4053 - O ερημίτης του πύργου

Tο καΐκι κατευθύνθηκε προς ένα ψηλό τετράγωνο πύργο χτισμένο πάνω σ' ένα μαρμάρινο βράχο, που προχωρούσε πάνω στην ήρεμη γαλάζια θάλασσα στη NΑ άκρη της χερσονήσου· κάνοντας στροφή σ' ένα μικρό ακρωτήριο, μπήκαμε σ' ένα όμορφο μικρό λιμανάκι όπου κυριαρχούσε ο πύργος και ένα δυο κτίσματα χτισμένα στη βάση του για άμυνα, όλα με τη βυζαντινή αρχιτεκτονική.

H παράδοξη μισοανατολική, μισονορμανδική αρχιτεκτονική του μικρού οχυρού, το παράξενο καΐκι μου, τα λαμπρά χρώματα των κοστουμιών των ναυτών, η πλούσια βλάστηση και οι μεγάλες τούφες των λουλουδιών που ξεφύτρωναν στις σχισματιές του άσπρου μάρμαρου, σχημάτιζαν όλα μαζί την πιο γραφική σκηνή που είχα ποτέ την καλή τύχη να ιδώ και που θα τη θυμούμαι πάντα με ευχαρίστηση.

Δεν είδαμε κανέναν άνθρωπο, μονάχα σε ένα μίλι απόσταση ήταν το μεγάλο μοναστήρι της Αγ. Λαύρας που ήταν στημένο πάνω μας ανάμεσα στα δέντρα στην πλαγιά του βουνού κι αυτό το μικρό όμορφο λιμάνι ήταν, όπως μας είπαν οι ναύτες, το μέρος αποβίβασης των προσκυνητών που πήγαιναν στο μοναστήρι.

Kαθώς μελετούσα το βυζαντινό πύργο μου φάνηκε πως είδα κάτι να ξεπροβάλλει από μια πολεμίστρα, κοντά στην κορυφή, και κοιτάζοντας προσεχτικότερα είδα πως ήταν το κεφάλι ενός γέροντα με μια μακριά γκρίζα γενειάδα που με κοίταζε προφυλακτικά. Φώναξα με όλη μου τη δύναμη «Kalemera sas, ariste, kalemera sas· ora kali sas»· τον δ' απαμειβόμενος: «Kalos orizete». 

3623 - Ο Πύργος του Καβαλλάρη (Μιλούτιν)

... Εν τω μέσω της από του νεωρίου (αρσανά) της Μονής αγούσης υφίσταται υψηλότατος αρχαίος πύργος, ύψους μέτρων 45, καλούμενος εν εγγράφω της Μονής Εσφιγμένου «πύργος του Καβαλλάρη», μετά πολλών αμυντικών επάλξεων και παλαιού ναϊδίου, τιμωμένου επί τη μνήμη της θείας Μεταμορφώσεως, εν τω ανωτάτω έκτω ορόφω, εις ον ανάγει ελικοειδώς λιθόκτιστος κλίμαξ εξ 100 ως έγγιστα βαθμίδων. Του ναϊδίου δε τούτου σώζονται ήδη μόνον ο Νιπτήρ και αι κόγχαι της αγίας Τραπέζης και Προσκομιδής.

Εν τω μετά του πύργου δε προσηρτημένω οικήματι κατοικούσιν ήδη εργάται της Μονής.

Φαίνεται δ' ημίν ότι η θάλασσα εξικνείτο το πάλαι μέχρι του πύργου, μικρόν δε κατά μικρόν απεσύρθη ένεκεν των υπό του κατερχομένου χειμάρρου προσχώσεων.

Ο μνημονευθείς πύργος εκτίσθη υπό του Σέρβου βασιλέως Στεφάνου Ουρώς Β΄ του Μιλουτίνου τω 1302. Από του ανωτάτου δε σημείου της στέγης αυτού δεν είναι ορατή η Μονή ένεκα των προσκειμένων λοφοσειρών. Ώστε το αδόμενον ότι η σύζυγος του Δουσάν Ελένη ανήγειρε τον πύργον τούτον και ανήλθεν επί της στέγης αυτού, ίνα ίδη την Μονήν δεν είναι αληθές ...

