατστασις πεδεινθη κα πθανε τν Τρτην 13ην Νοεμβρου δου τους, ραν 3.13 μ.μ.
νεκρς ταριχευθες κα περιβληθες πασαν τν ρχιερατικν ατο στολν, καθμενος π δρας, ξετθη ες ελαβς προσκνημα τν πιστν ες τν πατριαρχικν ναν. κηδεα του, μετ τς μεγστης μεγαλοπρεπεας, τελσθη ες τν πατριαρχικν ναν τν Κυριακν 18 Νοεμβρου 1912 κα ραν 10ην πρωϊνν, προεξρχοντς του α τ τξει τν συνοδικν ρχιερων μασεας Γερμανο, συμπαραστατουμνου π τν συνοδικν κα τν παρεπιδημοντων ρχιερων. Τν πικδειον ξεφνησεν ρχιγραμματες πστολος (μετπειτα Ρδου, μασεας). πομπ πεζ δηγθη μχρι τς ποβθρας γις το Τζιβαλου. κεθεν κυβερνητικ θαλαμηγς «Βαζιφ» μετφερε τ σκνος το πατριρχου ες τ ψωμαθεα. κεθεν πλιν νεκρικ πομπ πεζ λθεν ες τν Μονν τς Ζωοδχου Πηγς Βαλουκλ κα νεκρς τθη ες προσκνημα μχρι τς Τετρτης 21 Νοεμβρου 1912, τε κα τφη ες τν διατερον τν πατριαρχν χρον.
Βασίλειος Σταυρίδης
«Ο Οκουμενικο Πατριάρχαι»
1860 - Σήμερον



*****



Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΙΩΑΚΕΙΜ Γ΄ ΜΕ ΤΟΝ ΜΥΛΟΠΟΤΑΜΟ


Ο Ιωακείμ Γ΄ επονομαζόμενος Μεγαλοπρεπής ποίμανε την Μητρόπολη Θεσσαλονίκης το διάστημα 1874-1878, ενώ παρέμεινε, αυτοεξόριστος, για 12 συνεχή έτη (1889-1901) στο Λαυριωτικό Ιερό Κάθισμα του Αγίου Ευσταθίου (Μυλοπόταμος) στο Άγιο Όρος.
Στον Μυλοπόταμο εγκαταβίωσε σαν ταπεινός εξαρτηματικός κελλιώτης ο Οικουμενικός Πατριάρχης Ιωακείμ ο Γ΄, μια από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της Εκκλησίας και του Γένους μας, όταν αναγκάστηκε να παραιτηθεί από τον θρόνο του για να μην αποδεχθεί τις καταστρατηγήσεις των προνομίων του Οικουμενικού Κέντρου και του Γένους από την Υψηλή Πύλη.
Προτίμησε την σε ένδειξη διαμαρτυρίας παραίτηση και την κελλιώτικη ζωή στον Μυλοπόταμο επί μια ολόκληρη 14ετία (23 Σεπτεμβρίου 1887 - 1 Ιουνίου 1901), απ' όπου αναχώρησε επανεκλεγείς και επανεθρονισθείς το 1901.
Ο Ιωακείμ Γ΄ ο Μεγαλοπρεπής, καθημερινά έσκαβε, φύτευε, έκτιζε, δημιουργούσε, κατηχούσε, δίδασκε, προσηύχετο, αγρυπνούσε. Πεζοπορώντας πήγαινε από τον Μυλοπόταμο στη Μικρή Αγία Άννα, οκτώ έως εννιά ώρες δρόμο -και τι δρόμο!- για να εξομολογηθεί στον φημισμένο άγιο πνευματικό παπα-Γρηγόριο!
Στα νεώτερα χρόνια ο Μυλοπόταμος συνδέθηκε με το όνομα του οικουμενικού πατριάρχου Ιωακείμ του Γ΄. Ο πρόμαχος αυτός της εθναρχικής παραδόσεως της Ορθοδοξίας ανήλθε στον πατριαρχικό θρόνο τον Οκτώβριο του 1884. Η πρώτη του πατριαρχία υπήρξε εξαιρετικά γόνιμη. Αναδιοργάνωσε διοικητικά το πατριαρχείο, τακτοποίησε τα οικονομικά προβλήματα της Εκκλησίας, μερίμνησε για την παιδεία, ανασύστησε τα πατριαρχικά τυπογραφείο, ίδρυσε την πατριαρχική βιβλιοθήκη, θεμελίωσε την λαμπρή Μεγάλη του Γένους Σχολή. Κατά την περίοδο αυτή προήχθησαν σε μεγάλο βαθμό οι σχέσεις με τις υπόλοιπες Όρθόδοξες Εκκλησίες με άξονα πάντοτε τον κυρίαρχο εθναρχικό ρόλο του οικουμενικού θρόνου. Η αντίθεση του όμως στον περιορισμό των προνομίων της Εκκλησίας τον οποίο προώθησε η οθωμανική κυβέρνηση καθώς και οι αντιδράσεις πού συνήντησε στην επιτέλεση του έργου του από ορισμένους ανωτέρους κληρικούς και εκδότες ελληνικών εφημερίδων της Κωνσταντινουπόλεως τον οδήγησαν στην παραίτηση από τον θρόνο τον Μάρτιο του 1884.
Επ' ολίγα έτη παρέμεινε εφησυχάζων στην γενέτειρα του Βαφειοχώρι. Το 1887 ανέλαβε μεγάλο προσκυνηματικό ταξίδι στα πατριαρχεία της Ορθόδοξης Ανατολής. Επισκέφθηκε τα πατριαρχεία Αλεξανδρείας, Αντιοχείας και Ιεροσολύμων και επιστρέφοντας στην Κωνσταντινούπολη παρέμεινε για λίγους μήνες στη μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους. Φαίνεται ότι από τότε επέλεξε «το ωραιάτατον και ρωμαντικότατον ενδιαίτημα» του Μυλοποτάμου ως ασφαλές καταφύγιο για να αποσυρθεί. Δύο έτη αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 1889, επανήλθε στο Άγιον Όρος και εγκαταστάθηκε στο λαμπρό αυτό ησυχαστήριο. Αμέσως επιδόθηκε στην ανακαίνιση του μονυδρίου. Λιτότητα και αίσθηση καλαισθησίας χαρακτηρίζει τις οικοδομικές επεμβάσεις του φιλοκάλλου πατριάρχου στα κτίσματα του Μυλοποτάμου. Η καθ' αυτά κατοικία του ήταν μικρή, κομψή και με απλούστατη διαίρεση. Η εξώθυρα οδηγούσε σε στενό διάδρομο, ο οποίος χρησίμευε και ως τράπεζα. Εκατέρωθεν αυτού υπήρχαν δύο δωμάτια, ένα προς την θάλασσα ως χώρος υποδοχής και ένα προς την ξηρά, υπήνεμο, το οποίο ο Ιωακείμ χρησιμοποιούσε ως κοιτώνα. Σαθρά δωμάτια προς την πλευρά του πύργου επισκευάσθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν ως ξενώνας. Ο ναΐσκος, ο τιμώμενος στη μνήμη του μεγαλομάρτυρος Ευσταθίου, υπήρξε αντικείμενο ιδιαίτερης φροντίδας του πατριάρχη. Ανακαινίσθηκε εκ βάθρων, εξωραΐσθηκε και απετέλεσε «αληθές αριστοτέχνημα, ποιητικότατων και ωραιότατον». Στον κατανυκτικό αυτό χώρο, ο φιλακόλουθος ιεράρχης έψαλλε τις ακολουθίες και ιερουργούσε ανελλιπώς επί δώδεκα έτη.
Ο Ιωακείμ Γ΄ εγκατέλειψε τον Μυλοπόταμο στις αρχές Ιουνίου 1901 μετά την επανεκλογή του στον πατριαρχικό Θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως (25 Μαίου 1901). Η πολυετής παραμονή του στον ιδεώδη αυτόν τόπο περισυλλογής, αναδιοργανώσεως και προετοιμασίας υπήρξε καθοριστική για το δημιουργικό έργο που επετέλεσε ως τον θάνατο του το 1912.
Εκφράζοντας τις ευχαριστίες του προς τους Λαυριώτες για την φιλόστοργη και θερμή φιλοξενία που του παρέσχον «εν τω τερπνοτάτω και μοναστικών χαρίτων πεπροικισμένω αναχωρητηρίω του Μυλοποτάμου», δύο χρόνια πριν την αναχώρηση του από το Άγιον Όρος, ο πατριάρχης δώρισε στην κυρίαρχο μονή της Μεγίστης Λαύρας την αρχιερατική του στολή, λευκή κεντητή μίτρα, πατερίτσα, εγκόλπια και δικηροτρίκηρα
Το χρονικό διάστημα μεταξύ των ετών 1889 και 1901 υπήρξε η τελευταία, κατά τα παρελθόν, περίοδος ακμής του Μυλοποτάμου. Έκτοτε το ιστορικό λαυριωτικό κάθισμα σταδιακά παρήκμασε. Παρά τις σποραδικές φροντίδες διαφόρων οικητόρων τον, επί ογδόντα εννέα έτη οι φθορές επήλθαν ραγδαία.
Ουσιαστική και ελπιδοφόρα προσπάθεια ριζικής ανακαινίσεως του κτιριακού συγκροτήματος (πύργου, ναού, οικημάτων) αναλήφθηκε κατά το έτος 1990.


*****





ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΗΣ  ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ»

Στο Κυριακάτικο φύλλο της 25ης Νοεμβρίου 2012 η εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ δημοσιεύει εκτενές αφιέρωμα στον Οικουμενικό Πατριάρχη Ιωακείμ Γ΄.
Για να διαβάσετε το αφιέρωμα σε μορφή pdf πατήστε εδώ


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου