Τετάρτη, 20 Μαρτίου 2013

2860 - Η Ζωή εν πνεύματι, Γέροντας Ελισσαίος Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας. Συνέντευξη στην Άννα Παναγιωταρέα.


.

2859 - Μοναστηριακό κοιμητήριο - οστεοφυλάκιο



Ένας μικρός επίπεδος χώρος κοντά στον περίβολο της Μονής με ναΐδριο, γύρω από το οποίο θάβονται οι κοιμηθέντες μοναχοί. Εδώ δεν θα δει κανείς μαρμάρινους τάφους ή επιβλητικά μνημεία, όπως στα κοσμικά νεκροταφεία. Το κάθε μνήμα σκεπάζεται μόνο με χώμα. Είναι απλό, απέριττο και μόνο ένας ξύλινος μαύρος Σταυρός με άσπρα γράμματα το μαρτυρεί. Πάνω στο Σταυρό αυτό γράφουν την ημερομηνία κοίμησης του μοναχού, την ηλικία που είχε όταν πέθανε, το μοναχικό όνομα (αν ήταν ιερομόναχος σημειώνεται) και το ΙΣ ΧΣ ΝΙ ΚΑ. Το λιγότερο διάστημα που θα μείνουν τα οστά στο μνήμα είναι 3 χρόνια. Συνήθως μένουν πολύ περισσότερο χρόνο. Αν υπάρξει ανάγκη ενταφιασμού νεκρού, γίνεται εκταφή των οστών του αρχαιότερου. Αφού πληθούν από τη βροχή, τοποθετούνται μέσα σε ξύλινο κασελάκι και χωριστά το κρανίο κάτω από την Αγία Τράπεζα του Κοιμητηριακού Ναού. Στις περισσότερες Μονές υπάρχουν και ειδικά Οστεοφυλάκια, όπου τα κρανία και τα οστά των παλαιών μοναχών ευρίσκονται σε ερμάρια. Στη Λαύρα υπάρχουν κάτω από τον ναό σταυρωτές καμάρες με θόλους, που χρησιμεύουν ως Οστεοφυλάκιο.
Συνήθως τα κοιμητήρια περιφράσσονται από χαμηλό περίβολο.    

Στις φωτογραφίες που ακολουθούν διακρίνονται ο Κοιμητηριακός Ναός, τάφοι μοναχών και το οστεοφυλάκιο της Ιεράς Μονής Χιλιανδαρίου:

Σχετικό: 628 - Ο εξοδιαστικός

 

2858 - Πριν τις δώδεκα...