Κείμενο: Γερ. Σμυρνάκη ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ (1903), σελ. 497

Σχετικό: 1485 - Οι 122 πύργοι του Αγίου Όρους

2552 - Ο πύργος της Ιεράς Μονής Σταυρονικήτα

Ὁ ψηλὸς ὀχυρὸς πύργος βρίσκεται δεξιὰ ἀπὸ τὴ σημερινὴ κεντρικὴ εἴσοδο καὶ στὴ μέση περίπου τῆς νότιας πτέρυγας  τῆς Μονῆς. Πρὶν ἀπὸ τὴν ἀνακαίνισή της ἀπὸ τὸν Πατριάρχη Ἱερεμία ἀποτελοῦσε γωνία τῆς νοτιοδυτικῆς πλευρᾶς τοῦ ἀρχαίου μονυδρίου. Δεσπόζει ὄχι μόνο στὴν εἴσοδο, ἀλλὰ καὶ σὲ ὁλόκληρο τὸ συγκρότημα τῆς Μονῆς. Μὲ τὸν ὄγκο καὶ τὶς ἀναλογίες του βρίσκεται ἐκτὸς τῆς ἀρχιτεκτονικῆς κλίμακας τῶν ὑπολοίπων κτηρίων τῆς Μονῆς, ἐνῶ ὁλόκληρη ἡ ἐξωτερική του ἐμφάνιση καὶ ἡ ἒσωτερική του διαρρύθμιση θυμίζει ἔντονα τὰ ψηλὰ ἀμυντικὰ ὀχυρὰ τῶν μεσαιωνικῶν κάστρων τοῦ 13ου ἢ τοῦ 14ου αἰώνα.  
.......Ὁ πύργος παρέμενε ἐδῶ καὶ πολλὰ χρόνια σχεδὸν ἐγκαταλελειμμένος καὶ οὐσιαστικὰ ἀχρησιμοποίητος. Εἶναι κτισμένος στὸ ψηλότερο σημεῖο τοῦ βραχώδους πρανοὺς τῆς Μονῆς,   ἀπευθείας στὸ βράχο, καὶ διαθέτει ἕξι ὀρόφους συμπεριλαμβανομένου τοῦ ἰσογείου καὶ τοῦ δώματος. Ὡστόσο ἐσωτερικὰ ὁ πύργος ἔχει τέσσερις ὀρόφους. Ἡ εἴσοδός του βρίσκεται στὸ ἐπίπεδο τῆς  Τράπεζας καὶ κοντὰ στὴ δίοδο ἐπικοινωνίας της μὲ τὴ βόρεια πτέρυγα πάνω ἀπὸ  τὴ Λιτὴ τοῦ Καθολικοῦ. Τὸ ἰσόγειο τοῦ πύργου σήμερα ἔχει διανοίγει καὶ χρησιμοποιεῖται ὡς ἐξωτερικὸς διάδρομος ἀπὸ  τὴν εἴσοδο τῆς Μονῆς  πρὸς τὴν Τράπεζα. Οἱ τέσσερις  ἀνώτεροι ὄροφοι χωρίζονται μεταξύ τους μὲ ἰσάριθμα ξύλινα πατώματα.
.......Ἡ ἐσωτερικὴ διαῤῥύθμιση τῶν χώρων τοῦ πύργου εἶναι γενικὰ ἁπλὴ καὶ χαρακτηρίζεται κυρίως ἀπὸ  τὴ διαμόρφωση τῶν περιορισμένων ἀνοιγμάτων πρὸς τὸ ἐξωτερικό, ποὺ θὰ χρησίμευαν ἀρχικὰ ὡς πολεμίστρες. Ὁρισμένα ἀπὸ  αὐτὰ τὰ ἀνοίγματα διευρύνθηκαν σὲ παράθυρα κατὰ τοὺς νεώτερους χρόνους. Ἔτσι, ἐνῶ ὁ πρῶτος ὄροφος δὲν διαθέτει ἄλλο ἄνοιγμα πλὴν τῆς  εἰσόδου, ὁ δεύτερος, ὁ τρίτος καὶ ὁ τέταρτος διαθέτουν ἀπὸ  τέσσερα ἀνοίγματα ὁ καθένας, ἕνα στὴν κάθε πλευρά. Ἂν καὶ τὰ ἀνοίγματα αὐτὰ εἶναι μικρῶν σχετικὰ διαστάσεων, ἐν τούτοις διαμορφώνονται μέσα σὲ εὐρύχωρες, ὀρθογωνικῆς  μορφῆς σὲ κάτοψη, ψηλὲς ἁψιδωτὲς ἐσοχὲς, ποὺ διανοίγονται στὸ πάχος τῆς  περιμετρικῆς τοιχοποιίας τοῦ πύργου.
.......Ὁ τελευταῖος ὄροφος τοῦ πύργου παρουσιάζει τὴν μεγαλύτερη πολυπλοκότητα, ἀφοῦ διαθέτει ἀπὸ  τὴ μία δώδεκα μεμονωμένες ζεματίστρες, ἀπὸ  τρεῖς σὲ κάθε πλευρά, ποὺ διανοίγονται στὸ πάχος τῆς  τοιχοποΐας καὶ προεξέχουν ἐκτὸς αὐτῆς, στηριγμένες σὲ δύο λιθόκτιστα φουρούσια ἡ καθεμιά, ἐνῶ ἀπὸ  τὴν ἄλλη ὀκτὼ ἀνοίγματα, ἀπὸ  δύο σὲ κάθε πλευρά, στὰ ἐνδιάμεσα τῶν ζεματιστρῶν. Ἀπὸ  τὰ ὀκτώ αὐτὰ ἀνοίγματα, τὰ τρία εἶναι παράθυρα, μικρῶν σχετικὰ διαστάσεων, ἐνῶ τὰ ὑπόλοιπα πέντε ἁπλὲς πολεμίστρες. Κάθε φουρούσι διαμορφώνεται ἀπὸ  τέσσερις πέτρες, ποὺ προεξέχουν ἀπὸ  τὴν τοιχοποιία, σὲ μορφὴ ἐπαλλήλων ἐκφορικῶν προβόλων. Ὅλες οἱ ζεματίστρες εἶναι στεγασμένες καὶ φέρουν ἐπικάλυψη ἀπὸ  σχιστόπλακες.
.......Ὁ πύργος καλύπτεται ἀπὸ  στέγη, ἡ ὁποία περιβάλλεται ἀπὸ  στηθαῖο. Οἱ ἀκριβεῖς χρήσεις τῶν διαφόρων χώρων τοῦ πύργου δὲν ἔχουν ἀκόμη διερευνηθεῖ, μὲ τὴν ἐξαίρεση ἑνὸς τμήματος τοῦ τετάρτου ὀρόφου, ὅπου σώζονται τὰ ἴχνη ἑνὸς παρεκκλησίου, ἀφιερωμένου κατὰ τὴν παράδοση στὴν Ἁγία Ἄννα, καὶ  συγκεκριμένα δύο μικρὲς ἡμικυκλικὲς κόγχες, ἐνσωματωμένες στὸ πάχος τῆς  τοιχοποιίας. Ἀπὸ  αὐτὲς ἡ βόρεια θὰ πρέπει νὰ χρησίμευε ὡς Πρόθεση καὶ ἡ ἀνατολικὴ ὡς Ἁγία Τράπεζα. Πάντως, σύμφωνα μὲ ὁρισμένες πληροφορίες, κατὰ τὸν 18ο αἲώνα, ὁ πύργος φαίνεται πὼς φιλοξενοῦσε τὸ Σκευοφυλάκιο τῆς Μονῆς . Ἡ τοιχοποιία τοῦ πύργου, μὲ πάχος ποὺ κυμαίνεται ἀπὸ  2 μ. στὴ βάση μέχρι 0,50 μ. στὶς ἐπάλξεις, εἶναι ἀπὸ  ἁρμολογημένη ἀργολιθοδομὴ μὲ ἡμιλάξευτες πέτρες.
.......Ὁ πύργος εἶναι, τὸ ἀρχαιότερο κτήριο τῆς Μονῆς. Δυστυχῶς, δὲν σώζεται καμία κτητορική του ἐπιγραφή. Ὡστόσο οἱ ἀναφορὲς τῶν γραπτῶν πηγῶν, σχετικὲς μὲ τὶς ἀναστηλωτικὲς προσπάθειες τοῦ Γρηγορίου Γηρομεριάτη καὶ τοῦ Πατριάρχη Ἱερεμία τοῦ Α´, ἐπιβεβαιώνουν τὴν προγενέστερη ἱστορική του προέλευση. Ἐπιπλέον τὸ μέγεθος καὶ ἡ στρατηγικῆς σημασίας θέση του, σὲ σχέση μάλιστα καὶ μὲ τὸ διοικητικὸ κέντρο τοῦ Ἁγίου Ὄρους στὶς Καρυές, ὁδηγοῦν στὴ βάσιμη ὑπόθεση τῆς  κατασκευῆς του πρὶν ἀπὸ  τὴν ἵδρυση τῆς  ἀρχικῆς Μονῆς, δηλαδὴ κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ 10ου ἢ του 11ου αἰώνα.
