Τετάρτη, 3 Ιουλίου 2013

3338 - Οι Τοιχογραφίες του Καθολικού της Ι.Μ.Οσίου Γρηγορίου



Κυκλοφορεί από την Ι.Μονή Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους ο καλαίσθητος πανόδετος τόμος με τίτλο « Οι Τοιχογραφίες του Καθολικού». Πρόκειται για μια έκδοση με αναφορά στο εικονογραφικό πρόγραμμα του Καθολικού της Ιερά Μονής Οσίου Γρηγορίου που ιστορήθηκε τον 18ο αι..
Στον πρόλογος του ο Καθηγούμενος Αρχιμ. Γεώργιος, τονίζει τη σημασία της εικονογραφίας στον Ορθόδοξο Ναό. Σχόλια, εισαγωγή και περιγραφή των τοιχογραφιών γίνονται από από τον Νικόλαο Ζία, ομ. Καθηγητή Βυζαντινής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Την εισαγωγή και την γενική αναφορά στην Ι. Μονή καταγράφει ο Σωτήριος Καδάς, Καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Το περιεχόμενο του βιβλίου διαπραγματεύεται θέματα που αφορούν την ιστορία και την τέχνη της Ιεράς Μονής όπως φανερώνεται μέσα από τα κειμήλια, τη βιβλιοθήκη, τα ιερά λείψανα και τους μνημειακούς θησαυρούς που απέκτησε η Μονή στο διάβα των αιώνων. Οι τοιχογραφίες αναλύονται με βάση τους εικονογραφικούς κύκλους και την αρχιτεκτονική του Καθολικού.
Όπως θα τονίσει και στον πρόλογο του ο Καθηγουμένος Αριμχ. Γεωργίος «Η ιστόρησις του Καθολικού της Ιεράς Μονής του Όσιου Γρηγοριου έγινε επί Τουρ­κοκρατίας τό 1779, όταν όλα «τα έσκιαζε ή φοβέρα και τα πλάκωνε ή σκλαβιά». Όμως οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, πού ήσαν μέσα στην πολιορκία τους ελεύθεροι (ελεύθεροι πολιορκημένοι κατά τον εθνικό μας ποιητή), έζωγράφιζαν (έγραφαν Ζωήν) αυθεντικά, γνήσια, δημιουργικά. Η τέχνη τους δεν είναι αντιγραφή ή εξωτερική μίμησις χωρίς πρωτοτυπία. Μέσα στο ρεύμα τής Παραδόσεως προσφέρει μία νέα θέασι του αθεάτου. Είναι εν χρόνω. Αλλά έχει και κάτι το υπέρ χρόνον. Προϋποθέτει τα ρεύματα του 18ου αιώνος, αλλά και τα ξεπερνά με την πρωτοτυπία της.»
Η θεολογική αναγωγή και η τεχνοτροπική τεκμηρίωση του εικονογραφικού κύκλου του Kαθολικού είναι ένα από τα τολμηρά στοχεύματα της εκδόδεως που σίγουρα θα μαγνητίσει το βλέμμα της επιστημονικής κοινότητος και όχι μόνο.
Βασίλειος Χάδος

3337 - Άγιος Οσιομάρτυς Γεράσιμος ο Νέος (†1812)



Αγιορείτης Άγιος
Μνήμη 3 Ιουλίου