Γράφει ο Μοναχός Mωυσής, Αγιορείτης

Δυστυχώς η ανησυχία μερικών είναι που απειλείται, η απληστία τους και όχι ότι πεινούν. Ο ατομισμός, ο εγωισμός και το συμφέρον δεν αφήνουν πολλούς να δουν τα πράγματα καλά.
Το Ευαγγέλιο που μιλά συνεχώς για αντιφαρισαϊκή στάση, ταπεινό ήθος και αγαθό ύφος είναι πάλι αρκετά επίκαιρο. Ξαναγράψαμε πως η παρούσα συγκυρία θα μπορούσε να είναι μια καίρια ώρα για την ελλαδική εκκλησιαστική πραγματικότητα, που θα συνέδραμε σημαντικά στη δημιουργία ενός απαραίτητου κέντρου κοινωνικής συνοχής.
Οι εκκλησιαστικοί μας ταγοί όμως φαίνεται να μεριμνούν για άλλα πολλά ή να συναγωνίζονται μόνο στην απόδοση κοινωνικού έργου ευποιίας. Όχι ότι δεν χρειάζεται, και μάλιστα στο τόσο δύσκολο σήμερα, αλλά δεν είναι το πρώτο και το άπαν της προσφοράς της Εκκλησίας μας. Ψωμί μπορούν να δώσουν και άλλοι, αλλά νόημα και σκοπό ζωής πόσοι άλλοι μπορούν να δώσουν; Λύτρωση στην ψυχή και σωτηρία, αποτίναξη του φοβερού εγωκεντρισμού, που πλανά, σκλαβώνει, ταλαιπωρεί νέους και γέρους. Θα μπορούσε το ζωηφόρο και φορτισμένο από χάρη εκκλησιαστικό σώμα να γίνει πυξίδα ελπίδας, ανάχωμα στην κατρακύλα, αντίσωμα στο χρόνιο νόσημα, αντίδραση στη μελαγχολία, αντιστήριγμα στην ανάβαση του όρους της αλήθειας. Μόνο η Εκκλησία μπορεί να ανυψώσει τον κουρασμένο και τόσο απογοητευμένο άνθρωπο.
Μόνο η Εκκλησία μπορεί να μιλήσει καθαρά στις καρδιές των ανθρώπων και να τις παραμυθήσει και αναπαύσει. Η αλλαγή της κοινωνίας δύναται να επέλθει μόνο από ιερούς και δοκιμασμένους θεσμούς. Φέρουν ευθύνη οι εκκλησιαστικοί ταγοί για τη σιγή τους. Ήλθε η ώρα των λόγων και των πράξεων, του παραδείγματος και της παρακλήσεως. Ποιος θα πει ότι δεν ζούμε μόνο για να τρώμε; Ότι μακαριότερο είναι να δίνεις από το να παίρνεις; Ότι δεν υπάρχει τίποτε πολυτιμότερο από μία ήσυχη συνείδηση; Ότι είμαστε όλοι διαχειριστές και όχι εξουσιαστές; Ότι δεν έχουμε μένουσα πόλη; Είναι γνωστό ότι είναι πολύ δύσκολο να αλλάξει η κοινωνική νοοτροπία, που επί πολλά χρόνια προετοιμάστηκε για τη θεοποίηση του ευδαιμονισμού. Όμως ποτέ δεν είναι αργά και πάντως κάτι πάντοτε μπορεί να γίνει. Δεν σήμανε ακόμη δώδεκα ...
Η απόγνωση που επικρατεί, θολώνει, σκοτίζει και σκοτώνει. Είναι αλήθεια όμως πως μπορεί να γίνει και μία μεγάλη ευκαιρία, που ποτέ άλλοτε δεν θα δινόταν. Έτσι θα μπορούσαμε να μιλούσαμε για προνομιούχα απόγνωση. Να δει κανείς στον καθρέφτη του πως δεν πλάστηκε για να είναι αχόρταγο θηρίο, που το μόνο που μπορεί να κάνει είναι με κάθε τρόπο να αρπάζει, να ρημάζει, να παρατρώει, να γίνεται παχύδερμο. Να παρατηρήσει τα μάτια που πως δεν βλέπουν καλά, η όραση προχωρά σε τύφλωση, δεν βλέπουν καθόλου μακριά, δεν χαίρονται στο αγαθό, το ιερό και ωραίο. Ποιος θα τα πει όλα αυτά; Μόνο ο σύνδεσμος της αγάπης, της ειρήνης και της ομόνοιας των εκκλησιαστικών κοινοτήτων. Με τη χαρά των μελών τους, την καθαρότητά τους, την ντομπροσύνη τους, τη συναδέλφωση και τον αλληλοσεβασμό. Το νόημα της ζωής δίνεται μέσα από την παραδοσιακή θεία λατρεία και ιδιαίτερα την εξαίσια θεία λειτουργία.
Αν η ιδιοτέλεια, το άγχος, η βιασύνη, η επιπολαιότητα και η ρηχότητα περνά και στους ρασοφόρους και στους πιστούς μας καλύτερα τότε να σιωπούμε μετά δακρύων. Μήπως μας λυπηθεί ο Θεός. Ξανάπαμε πως η παρούσα κρίση είναι κυρίως πνευματική, από την οποία ήλθε και η οικονομική. Η παρακμή έγκειται στην απληστία, στην ατιμία, το ψεύδος, το ίδιον συμφέρον, τον πολύ εγωισμό, τον σε έξαρση ατομισμό και τη σε φλεγμονή ιδιοτέλεια. Η Ελλάδα κυρίως είναι σε πνευματική πτώχευση. Η Εκκλησιά μιλά για πενία, εγκράτεια, απλότητα, λιτότητα, νηστεία, προσευχή και ελεημοσύνη. Η πενία μπορεί να είναι πλούτος. Να δίνει ησυχία, αμεριμνία και γνήσιο ασκητικό ήθος. Η παρούσα Σαρακοστή είναι μια ακόμη μεγάλη ευκαιρία για τον καθένα.
Μερικοί θεολογούντες με κατηγόρησαν ότι άφησα τη νήψη, την ησυχία και τη δέηση και έγινα πιο κοσμικός από κοσμικός, ο άθλιος, και παραδόθηκα στην τύρβη και τις μέριμνες του αιώνος τούτου και υπέκυψα το δέλεαρ της δημοσιογραφικής και πολεμικής γραφής. Ας είναι. Έχουν το ελεύθερο να γράφουν ό,τι θέλουν και να μονοπωλούν τις συζητήσεις. Η προδρομική και ερημική φωνή μου θα συνεχίσει ταπεινά να ρίχνει βότσαλα στη λίμνη. Λυπάμαι πολύ για κάποιους που για χρόνια σε γραφεία, θρόνους και σταρίσια παραμένουν δίχως υποψία για το κορυφαίο εκκλησιαστικό γεγονός, που θα μπορούσε να βάλει φωτιά και μάχαιρα. Μερικοί έχουν κρυφτεί στη γωνιά τους, βγαίνουν ενίοτε, κάτι βλέπουν, λίγο κλαίνε και πάλι αποσύρονται. Η φιλοστοργία της μητέρας Εκκλησίας, η θέρμη της αγκάλης της, παρηγορεί τους λάτρεις της καλής αγωνίας, της ταπεινής ασκήσεως, των ένθεων βιωμάτων, μιας πλούσιας και αρχαίας, έκπαγλης εμπειρίας.
Δεν θέλω να γκρινιάζω συνέχεια, να παραπονούμαι κάθε τόσο, να επαναλαμβάνομαι, να γίνομαι πιο κοσμικός από κοσμικός, αλλά να, νομίζω ο ταλαίπωρος ακόμη πως κάτι μπορεί να γίνει, για μία επανόρθωση, για μία ανάκαμψη, για μία μεταμόρφωση και ανακαίνιση. Επιμένω γιατί γνωρίζω καλά πως και άλλοι σκέφτονται αυτά που γράφω και πως ακόμη δεν σήμανε δώδεκα ...
Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 20 Μαρτίου 2011

2857 - Τί είναι η Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία;



Η Εκκλησία μας καθόρισε όλες τις Τετάρτες και Παρασκευές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής να τελείται μία άλλη Λειτουργία, η Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων. Κατά τη Λειτουργία αυτή δεν τελείται Θυσία, δε γίνεται δηλαδή μεταβολή του άρτου και του οίνου σε Σώμα και Αίμα Χριστού.
Τα Τίμια Δώρα, ο Άρτος και ο Οίνος είναι έτοιμα, έχουν προαγιασθή (γι' αυτό και λέγεται Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων) κατά την προηγηθείσα θεία Λειτουργία της Κυριακής, είναι πλέον Σώμα και Αίμα Χριστού, και απλώς προσφέρονται προς μετάληψη στους πιστούς.
Ο Ιερέας καθ' εκάστη Κυριακή κόπτει από το πρόσφορο τον λεγόμενο «Αμνόν», δηλαδή το τετράγωνο εκείνο τεμάχιο της σφραγίδας που γράφει ΙΣ-ΧΣ ΝΙ-ΚΑ, και το τοποθετεί επάνω στο ιερό Δισκάριο.
Μετ' ολίγο, κατά τη στιγμή του «Σε υμνούμεν...», το τεμάχιον αυτό του άρτου θα μεταβληθεί δια της ευλογίας του Ιερέως σε αυτό τούτο το Σώμα του Κυρίου, όπως και ο οίνος, που είναι στο ιερό Ποτήριο, θα μεταβληθεί και αυτός σε αυτό τούτο το Αίμα του Κυρίου.
Όταν όμως βρισκόμαστε στη πένθιμο περίοδο της Μ. Τεσσαρακοστής, ο Ιερέας, κατά τη Θ. Λειτουργία της Κυριακής, δεν θα κόψει ένα μόνο τεμάχιο εκ της σφραγίδας του προσφόρου, ωσάν αυτό που είπαμε ανωτέρω, αλλά περισσότερα (συνήθως τρία), ανάλογα προς τον αριθμό των Λειτουργιών των Προηγιασμένων που θα τελέσει κατά την εβδομάδα.
Τα τεμάχια αυτά (που δεν κόπτονται όλα από ένα πρόσφορο, αλλ' ένα από κάθε πρόσφορο), θα τα ευλογήσει κατά την ώρα που πρέπει και αυτά θα μεταβληθούν σε Σώμα Χριστού.
Από αυτά το ένα θα χρησιμοποιηθεί για τη θεία Μετάληψη της ημέρας εκείνης (Κυριακής), τα άλλα (συνήθως δύο) θα εμβαπτισθούν στο ιερό Ποτήριο, όπου το άγιο Αίμα του Κυρίου, και θα φυλαχθούν σε ειδικό κιβωτίδιο, το ιερό Αρτοφόριο, για τις Λειτουργίες των Προηγιασμένων Δώρων που θα γίνουν εντός της εβδομάδας. Κατ' αυτές τις Λειτουργίες ο Ιερέας θα προσφέρει στους πιστούς προς μετάληψη τα Προηγιασμένα αυτά Δώρα.
Η Λειτουργία των Προηγιασμένων είναι συνυφασμένη με Εσπερινό, είναι δηλαδή βραδινή. Αυτό έχει θεσπιστεί, διότι οι παλιοί Χριστιανοί κατά τις ημέρες της Μ. Τεσσαρακοστής διετέλουν τελείως άσιτοι (νηστικοί) μέχρι των εσπερινών ωρών. Μπορούσαν λοιπόν να εκκλησιαστούν και να κοινωνήσουν κατά τις εσπερινές ώρες.
Σήμερα η Λειτουργία των Προηγιασμένων τελείται και κατά την εσπέρα συνηθέστερα όμως τελείται κατά τις πρωινές ώρες προς διευκόλυνση των πιστών.
Η Λειτουργία αυτή δεν έχει τον πανηγυρικό και θριαμβευτικό τόνο των άλλων Λειτουργιών, αλλά δεσπόζει σε αυτή το πένθιμο και κατανυκτικό στοιχείο.
Η Λειτουργία των Προηγιασμένων τελείται όλες τις Τετάρτες και Παρασκευές της Μ. Τεσσαρακοστής. Κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα τελείται μόνο τις τρεις πρώτες μέρες αυτής (Μ. Δευτέρα, Μ. Τρίτη και Μ. Τετάρτη). Επίσης τελείται και κατά τις ημέρες εορτών ευρισκομένων εντός της περιόδου της Μ. Τεσσαρακοστής.
Δεν τελείται κατά τα Σάββατα και τις Κυριακές της Μ. Τεσσαρακοστής.
Ο Ιερέας, και αν κρατήσει τα ονόματα, δεν θα τα μνημονεύσει, στην Πρόθεση, αλλά θα τα αφήσει για τη Λειτουργία του Σαββάτου ή της Κυριακής.
Επίσης, κατά τη Λειτουργία των Προηγιασμένων δε γίνονται μνημόσυνα.


Πέρυσι, σαν σήμερα,  20/7 Μαρτίου 2012, ημέρα εορτασμού της Μνήμης του Αγίου Παύλου του Απλού, ο εορτάζων Ιερομόναχος Παύλος τέλεσε Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία στο Ιερό Χιλιανδαρινό Κελλί Γέννησης της Θεοτόκου, Μαρουδά: