Δευτέρα, 16 Απριλίου 2012

1124 - Πασχαλινό μήνυμα του Ηγουμένου της Ιεράς Μονής Οσίου Γρηγορίου


«Θανάτου ἑορτάζομεν νέκρωσιν, ᾍδου τήν καθαίρεσιν, ἄλλης βιοτῆς, τῆς αἰωνίου ἀπαρχήν, καί σκιρτῶντες ὑμνοῦμεν τόν Αἴτιον» (Κανών τοῦ Πάσχα).

Νίκησε ὁ Χριστός μέ τόν Σταυρό Του τόν θάνατο καί ἐμεῖς γευόμαστε τίς ἀπαρχές τῆς νέας ζωῆς πού ἐξέβλυσε ἀπό τήν λογχευθεῖσα πλευρά Του.
Ἑορτάζει ἡ Ἐκκλησία καί δοξολογεῖ τόν Αἴτιο τῆς νέας βιοτῆς μας, διότι ὁ Χριστός εἶναι ὅλος ἡ ζωή μας, εἶναι ἡ Αἰώνιος Ζωή μας.
Νικήθηκε ὁ θάνατος, ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἡ νέα ζωή, ἀλλά ἐμεῖς δέν εἴμα­στε οὔτε πάντοτε οὔτε ὅλοι μέτοχοι αὐτῆς τῆς ζωῆς. Περιφέρουμε δυστυχῶς τόν θάνατο, στόν βαθμό πού τόν φέρουμε μέσα μας.
Ὅσο μετέχουμε στό Μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας, ἀπό τήν βάπτισί μας μέχρι τήν κηδεία μας, τόσο ἀντλοῦμε ζωή καί γινόμαστε ζωή. Μεταβάλλεται τό θνητόν τῆς ὑπάρξεώς μας σέ ἀθανασία. Κατά τόν ἀπόστολο Παῦλο, ὁ Χριστός «ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἑαυτοῖς ζῶσιν ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι. Ὥστε ἡμεῖς ἀπὸ τοῦ νῦν οὐδένα οἴδαμεν κατὰ σάρκα· εἰ δέ καὶ ἐγνώκαμεν κατὰ σάρκα Χριστόν, ἀλλὰ νῦν οὐκέτι γινώσκομεν. Ὥστε εἴ τις ἐν Χριστῷ, καινὴ κτίσις· τὰ ἀρχαῖα παρῆλθεν, ἰδοὺ γέγονε καινά τά πάντα» (Β’ Κορ. ε’ 15-17).
Ὁ κόσμος, ὅσοι δέν ζοῦν ἐν Χριστῷ, ὅσοι δέν εἶναι καινή κτίσις, δέν γνωρίζουν τό περιεχόμενο αὐτῆς τῆς ζωῆς. Ὁ Χριστός εἶναι ὁ μόνος νικητής τοῦ θανάτου. Δέν ὑπῆρξε οὔτε θά ὑπάρξῃ ἄλλος τρόπος νά νικηθῇ ὁ θάνατος, ἐκτός ἀπό αὐτόν πού ἐπενόησε ἡ ἄπειρος ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Οἰκειοῦται ὁ ἀθά­νατος Λόγος τοῦ Θεοῦ τόν δικό μας θάνατο καί τόν καταργεῖ μέ τήν Ἀνάστασί Του. Προσλαμβάνει τόν θάνατό μας καί μᾶς ἀντιπροσφέρει τήν ζωή.
Ὁ κόσμος πρέπει νά γίνῃ σῶμα Χριστοῦ γιά νά ζήσῃ. Ὅλοι μας πρέπει νά ὑπερβαίνουμε τούς καθημερινούς μας θανάτους, γιά νά γίνῃ ἡ ζωή οὐσία τῆς ὑπάρξεώς μας. Διότι θάνατος δέν εἶναι μόνο ὁ τερματισμός τῆς βιολογικῆς ἐπιγείου ζωῆς μας. Θάνατος εἶναι καί κάθε ἁμαρτία, ὅπως λέγει ἡ θεία Γραφή: «ᾗ δ᾽ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ᾽ αὐτοῦ [τοῦ καρποῦ τῆς παρακοῆς], θανάτῳ ἀπο­θα­νεῖσθε» (Γεν. β’ 17).
Ὅπως ἐπίσης ζωή, ἀληθινή ζωή, δέν εἶναι ἡ βιολογική μας ζωή ἀλλά ὁ Χριστός. Κάθε ἁμαρτία εἶναι ἕνας θάνατος. Κάθε μετάνοια εἶναι ἐπανάκλησις στήν ζωή. Ὁ νόμος τῆς ἁμαρτίας μέσα μας εἶναι νόμος θανάτου πρός θάνατον. Ὁ νόμος τοῦ Εὐαγγελίου, ὁ νόμος τῆς Χάριτος, εἶναι νόμος ζωῆς πρός ζωήν.
Κόσμος δέν εἶναι μόνο οἱ ἐκτός Ἐκκλησίας. Κόσμος δυστυχῶς γινόμα­στε καί ἐμεῖς οἱ βαπτισμένοι Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί στόν βαθμό πού δέν ζοῦμε κατά Χριστόν. Κόσμος εἶναι τό φρόνημα τῆς σαρκός, ἡ φιλαυτία μας, ἡ φιλαρ­γυρία μας, ἡ φιλαρχία μας, οἱ φιλοδοξίες μας, τά πάθη μας, πού στίς ἡμέρες αὐτές περιγράφονται μέ τόν ὅρο «διαφθορά».
Ἰδιαίτερα ἐφέτος, μέσα σέ ἕνα τέτοιο κλίμα πού ὑποδαυλίζει τήν ἀπαι­σιο­δοξία, τά ἑορτολογικά γεγονότα τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος καί τοῦ Πάσχα μᾶς καλοῦν νά μιμηθοῦμε τόν ἀγῶνα ὅλων τῶν τιμίων συνανθρώπων μας πού δέν ὑπέκυψαν στούς πειρασμούς τῆς «διαφθορᾶς», ἀλλά προτίμησαν τήν ἑκού­σια πτωχεία τῆς ἀρετῆς. Μᾶς καλοῦν πέραν τούτου καί σέ ἀνώτερη βαθμίδα: νά μιμηθοῦμε τόν ὑπέρ ἡμῶν Παθόντα καί Ἀναστάντα Χριστό, ὁ ὁποῖος αὐτεξουσίως ὡς ἄνθρωπος, κατά τόν ἀπόστολο Παῦλο, «ἀντὶ τῆς προκειμένης αὐτῷ χαρᾶς ὑπέμεινεν σταυρὸν αἰσχύνης» (Ἑβρ. ιβ’ 12).
Ἄν ὑποτεθῇ ὅτι ὁ λαός μας εὕρισκε τόν τρόπο νά ἀνακάμψῃ οἰκονομικά προδίδοντας τόν Χριστό γιά τριάκοντα ἀργύρια, ἡ ψυχή μας δέν θά τό δεχό­ταν. Θά προτιμοῦσε τόν ἑκούσιο θάνατο μαζί μέ τόν Χριστό.
Εἶναι τραγικές κάποιες διακηρύξεις πολιτικῶν γιά τήν συμμαχία τους καί μέ τόν διάβολο, προκειμένου νά σωθῇ ἡ Πατρίδα.
Ὁ λαός μας ξέρει νά ἀνεβαίνῃ ἑκουσίως στόν σταυρό του μαζί μέ τόν Χριστό. Γιατί μόνο πίσω ἀπό αὐτόν τόν σταυρό βρίσκεται ἡ ἀνάστασις.
Ἀναμφίβολα ἡ θλιβερή οἰκονομική, κοινωνική, πολιτική, πολιτιστική καί ἐθνική ἀβεβαιότητα τοῦ λαοῦ μας εἶναι ἕνας θάνατος. Ἕνας θάνατος πού τοῦ ἐπιβάλλεται ἀπό ἐκείνους πού θέλουν τόν πνευματικό του ἀφανισμό, ἀπό ἐκείνους πού χρόνια τώρα μεθοδικά τοῦ ἀφῄρεσαν τά πνευματικά του ἐρεί­σμα­τα καί τόν ἄφησαν μετέωρο, ἀδύναμο, χωρίς πνευματικό δυναμισμό.
Ὅμως ὁ λαός μας ἔχει ἱστορία. Ἔχει γράψει καί ἄλλες πολλές ἡρωϊκές σελίδες σέ παρόμοιες περιστάσεις. Τότε πού εἶχε αὐθεντικά κριτήρια γιά τήν ζωή καί τόν θάνατο, γιά τήν τιμή καί τήν ὐπόληψι. Τότε πού κέντρο τῆς ζωῆς του ἦταν ὁ Θεάνθρωπος Χριστός καί ὄχι οἱ τιμές τῶν χρηματιστηριακῶν ἀγορῶν. Τότε πού προτιμοῦσε νά εἶναι φτωχός ἀλλά ὄχι ἄδικος. Τότε πού μποροῦσε νά ζήσῃ ἐλεύθερος πολιορκημένος χωρίς νά προδώσῃ «ψυχή καί Χριστό». Τότε πού μποροῦσε νά γεννήσῃ Νεομάρτυρες καί νά φυλάξῃ τήν Ὀρθόδοξη ψυχή του, τό «πολύτιμον τζιβαϊρικόν», ὅπως ἔλεγε ὁ στρατηγός Μακρυγιάννης.
Τίς κρίσιμες ὧρες πού περνᾶ ἡ Πατρίδα μας μποροῦμε αὐτή τήν Μεγάλη Ἑβδομάδα νά τίς κατανοήσουμε ὡς συνοδοιπορία της μέ τόν Χριστό πρός τόν Γολγοθᾶ καί ὡς συσταύρωσι μαζί Του. Μπορεῖ ὁ λαός μας σήμερα νά νοιώθῃ ὅτι σταυρώνεται, ἀλλά στό χέρι του εἶναι νά ὁμολογῇ μαζί μέ τόν εὐγνώμονα ληστή: «ἡμεῖς μὲν δικαίως, ἄξια γὰρ ὧν ἐπράξαμεν ἀπολαμβάνο­μεν· οὗτος δὲ [ὁ Χριστός] οὐδὲν ἄτοπον ἔπραξεν» (Λουκ. κγ’ 41). Μπορεῖ τότε νά ἀπευθύνεται μέ θάρρος στόν Χριστό καί νά τοῦ λέγῃ: «Ἰησοῦ, μνήσθητί μου ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σου» (Λουκ. κγ’ 43). Εἶναι βέβαιον ὅτι τότε ὁ Κύριος θά λυτρώσῃ τόν λαό μας ἀπό τήν καταδυναστεία τῶν ἰσχυρῶν, διότι πίσω ἀπό τόν ἑκούσιο Σταυρό τοῦ Γένους πάντοτε ἀκολουθεῖ ἡ Ἀνάστασις.
Ἀδελφοί,
Ὁ νικητήριος παιάνας τῆς Ἐκκλησίας, τό «Χριστός Ἀνέστη», θά ἠχήσῃ καί ἐφέτος γιά νά συνεγείρῃ τούς δεσμίους τοῦ ᾍδου. Ἐλπίζουμε ὅτι ἡ Πα­τρίδα μας, ἄν καί πολλαπλῶς δεσμία στόν δικό της σύγχρονο ᾍδη, θά ἀκούσῃ τόν Λυτρωτή καί θά τόν ἀκολουθήσῃ σέ μία λαμπρή συνανάστασι μαζί Του. Ὁ Ἀναστάς Κύριος προτείνει τήν παντοδύναμη δεξιά Του. Ἄς τοῦ ἁπλώσουμε ἐμεῖς τό δικό μας χέρι, τήν προσωπική καί συλλογική μας μετάνοια. Θά μᾶς ἀναστήσῃ. Ὁ σταυρός μας, ὁ σταυρός τῆς Πατρίδος μας, τῶν συμπολιτῶν μας, δέν θά εἶναι τό σκοτεινό τέρμα. Θά γίνῃ ἡ χαρά μας. Θά γίνῃ ὁ προ­άγγελος μιᾶς νέας ἐπιγείου βιοτῆς, τῆς αἰωνίου ζωῆς ἡ ἀπαρχή, διότι ὄντως ὁ Χριστός Ἀνέστη!

Ὁ Καθηγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὄρους
+ Ἀρχιμανδρίτης Γεώργιος

Ἅγιον Πάσχα 2012 

1123 - Ο Γέροντας Παΐσιος για τη λιτανεία της εικόνας Άξιον Εστί τη Δευτέρα του Πάσχα


.......Διηγήθηκε ο Γέροντας Παΐσιος: «Τη Δευτέρα της Διακαινησίμου καθόμουν στο Αρχονταρίκι και έλεγα την ευχή. Ξαφνικά αισθάνθηκα μια ευωδία, άλλο πράγμα! Βγήκα στο διάδρομο να δω από πού προέρχεται, πήγα στην Εκκλησία, τίποτα. Βγήκα έξω στην αυλή. Η ευωδία ήταν πολύ πιο έντονη. Ακούστηκε να χτυπά το τάλαντο. Κοίταξα και είδα να κατεβαίνει προς τα κάτω η λιτανεία, και κατάλαβα ότι προέρχεται από την εικόνα της Παναγίας».

Αυτή την ημέρα γίνεται η λιτανεία της θαυματουργού εικόνος του «Ἄξιον Eστίν». Κατεβαίνει πιο κάτω από το Κουτλουμούσι, ως το Κελλί των Αγίων Αποστόλων (Αλυπίου). Το Κελλί της «Παναγούδας» απέχει ένα χιλιόμετρο περίπου. Από αυτή την απόσταση η Παναγία έστειλε τρόπον τινά τον χαιρετισμό της στον Γέροντα.

Πηγή: Βίος Γέροντος Παϊσίου του Αγιορείτου, Ιερομονάχου Ισαάκ, Άγιο Όρος, 2004, σελ. 288

1122 - Αγιορείτες μοναχοί σε μέρα γιορτής (φωτογραφίες)


Οι φωτογραφίες είναι του Milovan Cvetic, μετά τη λιτάνευση της εικόνας του Άξιον Εστί τη Δευτέρα του Πάσχα (2008). Ημέρα γιορτής των Κελλιωτών, ίσως η πιο «χαλαρή» ημέρα του χρόνου για τους μοναχούς, όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες που ακολουθούν:

 


Σχετικά:
1121 - Λιτάνευση της Εικόνας Άξιον Εστί τη Δευτέρα του Πάσχα στις Καρυές (video)



1121 - Λιτάνευση της Εικόνας Άξιον Εστί τη Δευτέρα του Πάσχα στις Καρυές (video)

1120 - Δευτέρα του Πάσχα, η Γιορτή των Κελλιωτών

Η μεγάλη λιτανεία

.......[...] Δεν είναι μόνο η καλή προαίρεσις του Τυπικάρη να επιτρέψη αρκετές ώρες για ύπνο και ξεκούρασι, αλλά και η μέριμνά του να προλάβουν να έρθουν κι απ' τα μακρύτερα των Καρυών και του Όρους μέρη οι πατέρες για τη θεία λειτουργία της Δευτέρας της Διακαινισίμου και να λάβουν μέρος στη λιτάνευσι της θαυματουργου εικόνος του Άξιον Εστί. Γι αυτό αργά, στις 6 το πρωί δηλαδή θα σημάνουν οι καμπάνες και θα βάλη ευλογητό ο εφημέριος για τον αναστάσιμο όρθρο.
Και πάλι στο προσκήνιο και στις πρωτοβουλίες οι κελλιώτες θα έχουν τον πρώτο λόγο, γιατί ολότελα δική τους θεωρούν την Θαυματουργό Εικόνα, γιατί σε κελλί έγινε το ψάλσιμο του ύμνου απ' τον Αρχάγγελο και από 'κει την μετέφεραν οι πατέρες τον ενδέκατο αιώνα στο Πρωτάτο, το κέντρο των δικαιοδοσιών και της πνευματικής αίγλης του Πρώτου, για μεγαλύτερή της τιμή και για να την προσδιορίσουν ως την πολιούχο και προστάτιδα ολοκλήρου του Αγίου Όρους.
Είναι μεγάλη η εγκαύχησις της τάξεως των κελλιωτών, γιατί εκλαμβάνουν τους εαυτούς των ως εξόχως ευνοημένους απ' την Παναγία. Κυρίως κατά την σημερινή ευκαιρία και πολύωρη λιτανεία συνεχώς θα τονίζουν και θα επαναλαμβάνουν ότι δική τους είναι η Εικόνα και ότι «δεν Την έφεραν οι Μοναστηριακοί από κανένα Μοναστήρι τους ...».
Καλή και παλαιοτάτη η παράδοσις και σεβαστή η τάξις και, επί τέλους, μια φορά το χρόνο καθιερώθηκε και τους αναγνωρίσθηκε η αποκλειστικότης και η ιδιαιτερότης της τιμής. Γιατί θέλουν να τους χαλάνε την καρδιά και τον λογισμό μερικοί ιερομόναχοι Αντιπρόσωποι Μονών τα τελευταία χρόνια διεκδικώντας συμμετοχή και παραμερίζοντάς τους κυριαρχικώ-Μοναστηριακώ δικαιώματι;

Όταν η θεία λειτουργία τελειώσει, συλλειτουργούντων όπως είπαμε μόνο των κελλιωτών, αρχίζουν οι ετοιμασίες και οι διαδικασίες της μεγάλης λιτανείας.
Κάθε μας κίνησις και κάθε στάσις απ' εδώ και πέρα, και το τι θα λέμε ή θα ψάλλωμε εκάστοτε, θα είναι έγκαιρος μέριμνα του Τυπικάρη του Πρωτάτου ο οποίος τα θυμάται λόγω πείρας όλα «απ' έξω». Καλού κακού όμως έχει υπό μάλης και το Τυπικό στο οποίο τα πάντα είναι καταγεγραμμένα λεπτομερέστατα.
Πρόκειται για την εν χρήσει δερματόδετη χειρόγραφη φυλλάδα, που φέρει χρονολογία 1913 και την αρακτηριστική ένδειξη στη προμετωπίδα: «... Εκαλλιγραφήθη παρά του Ιακώβου Ιερομονάχου, Χίου, δι' επιμελείας και δαπάνης της Ιεράς Κοινότητος του Αγίου Όρους».[...]

[...] Αφού η λιτανεία είναι καθωρισμένη να τελήται από τότε που η θαυματουργή εικόνα μετεφέρθη και ενεθρονίσθη στον ιερό ναό του Πρωτάτου, δηλαδή τον Ι΄ αιώνα, η δε συνήθεια να υπάρχουν τυπικά στα Μοναστήρια επικρατεί αφ' ης ιστορείται αυτή αύτη η υπόστασίς των, αντιλαμβάνεται κανείς ότι και τα έτη του Τυπικού της Λιτανείας είναι της τάξεως ... χιλιετηρίδος. Τις οίδε λοιπόν ποσοστό αντίγραφο-χειρόγραφο είναι αυτό που θα κρατάη συνεχώς σήμερα στα χέρια του ο Τυπικάρης! ...
Απ' τις φωτοτυπίες αυτές του Τυπικού, παρακινηθήκαμε να παραδώσουμε για πρώτη φορά στη δημοσιότητα μόνο τον διηγηματικό και εγκωμιαστικό λόγο, για να γνωσθή ευρυτέρως η ωραιότης του και το υπέροχο σε απλότητα ύφος του και η εντυπωσιακή ευλάβεια του ανωνύμου συντάκτου του προς την Παρθένο Μαρία, με την προδοκία φυσικά να ωφεληθή η ψυχή του αναγνώστου, που δεν έτυχε ή δεν της είναι δυνατόν να παρακολουθήση την πασχαλινή μας αυτή λιτανεία και να τον ακούση επιτοπίως.


κλικ στις φωτογραφίες για μεγέθυνση


2
3
4
5
6
7
8
9

10
11
12
13


.......[...] Φανοί, εισοδικά, θυμιατά, λάβαρα, σημαίες, είναι ήδη στο δρόμο και θα συνοδεύουν την εικόνα σε όλη την διαδρομή. Εκτός  δε απ' τις γαλανόλευκες σημαίες, του φρονήματος των μοναχών και της αγάπης των προς την πατρίδα εκδηλωτικές, δεν θα λείψουν και οι κιτρινόμαυρες βυζαντινές με τον σταυροστεφανωμένο δικέφαλο αετό, ως ιστορική ενατένισις και ευλαβής αναφορά στη δόξα της βασιλεύουσας Πόλης και στη συγγένεια του Όρους μ' αυτήν.
Αλλά ήταν ανάγκη άραγε εξ αρχής και εκ προοιμίων να μας ιλαροπροβληματίσουν κάποιοι άσχετοι, ανίδεοι και αυταποδείκτως ανιστόρητοι νέοι; (που δεν λείπουν, παρά ταύτα, απ' το Όρος κι από τέτοιες στιγμές, και είναι πολύ παρήγορο και ελπιδοφόρο το φαινόμενο τούτο). Ευκρινέστατα τους ακούσαμε να λένε μεταξύ τους:
-Ρε σεις, νάχετε το νου σας γιατί όλοι οι καλόγερο στ' Αγιονόρος ΑΕΚτζήδες είναι. Κι από Μοναστήρια που περάσαμε, ούτε μια σημαία δεν είδαμε του Ολυμπιακού ...
Μακάρι να το έλεγαν γι' αστείο.

.......Μπροστά μπροστά του όλου πλήθους, ένας νέος στην ηλικία μοναχός, με έκδηλη την ευδιαθεσία στο πρόσωπό του, όχι τόσο γιατί είναι πρόθυμος να τηρήση την πρόβλεψι του Τυπικού, αλλά γιατί είναι μεγάλη η κρυπτομένη μέσα του χαρά έτσι να εκδηλώση την προς την Παναγία ευλάβειά του, ολιμερίς και καθ' όλη την διαδρομή θα χτυπάη το ξυλοσήμαντρο.
Ακόμα πιο μπροστά όμως, σιωπηλός θα προπορεύεται ένας γεροδεμένος λαϊκός απ' αυτούς που εργάζονται σχεδόν μονίμως στις Καρυέ, κρατώντας στα στιβαρά του χέρια το Προσκυνητάρι. Πρόκειται για ένα ξύλινο θρονοσκάμνι, συνοδευόμενο με προς τούτο ιερό κάλυμμα. Θα τα τοποθετή στο κέντρο των ναών που θα μπαίνουμε για τις προβλεπόμενες λιτές και μικροτελετές καθώς και στις άλλες καθωρισμένες υπαίθριες στάσεις, για να ενθρονίζεται η Εικόνα.
Ξεχύνεται λοιπόν αρκετός κόσμος εμπρός για να πιάνη εγκαίρως υψώματα και θέσεις για να έχη καλλίτερη και ανετώτερη της όλης λιτανείας την κατόπτευσι και ακολουθούν εν σιωπή οι περισσότεροι, την «ευχή» του Κυρίου έχοντας στο νου τους και την δέησι στη χάρι της Πανάγνου Μητρός Του εγκαρδίως απευθύνοντας.

.......Στα χέρια θα κρατούν με ευλάβεια κατά την διαδρομή την ιερή εικόνα ανά δύο, ιερομόναχοι, μοναχοί και λαϊκοί και θα αλλάζονται κάθε τόσο, όχι γιατί είναι τόσο βαριά αλλά γιατί είναι μεάλη όλων η επιθυμία να την κρατήσουν έστω και για λίγων μέτρων πορεία στα χέρια τους, «για χάρη και ευλογία».[...]


Αποσπάσματα από το βιβλίο

1119 - Η Λιτάνευση της Εικόνας Άξιον Εστί, τη Δευτέρα του Πάσχα


Τη Δευτέρα του Πάσχα γίνονται λιτανείες στις Καρυές και τα Αγιορειτικά Μοναστήρια των θαυματουργών εικόνων και των ιερών λειψάνων, μετά από αγιασμό στη φιάλη.
Στην Αθωνική πρωτεύουσα λιτανεύεται η Παναγία του Άξιον Εστί.
Ο Γ. Αθάνας το 1926 στην εφημερίδα «Πολιτεία» σημειώνει: «Ένα από τα ωραιότερα έθιμα του θρησκευτικού βίου του Αγίου Όρους είναι οι Πασχαλινές λιτανείες. Όλα τα Μοναστήρια τελούν τη λιτανεία τους, άλλα τη δεύτερη και άλλα την Τρίτη ημέρα του Πάσχα. Γραφικότερη θρησκευτική τελετή δεν έχω δει. Θα μπορούσε να την ονομάσει κανείς καλογερικά Ανθεστήρια».
Η λιτάνευση της Παναγίας του Άξιον Εστίν συνεχίζεται ως τις μέρες μας με ξεχωριστή μεγαλοπρέπεια και αποτελεί για την ήσυχη πολίχνη των Καρυών ιδιαίτερα σημαντικό γεγονός. Τη διαδρομή της καθορίζει λεπτομερειακά τυπικό του 1508 κι εξακολουθεί να γίνεται σχεδόν απαράλλακτα ως σήμερα:
«Την Δευτέραν του Πάσχα μετά την θείαν Λειτουργίαν η εν τω Ναώ του Πρωτάτου φυλασσομένη εικών του Άξιον Εστί λιτανεύεται περί τας Καρυάς με τας ακολούθους στάσεις, καθ΄ ας γίνονται δεήσεις: Μετά την έξοδον εκ του Ναού πρώτη στάσις εις το αντιπροσωπείον της Μ. Ιβήρων, είτα το του Παντοκράτορος, εκείθεν εις την Μ. Κουτλουμουσίου και εφεξής εις το κελλίον Ιω. Του Θεολόγου, το των Εισοδίων (Πύργος Ραβδούχου), το των Αγ. Αποστόλων (Μ. Αλυπίου), τον Σταυρόν του ποτέ κελλίου του Χρυσοστόμου, τον της σκήτης Κουτλουμουσίου, τον του Αγ. Στεφάνου (αντιπροσωπείου Μ. Διονυσίου), τον του κελλίου Ευαγγελισμού, τον του περιπτέρου Καρυών, τον του Μεγ. Αντωνίου (άνωθεν του Σεραγιού), τον του αντιπροσωπείου της Μ. Ζωγράφου, μεθ΄ ο εις το αντιπροσωπείον της Μ. Χιλανδαρίου, το Τυπικαρειό, τα αντιπροσωπεία Μ. Ξηροποτάμου και Μ. Ρωσικού και τέλος εις την αίθουσαν του Πρωτάτου και τον ναόν αυτού. Εις τους σταθμούς τούτους-ως και νυν έτι εις τινας μόνον- εγίνετο υποδοχή μετά προσφοράς τοις λιτανεύουσιν άρτου, τυρού, λευκού οίνου κλπ, μετά δε την επάνοδον εις το Πρωτάτον άλλοτε παρετίθετο και Τράπεζα. Τω 1488 οι Διονυσιάται απέφυγον την υποδοχήν και εξύβρισαν τους λιτανεύοντας ως φάγους και πότας, αλλά την επαύριον χάλαζα κατέστρεψε τους κήπους και αμπελώνας του αντιπροσωπείου, οι δε Μοναχοί μεταβάντες εις την Μονήν των ανέφερον το γεγονός και ο εκεί εφησυχάζων Πατριάρχης Νήφων εκανόνισεν αυτούς. Παρόμοιον συνέβη και εις την Μ. Κουτλουμουσίου δις. Και το μεν πρώτον πειραταί έκαυσαν το εν Καλλιάργα νεώριον, το δε δεύτερον εκρημνίσθησαν η Τράπεζα και άλλα κτίρια της Μονής».
Όπως παρατηρεί ο Ιερομόναχος Ιουστίνος Σιμωνοπετρίτης, σήμερα η λιτανεία δεν περνάει πιά όπως άλλοτε από τον πύργο του Μακρή, περνάει όμως από το καινό Συνακτικό των Επιστατών, ενώ «σε κάθε κελλί διαβάζεται το σχετικό Ευαγγέλιο και ψάλλεται το τροπάριο του Αγίου, στο όνομα του οποίου τιμάται το κελλί».
Στη Μονή Κουτλουμουσίου η στάση έχει ιδιαίτερο χαρακτήρα, καθώς αναμένει ολόκληρη η μοναστική αδελφότητα, οι ιερομόναχοι ενδεδυμένοι και πολλοί προσκυνητές. Την Τρίτη της Διακαινησίμου λιτανεύεται σε ανταπόδοση από το Κουτλουμούσι στο Πρωτάτο, η Παναγία Φοβερά Προστασία του μοναστηριού.
Η πομπή της λιτανείας, χωρίς τίποτε το κοσμικό (μπάντες κλπ) έχει μεγαλοπρέπεια και γραφικότητα και, καθώς πραγματοποιείται μέσα στην ανθισμένη φύση και στο καταπράσινο περιβάλλον των Καρυών, είναι ένα γεγονός μοναδικό. Προπορεύεται ο μοναχός με το χειροτάλαντο κι ακολουθούν οι ψαλτάδες, οι ιερομόναχοι και οι ιεροδιάκονοι ντυμένοι, με τα θυμιατά οι τελευταίοι, ο επίσκοπος που προεξάρχει (τα τελευταία χρόνια οι υπάρχοντες στο Όρος Επίσκοποι σχολάρχες της Αθωνιάδος), ο Πρώτος με τους άλλους Επιστάτες, η Παναγία με ουρανία πάνω απ΄ αυτήν, μοναχοί και λαϊκοί με επικεφαλής τους εκπροσώπους της Πλιτικής Διοίκησης, της Αστυνομίας κλπ., που σπεύδουν στη λιτανεία με πολλή χαρά, αν και στο παρελθόν ελάχιστες υπήρξαν οι περιπτώσεις ολιγωρίας μοναχών να συμμετάσχουν στη λιτάνευση, που γνώρισαν την «οργή του Θεού». Πρέπει να σημειωθεί ότι στις Καρυές οι κελλιώτες καλλιεργούν συστηματικά κηπευτικά, οπωρικά κ.ά. και η λιτάνευση αποτελεί ευλογία για την ευδοκίμησή τους. Τον χαρακτήρα, άλλωστε, αυτόν έχει το έθιμο σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Πληροφορίες από:
Ι.Μ. Χατζηφώτη
εκδ. Δημ. Παπαδήμα, Αθήνα 1999