.......Ἔτσι ὁ ἀρχικὸς ρόλος τοῦ πύργου θὰ πρέπει νὰ ἐξυπηρετοῦσε καθαρὰ ἀμυντικοὺς σκοπούς. Ἡ ὑπόθεση αὐτὴ ἐνισχύεται καὶ ἀπὸ  τὴν ἐντελῶς ἀνεξάρτητη κατασκευὴ τοῦ πύργου ἀπὸ  τὰ κτήρια ποὺ τὸν περιβάλλουν.
.......Ἡ ἀρχικὴ μορφὴ καὶ τὸ ὕψος αὐτοῦ τοῦ πύργου δὲν μποροῦν νὰ εἶναι πλέον γνωστὰ μὲ ἀκρίβεια, λόγω τῶν μετέπειτα καταστροφῶν καὶ τῶν ἐπισκευαστικῶν ἐπεμβάσεων ποὺ ἀκολούθησαν. Ὁ πύργος αὐτὸς θὰ πρέπει νὰ ὑπέστῃ διάφορες καταστροφὲς ἀπὸ  τὶς φραγκικὲς καὶ καταλανικὲς ἐπιδρομὲς τοῦ 13ου καὶ τῶν ἀρχῶν τοῦ 14ου αἰώνα. Σὲ κάθε περίπτωση ἡ μορφὴ τοῦ πύργου, ὅπως προέκυψε μετὰ τὸ ἀναστηλωτικὸ πρόγραμμα τοῦ Πατριάρχη Ἱερεμία τοῦ Α´, παρουσιάζεται στὴν ἀπεικόνιση τῆς Μονῆς  τοῦ ἔτους 1546. Σύμφωνα μὲ αὐτή, ὁ πύργος ἦταν χαμηλότερος τοῦ σημερινοῦ κατά ἕνα ὄροφο, παρουσίαζε ἔντονη μείωση τῆς  τοιχοποιίας τῶν ἀνωτέρων ὀρόφων καὶ ἀκόμη ἡ στέψη του, ἔφερε περιμετρικὰ συνδυασμὸ συνεχόμενων σειρῶν ἀπὸ  ζεματίστρες ἐπάνω στὶς ὁποῖες ὑπῆρχαν ἐπάλξεις.
.......Μὲ βάση τὶς μέχρι τώρα μελέτες καὶ ἔρευνες, ἀλλὰ καὶ τὸ σκεπτικό ποὺ ἀναφέρθηκε ἀνωτέρω, ὁ ὀχυρὸς πύργος τῆς Μονῆς  Σταυρονικήτα διαθέτει σήμερα τρεῖς κύριες φάσεις.
.......Ἡ πρώτη κύρια φάση μπορεῖ νὰ ἀναχθῇ ἀπὸ  τὴν πιθανὴ ἵδρυση τοῦ πύργου, κατὰ τὰ μέσα τοῦ 10ου ἢ τὸν 11ο αἰώνα, μέχρι τὴν ἀναστύλωσή του ἀπὸ  τὸν Πατριάρχη Ἱερεμία τὸν Α´ κατὰ τὰ μέσα τοῦ 16ου αἰώνα ἢ καὶ νωρίτερα, εἴτε ἀπὸ  τὴν Ἱερὰ Σύναξη τῶν  Καρυῶν εἴτε ἀπὸ  τὶς διαδοχικὰ κυρίαρχες Μονὲς Κουτλουμουσίου καὶ Φιλοθέου.
.......Ἡ δεύτερη φάση μπορεῖ νὰ τοποθετηθῇ στὴ χρονικὴ περίοδο ἀπὸ  τὴν ἀναστήλωση τῆς Μονῆς , κατὰ τὰ μέσα τοῦ 16ου αἰώνα ἢ καὶ νωρίτερα μέχρι τὴν περίοδο πρὶν τὸ 1744 καὶ πιθανότατα μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1546 καὶ 1607 (ἢ 1666/7). Στὴ φάση αὐτὴ θὰ μποροῦσε νὰ ἀνήκῃ ὁ τρίτος ὄροφος τοῦ πύργου μὲ τὸ παρεκκλήσι τῆς  Ἁγίας Ἄννης.
.......Τέλος ἡ τρίτη κύρια φάση μπορεῖ νὰ ἀναχθῇ ἀπὸ  τὴν περίοδο πρὶν τὸ 1744, μέχρι σήμερα. Στὴ φάση αὐτὴ ἀνήκουν οἱ δύο ἀνώτεροι  ὄροφοι τοῦ πύργου. Τέλος, ἐκεῖνο ποὺ ἐνδιαφέρει ἐδῶ νὰ σημειωθῇ εἶναι ὅτι μετὰ τὶς τελευταῖες ἀναστηλωτικὲς ἐργασίες ὁ πύργος ἔχει μετατραπεῖ σὲ ἕνα ἰδιαίτερα χρήσιμο χῶρο ποὺ στεγάζει τὸ Σκευοφυλάκιο τῆς  Ἱερᾶς Μονῆς.

http://www.ec-patr.org/mones/stavronikita/gr_pyrgos.htm

Σχετικά:

1682 - Οι οχυρωματικοί πύργοι των Μονών

1485 - Οι 122 πύργοι του Αγίου Όρους

Πύργος

1964 - Ο πύργος της Ουρανούπολης (Προσφορίου)

Το πρώτο που αντικρίζει ο επισκέπτης, καθώς πλησιάζει από μακριά προς την Ουρανούπολη, είναι ο γραφικός πύργος του Προσφορίου, δίπλα στο κύμα. Κτισμένος σε καίριο σημείο εποπτεύει τον περιβάλλοντα χώρο, τα αθωνίτικα βουνά, τη θάλασσα και τα νησάκια απέναντι.

Ο πύργος ανήκε ήδη από το 1018 μ.Χ. στο μετόχι της Ιεράς Μονής Βατοπεδίου, που λεγόταν Προσφόριον. Στην ανατολική πλευρά και κολλητά στον πύργο βρίσκεται ο μπαρμπακάς, δηλαδή ο οχυρός του περίβολος που ανήκει στην εποχή της πρώιμης Τουρκοκρατίας. Στη βορειοδυτική του πλευρά είναι ο αρσανάς του πύργου, που χτίστηκε στο 1865. Εκεί υπήρχε και αποβάθρα, η οποία καταστράφηκε. Στον ημιυπόγειο χώρο του αρσανά φυλασσόταν η λέμβος του μετοχίου, ενώ στο ημιανώγειο υπήρχαν αποθήκες. Ο επάνω όροφος κατοικούνταν.

Ο πύργος υπήρχε ήδη από το 1344, αλλά μάλλον ήταν παλαιότερος. Εδώ φιλοξενήθηκε το Μάιο του 1379 ο «Δεσπότης» της Θεσσαλονίκης, Ιωάννης Παλαιολόγος. Υπέστη σοβαρές ζημιές από το σεισμό του 1585 και επισκευάστηκε. Πιθανόν να πυρπολήθηκε το 1821 μετά την κατάπνιξη της επανάστασης στη Χαλκιδική, αλλά το 1858 άρχισαν εκτεταμένες επισκευαστικές εργασίες, που έδωσαν στον πύργο τη σημερινή του μορφή. Σήμερα έχει αποκατασταθεί πλήρως από τη 10η εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και λειτουργεί ως μουσείο.

http://photothessaloniki.ning.com/photo/4677807:Photo:2530407

Το κάτω μέρος του πύργου ανήκει στη βυζαντινή περίοδο και συγκεκριμένα στον 11ο - 12ο αιώνα. Οι δύο τελευταίοι όροφοι χρονολογούνται στη περίοδο της Τουρκοκρατίας. Υπήρχε και ένας ακόμη όροφος, που καταστράφηκε.

Το ξύλινο εσωτερικό του πύργου και η στέγη του κατασκευάστηκαν στο 19ο αιώνα. Υπήρχαν και άλλα κτίρια - αποθήκες, αχυρώνες, ελαιουργείο, πηγάδια - αλλά σήμερα σώζεται μόνο το χαλκαδιό και το κολληγάδικο, που βρίσκεται λίγο μακρύτερα.

Το 1924, μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών, στους χώρους του μετοχίου Προσφόρι εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και ίδρυσαν την Ουρανούπολη. Συν τω χρόνω οικοδομήθηκαν κατοικίες και με μεγάλες δυσκολίες έγινε η ένταξή τους στον τόπο.

Την ίδια εποχή έρχεται το ζεύγος Loch - Joice και Sydney - αγγλικής και αυστραλιανής καταγωγής, ως μέλη ανθρωπιστικών οργανώσεων για να παράσχουν βοήθεια στους πρόσφυγες του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου. Εγκαταστάθηκαν στον πύργο και πρόσφεραν ουσιαστική βοήθεια στους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας και αργότερα στους σεισμοπαθείς του μεγάλου σεισμού του 1932.

Για περισσότερα από 50 χρόνια (ο Sydney πέθανε το 1954 και η Joice το 1982), πρόσφεραν μεγάλο κοινωνικό έργο στους κατοίκους της Ουρανούπολης. Έγραψαν βιβλία και περιποιήθηκαν τον πύργο. Η Joice Loch αναβίωσε στους χώρους του πύργου την κατασκευή χειροποίητων χαλιών και εξασφάλισε έτσι κάποιους πόρους στις νεαρές γυναίκες του χωριού .

Η Joice Nankivell Loch έζησε στον πύργο μέχρι το 1982 (πέθανε στα 94 της χρόνια). Η φωτογραφία είναι από τον Jan Paul ten Bruggencate, ο οποίος τη συνάντησε στο σπίτι της το Μάιο 1969. Μετά το θάνατό της, τα ειδικά βιβλία της, με παραδείγματα από υφάσματα και ταπισερί, δωρίθηκαν στο Βρετανικό Μουσείο

(ΣΗΜ): Την ιστορία του ζεύγος Sydney και Joice Loch Nankivell διαβάστε εδώ: http://neoskosmos.com/news/el/node/25437.

  Σήμερα στους ορόφους του πύργου εκτίθενται πολλά ευρήματα της αρχαιότητας από τον Άθωνα, την Ιερισσό, τη Βαρβάρα, τη Μεγάλη Παναγία, το Παλαιοχώρι και τα Σιδηροκαύσια.

Σημαντικά εκθέματα του μουσείου αποτελούν τα δύο χάλκινα κράνη κορινθιακού τύπου του 6ου π.Χ. αιώνα, που βρέθηκαν στον Αθω, καθώς και πολλά κοσμήματα που βρέθηκαν στην αρχαία Άκανθο, το Παλαιόκαστρο και τη Μεγάλη Παναγία.

Επίσης εκτίθενται σημαντικά ευρήματα της Μονής Ζυγού, που βρίσκεται στα σύνορα του Αγίου Όρους. Ανάμεσα τους το μολυβδόβουλο του «ταπεινού Αθανασίου» του Αθωνίτη (τέλος 10ου μ.Χ. αιώνα), γυάλινο κανδήλι και περίτεχνο εφυαλωμένο πινάκιο.

Σημαντική είναι η επιγραφή από τη Βαρβάρα και το Νέπωσι, έργα της Χριστιανικής περιόδου.

Απαραίτητη είναι, επομένως, η επίσκεψη στο χώρο του μαγευτικού αυτού πύργου. Κάθε του παράθυρο και κάθε του μπαλκόνι προσφέρει στον επισκέπτη μία εξαιρετική άποψη του περιβάλλοντα χώρου, όπου κυριαρχεί το γαλάζιο της θάλασσας και το πράσινο του βουνού.

Δ. Στυλιανίδου-Φιλόλογος

http://neikoptelema.blogspot.com/2008/10/blog-post_1203.html

Η πρώτη στερεωτική επέμβαση έχει γίνει στον πύργο της Ουρανούπολης (Προσφορίου) το 1975 και συνίστατο στην έμφραξη των ρωγμών, την αρμολόγηση και την περίδεσή του σε τέσσερις στάθμες καθ' ύψος. Χρησιμοποιήθηκαν τότε ελκυστήρες και αγκυρώσεις από κοινό οικοδομικό χάλυβα, στοιχεία τα οποία πολύ σύντομα διαβρώθηκαν λόγω των δυσμενών συνθηκών του παραθαλάσσιου μνημείου, και σχεδόν αχρηστεύθηκαν.

Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε η επισκευή της ξύλινης στέγης στα πλαίσια ενός προγράμματος εργασιών που υλοποιήθηκε σταδιακά και περιέλαβε την αποκατάσταση του ξύλινου φέροντα οργανισμού στο εσωτερικό του πύργου, αρμολογήματα στις εσωτερικές και εξωτερικές επιφάνειες των τοίχων του και αντικατάσταση της περίδεσης του 1975 με ράβδους από ανοξείδωτο χάλυβα.

Βασική αρχή των επεμβάσεων στον ξύλινο οργανισμό ήταν η διατήρηση του αυθεντικού υλικού στο μέγιστο δυνατό ποσοστό, η συντήρηση και ενίσχυσή του και ο περιορισμός των αντικαταστάσεων στις απολύτως απαραίτητες.

Η ίδια αρχή κατηύθυνε και τις επεμβάσεις στους εσωτερικούς ξυλόπηκτους τοίχους, όπου διατηρήθηκαν πολλά παλιά επιχρίσματα. Με τον ίδιο τρόπο αντικαταστάθηκαν ή συμπληρώθηκαν και τα λοιπά ξύλινα αρχιτεκτονικά στοιχεία του εσωτερικού (σκάλες, κιγκλιδώματα, κουφώματα).

Στις εξωτερικές όψεις διατηρήθηκαν τα παλιά αρμολογήματα που ήταν σε καλή κατάσταση στην ανατολική όψη και στα ανώτερα τμήματα των υπολοίπων. Στο βόρειο και νότιο τοίχο του τελευταίου ορόφου, αποκαταστάθηκε η εξωτερική μορφή δύο παραθύρων, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της κτιριακής διερεύνησης. 

Τέλος, στο εσωτερικό του πύργου διαστρώθηκαν νέα πλίνθινα δάπεδα πάνω στα παλιά σανιδώματα των πατωμάτων με τον τρόπο που υποδείκνυαν τα διασωθέντα υπολείμματά τους.