3875 - Εκδήλωση για τα 100 χρόνια ενσωμάτωσης του Αγίου Όρους στην Ελλάδα

Ειδική εκδήλωση, για τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από την ενσωμάτωση του Αγίου Όρους στην Ελλάδα, θα γίνει αύριο στις 6.30 το απόγευμα, στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής, κατά τον Πανηγυρικό Εσπερινό των Εισοδίων της Θεοτόκου.

Στην εκδήλωση θα μιλήσει ο γενικός γραμματέας Μέσων Ενημέρωσης, Ιωάννης Παναγιωτόπουλος, λέκτορας της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και ειδικός γραμματέας του συλλόγου Φίλων του Αγίου Όρους για «τη σημασία της Ενσωμάτωσης του Αγίου Όρους στο Ελληνικό Κράτος (1913)».

Το αυτόνομο καθεστώς του Αγίου Όρους αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά διεθνώς πριν την αναγνώριση της κυριαρχίας του ελληνικού κράτους στη Χαλκιδική, με τη Συνθήκη του Βερολίνου του 1878. Αυτή η συνθήκη προέβλεπε ότι «οι μοναχοί του Αγίου Όρους, ανεξάρτητα από τη χώρα καταγωγής τους, διατηρούν τις κτήσεις και τα πρότερα πλεονεκτήματά τους και χωρίς καμία εξαίρεση απολαύουν απόλυτη ισότητα δικαιωμάτων και πλεονεκτημάτων».

Το Άγιο Όρος απελευθερώθηκε από το Ελληνικό Βασιλικό Ναυτικό κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο. Συγκεκριμένα στις 2 Νοεμβρίου 1912 κατέπλευσαν και αγκυροβόλησαν στον όρμο της Δάφνης η ναυαρχίδα του ελληνικού στόλου, το Θωρηκτό «Αβέρωφ», με το αντιτορπιλικό «Θύελλα» και τα ανιχνευτικά «Ιέραξ» και «Πάνθηρ» υπό τις χαρμόσυνες κωδωνοκρουσίες εκατοντάδων καμπανών των Ιερών Μονών που αντελήφθησαν την προσόρμιση του ελληνικού στόλου.

Αποβιβάσθηκε άγημα, ο επικεφαλής του οποίου αξιωματικός «εν ονόματι του Βασιλέως των Ελλήνων», επικύρωσε την αποβατική ενέργεια χαρακτηρίζοντας τον καϊμακάμη, τους υπαλλήλους και την εκεί μικρή οθωμανική δύναμη ως «αιχμαλώτους πολέμου άνευ πολεμικής τινός ενέργειας», οπότε και υψώθηκε η Ελληνική Σημαία.

Την επόμενη ημέρα, στις 3 Νοεμβρίου, συνήλθαν σε συνεδρίαση οι αντιπρόσωποι όλων των Μονών, πλην της Ρωσικής, και υπεγράφη στον κώδικα των πρακτικών της συνεδρίας πράξη, με την οποία διαπιστωνόταν η κατάλυση των οθωμανικών αρχών. Η επίσημη δε πράξη έγινε στις 5 Νοεμβρίου 1912. Εκείνη την περίοδο εννέα με δέκα χιλιάδες μοναχών κατοικούσαν εκεί.

Το ελληνικό κράτος κύρωσε με το Ν.Δ. 10/16 Σεπτεμβρίου 1926 τον Καταστατικό Χάρτη του Αγίου Όρους, ο οποίος άρχισε να ισχύει το 1927 μετά τη θέση σε ισχύ του νέου Συντάγματος, οπότε και για πρώτη φορά επισημοποιήθηκε η συνταγματική προστασία του καθεστώτος αυτοδιοίκησης του Αγίου Όρους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

http://www.romfea.gr/agioreitika-nea/20469-2013-11-19-12-54-40

Σχετικό: http://agioritikesmnimes.blogspot.gr/2013/05/3103-100-1913.html

 

3155 - Σαν σήμερα κοιμήθηκε ο τελευταίος Έλληνας Ηγούμενος του ρωσικού μοναστηριού Αγίου Παντελεήμονος (10/23 Μαΐου 1875)

Αρχιμανδρίτης Γεράσιμος, ηγούμενος της μονής

Αγίου Παντελεήμονος Ρωσικού (†1875)

(Φωτογραφία: εργαστήριο μονής Αγίου Παντελεήμονος, γύρω στα 1870)

http://athosprosopography.blogspot.gr

Δείτε σχετικά:

2580 - Αρχιμ. Γεράσιμος, ο τελευταίος Έλληνας ηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίου Παντελεήμονος

2749 - Σαν σήμερα, πριν 100 χρόνια, δύο αγωνιώδη τηλεγραφήματα της Ιεράς Κοινότητας του Αγίου Όρους

Σαν σήμερα, στις 11/24 Φεβρουαρίου 1913, η Ιερά Κοινότητα του Αγίου Όρους, πληροφορούμενη την προσπάθεια διεθνοποίησης του Αγίου Όρους στην διεξαγόμενη Συνδιάσκεψη του Λονδίνου σύμφωνα με την οποία αυτό θα ετίθετο υπό την προστασία της Ρωσίας, Βουλγαρίας, Σερβίας, Μαυροβουνίου, Ρουμανίας και Ελλάδος, απέστειλε προς αξιωματούχους των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων τα εξής τηλεγραφήματα:

ΤΗΛΕΓΡΑΦΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ κ.κ. ΥΠΟΥΡΓΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΓΓΛΙΑΣ, ΓΑΛΛΙΑΣ, ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΑΥΣΤΡΙΑΣ ΚΑΙ ΙΤΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΕΝ ΛΟΝΔΙΝΩ ΠΡΕΣΒΕΥΤΑΣ ΓΑΛΛΙΑΣ, ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΑΥΣΤΡΙΑΣ, ΙΤΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΡΩΣΙΑΣ 

***

ΤΗΛΕΓΡΑΦΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΥΠOΥΡΓΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΗΣ ΡΩΣΣΙΚΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ

Πηγή:

2580 - Αρχιμ. Γεράσιμος, ο τελευταίος Έλληνας ηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίου Παντελεήμονος

Αρχιμανδρίτης Γεράσιμος, ηγούμενος της μονής

Αγίου Παντελεήμονος Ρωσικού (†1875)

(Φωτογραφία: εργαστήριο μονής Αγίου Παντελεήμονος, γύρω στα 1870)

http://athosprosopography.blogspot.gr

...Μετά την αποχώρηση των τούρκων η Μονή (του Αγίου Παντελεήμονος) αρχίζει να ανασυγκροτείται. Ηγούμενος ψηφίζεται ο από Δράμας Γεράσιμος, τον οποίο υπέδειξε στο αξίωμα ο προηγούμενος Σάββας. Ο Γεράσιμος «άνδρας σεμνός το ήθος και πράος και αρετή κεκοσμημένος», είναι ο πιο γνωστός ηγούμενος της Μονής. Επί ηγουμενίας του έγιναν στη Μονή μεγάλες ανακατατάξεις, λόγω της εμφάνισης του ρωσικού στοιχείου, ύστερα από αιώνα απουσίας. Οι πρώτοι Ρώσοι που καταφθάνουν εδώ το 1835 είναι, οι επιφανέστεροι: ο πρίγκιπας Σιρίνσκι-Σιγκμάτωφ και ο γιός ενός πλούσιου εμπόρου, ο Ιωάννης Σολομένκωφ. Αργότερα χειροτονούνται ιερομόναχοι, ο πρώτος Ανίκητος και ο δεύτερος Ιερώνυμος. Οι ραγδαίες αφίξεις στη Μονή Ρώσων μοναχών είναι αποφασιστικής σημασίας για την κατάσταση που θα επακολουθήσει.

Επίσκεψη Ρώσου αρχιερέα στη μονή Αγίου Παντελεήμονος.

Καθήμενοι: (από αριστερά) ο δικαίος της σκήτης του Προφήτη Ηλία αρχιμανδρίτης Παΐσιος, ο ηγούμενος της μονής αρχιμανδρίτης Γεράσιμος, ο μητροπολίτης Πολτάβας Αλέξανδρος, ο πνευματικός της μονής ιερομόναχος Ιερώνυμος, ο δικαίος της σκήτης του Αγίου Ανδρέα Θεοδώρητος. Όρθιοι: (τρίτος και τέταρτος από αριστερά) ο ιερομόναχος Μακάριος και ο ιεροδιάκονος Ιλαρίων. 
(Φωτογραφία: εργαστήριο μονής Αγίου Παντελεήμονος, 1868)

http://athosprosopography.blogspot.gr

Τις αφήξεις των Ρώσων ευνοεί με αγαθή πρόθεση στην αρχή, με πολιτική σκοπιμότητα αργότερα, η κρατική μηχανή. Έτσι αρχίζουν οι επισκέψεις επισήμων: τ0 1845 επισκέφτεται τη Μονή ο μέγας δούκας Κωνσταντίνος Νικολάγιεβιτς. Το 1869, ο μέγας δούκας Αλέξιος Αλεξάνδροβιτς και το 1881 ο μέγας δούκας Κωνσταντίνος Κωνσταντίνοβιτς, καθώς και η μεγάλη δούκισσα Αλεξάνδρα Πετρόβνα, αυτή από τη θάλασσα. Η ραγδαία άνοδος του ρωσικού κράτους και η ιδέα του πανσλαβισμού ήταν σημαντικοί παράγοντες που βοήθησαν στον εκρωσισμό της Μονής.

Κατά το 1850 οι των δύο εθνοτήτων είναι ισάριθμοι. Από το έτος εκείνο το ρωσικό στοιχείο αρχίζει να υπερνικά το ελληνικό με ταχύτητα. Τον Ιούλιο του 1869 οι αντιδικίες των δύο εθνοτήτων φτάνουν στο αποκόρυφο. Ο ηγούμενος Γεράσιμος, αγαθός και πράος ιερομόναχος, καταστέλλει συνεχώς τη συσσωρευμένη οξύτητα. Συντάσσει ένα κείμενο από 11 άρθρα, το οπίο και προσυπογράφει σύνολη η Σύναξη των 18 προϊσταμένων. Στο κείμενο καθορίζονται εξίσου τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των δύο εθνοτήτων. Σύντομα όμως κι αυτό θα αθετηθεί, όπως κι ένας κανονισμός της Ιεράς Κοινότητας. Αιτία κάποιοι Ρώσοι μοναχοί, εγκάθετοι της ρωσικής κυβέρνησης, που συνεχώς δημιουργούσαν προστριβές και επεισόδια.

Ο Γεράσιμος, σε επιστολή του προς την Ιερά Κοινότητα, διεκτραγωδεί, με τρόπο άψογο και χριστιανικό, την άνιση μεταχείριση των Ρώσων εις βάρος των Ελλήνων. Οι Ρώσοι αδελφοί συνεχώς και αυξάνουν. Το 1895 έφτασαν τους 1.000, αριθμός που ακολουθεί μέχρι το 1913 αύξουσα κλίμακα. Ο μοναχικός βίος, ήταν επόμενο, σχεδόν βιομηχανοποιήθηκε: οικοδομές ογκώδεις με πλούσιο διάκοσμο γύρω από τη Μονή και μοναχοί με βίο στερημένο από τα παράσημα της μοναστικής ελπίδας. Μια μεγάλη μοναστική πολιτεία με όλους τους κοσμικούς θορύβους. Ενδεικτικά αναφέρεται, ότι μόνο στα γραφεία «ειργάζοντο πλείονες των 30 γραμματέων Ρώσων».

Παρά την ύπαρξη των εγκαθέτων που θέλουν να οδηγήσουν σε εθνικιστικές εκτροπές τη Μονή και τους μοναχούς της, τα έργα της χριστιανικής ευποιίας γίνονται ακατάπαυστα. Το ζήτημα ανάγεται στη διαιτησία του Οικουμενικού Πατριαρχείου επανειλημμένα. Ανέλπιστα το σιγίλλιο του πατριάρχη Ιωακείμ Β΄ (1860-63, 1873-78) προς τη Μονή (Σεπτέμβριος 1875) δεν δικαιώνει απλώς τους Ρώσους και ψέγει τους Έλληνες, αλλά βρίσκει αδικημένους τους Ρώσους που ήταν 10πλάσιοι σε αριθμό σε σύγκριση με τους Έλληνες: «... των Γραικών αξιούντων εαυτών αποκλειστικήν τινά και όλως προνομιακήν διαχείρησιν των της Μονής, τους δε άλλους αδελφούς (τους Ρώσους) εν μοίρα ξένων και επηλύδων τιθεμένων...».

Όμως ο Ιωακείμ, όπως τον κατηγορούσαν οι πάντες, οι εφημερίδες και όλοι οι ομογενείς της Πόλης, από τις αντιπροσωπείες των δύο αντιτιθεμένων μερών, δέχτηκε σε ακρόαση μόνο τη ρωσική. Αυτός έπραττε και έγραφε ότι του υπαγόρευε εκείνος ο τεχνίτης της ίντριγκας κόμης Νικολάι Ιγνάτιεφ, πρεσβευτής της Ρωσίας στην Κωνσταντινούπολη. Του σιγιλλίου είχαν προηγηθεί ο θάνατος του ηγουμένου Γερασίμου (10-5-1875) και η ανάδειξη μετά μια εβδομάδα του φορούμενου από πανσλαβιστικές ιδέες Μακαρίου Σόουσκιν από την Τούλα. Του Μακαρίου η ηγουμενία εκτείνεται μέχρι το 1889. Την εγκύστωση του εθνικισμού στο σώμα της Ορθοδοξίας, όσοι, Έλληνες και Ρώσοι, την βλέπουν ογκούμενη, αποσύρονται στο Παλιομονάστηρο ή σε άλλα μοναστήρια. Αναμένουν το σωφρονισμό των εθνικιστών από την έφορο του Τόπου, την Κυρία Θεοτόκο.

Απόσπασμα από το βιβλίο του Δωροθέου Μοναχού,

ΤΟ ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ Μύηση στην Ιστορία του και τη Ζωή του,

εκδ. ΤΕΡΤΙΟΣ, Κατερίνη 1986