Τρίτη, 3 Απριλίου 2012

1027 - Η ομορφότερη τραπεζαρία του κόσμου;


Τη φωτογραφία βρήκα εδώ
Είναι του Mark Read και δημοσιεύτηκε στο Guardian/Observer την Κυριακή 17 Φεβρουαρίου 2008

1026 - Άγιον Όρος, το ζωντανό παρελθόν της Ελληνικής Αυτοκρατορίας


Γράφει ο ΑΠΕΛΛΗΣ
Ένα από τα πιο σημαντικά θρησκευτικά-πνευματικά κέντρα του κόσμου, είναι το Άγιον Όρος στην χερσόνησο του Άθω. Στον χριστιανικό κόσμο είναι αναμφισβήτητα μοναδικό. Είναι το πιο οργανωμένο θρησκευτικό, και αυτοδιοικούμενο πολιτειακό σύστημα και είναι ανώτερο του Βατικανού, από την άποψη, ότι ενώ εκεί εδρεύει μια κοσμοκράτειρα διοικητική Αρχή, στο Άγιον Όρος αντίθετα εδρεύει μόνο το ταπεινό Πνεύμα του ορθόδοξου μοναχισμού και των ασκητών.
Όποιος έχει ταξιδέψει στο Άγιον Όρος, θα έχει οπωσδήποτε νιώσει, ότι η Ουρανούπολη, είναι πράγματι μια πόρτα του κόσμου που κλείνει πίσω του. Λίγα χιλιόμετρα στενής λωρίδας γης, είναι σε θέση να του δώσουν μια εικόνα του παρελθόντος, αναλλοίωτης από τον χρόνο. Μια άποψη της αρχέγονης, παρθένας φύσης και μια όψη της ζωντανής Ιστορίας, που ανθίστανται στα κύματα των αιώνων και των επίβουλων εχθρών. Στο Άγιον Όρος το παρελθόν ζει ακόμη. Είναι παρόν και κάθε στιγμή που περνά γίνεται μέλλον. Εκεί, ο δικέφαλος Αετός δε σταμάτησε ποτέ να κυματίζει. Οι αυτοκράτορες δεν έπαψαν ποτέ να μνημονεύονται. Ο χρόνος μέτρησης της ώρας και το ημερολόγιο δεν άλλαξαν ποτέ. Οι πέτρινες πλάκες στα δάπεδα των καθολικών ναών, συνεχίζουν να κάνουν γούβες, από τα εκατομμύρια βήματα. Ο χρόνος κάθεται σαν προσκυνητής στο αρχονταρίκι, πίνοντας καφέ και τρώγοντας λουκούμι.
Το Άγιον Όρος εξακολουθεί για 1070 χρόνια, δίχως διακοπή, να είναι η γέφυρα, που συνδέει το νέο Ελληνικό Κράτος με το μεσαιωνικό παρελθόν του και με την Ελληνική Αυτοκρατορία της Ρωμανίας. Στην πραγματικότητα, το πνεύμα της Ρωμανίας δεν έφυγε ποτέ από το Άγιον Όρος. Ζει μέσα σε αυτό και έτσι το καθιστά, μαζί με το Πατριαρχείο στην Πόλη, το τελευταίο εν ζωή οργανικό τμήμα της αυτοκρατορίας, το οποίο επέζησε του δικού της «θανάτου» το 1453. Το εκπληκτικό, λοιπόν, σε ό,τι αφορά το Άγιον Όρος, δεν είναι το μεσαιωνικό του σκηνικό, ούτε οι παλαιοί πύργοι και τα εξαίσια έργα τέχνης. Πράγματα με μουσειακό και τουριστικό ενδιαφέρον, που θα βρεις και αλλού. Είναι το γεγονός, πως δεν πρόκειται για ένα κέλυφος άδειο. Εδώ, το «σκηνικό» έχει ουσία και περιεχόμενο, έχει ιδέες ζωντανές και έμψυχο υλικό που ζει εκεί διαχρονικά, αγωνιζόμενο για να παραδώσει την πνευματική σκυτάλη.
Τις τρεις ευλογημένες φορές, που αξιώθηκα να επισκεφτώ το Άγιον Όρος, εκείνο μου «διηγήθηκε» όσα ήθελα να μάθω. Το Όρος σου δίνει πάντα, εκείνα που εσώψυχα αναζητάς. Έχω κρατήσει στα ημερολόγια μου ζωντανές αυτές τις στιγμές, μαζί με τη μνήμη ενός εξαίσιου γεγονότος, που μου συνέβη την πρώτη φορά στη Μονή Ιβήρων. Από αυτά, που υπερβαίνουν τους φυσικούς νόμους. Ευτυχώς, που δεν ήμουν μόνος, διότι θα νόμιζα ότι το έχω ονειρευτεί, μετά από τόσα χρόνια που έχουν περάσει από τότε. Ο καλός και πιστός μου φίλος, που συμβαίνει να είναι επίσης σχολιαστής στο ιστολόγιο, θα χαμογελά τώρα διαβάζοντας όσα γράφω, ενθυμούμενος τη συγκλονιστική εμπειρία μας. Αυτή η εμπειρία, πάντα με στήριζε στις περιόδους της χλιαρής πίστης, που κάθε άνθρωπος περνάει στη ζωή του. Πέρα όμως και από τέτοιες πνευματικές εμπειρίες, πέρα από τις υπέροχες τοιχογραφίες του Πανσέληνου στο Πρωτάτο, για τον οποίο θα ήθελα να κάνω μια αναφορά στο μέλλον, το Άγιον Όρος μου αποκάλυψε, τρόπον τινά, και τη δομή της αυτοκρατορίας.
Μου έδωσε μια καλή εικόνα του πως θα πρέπει να ήταν η αυτοκρατορία. Από την άποψη αυτή, της θρησκευτικής συνισταμένης, το Άγιον Όρος είναι σε θέση να ανασυνθέσει στο νου το όραμα της Ρωμανίας και της βαλκανικής ένωσης του Ρήγα Φεραίου. Στις εβδομάδες της περιήγησης μου στις μονές και στα μονοπάτια του Άθω, συνάντησα μια πολυεθνική πανσπερμία, μονάζουσα και προσκυνηματική. Από τον ξανθό Γερμανό μοναχό, που με πήρε ώτο-στοπ με το τζιπάκι της μονής ως τη Σιμωνόπετρα, μέχρι τον Αυστραλό ιερέα στην Φιλοθέου και τον Περουβιανό μοναχό στις Καρυές, ή τον παπα Σάββα από την Σερβία. Πρόσωπα και πρόσωπα διαφορετικά, που ζουν αρμονικά γύρω από μια κοινή ομολογία πίστης, που γνωρίζουν οι περισσότεροι να μιλούν ελληνικά, και μάλιστα τα μελετούν στην αρχαία μορφή τους.
Αν όμως αντικαθιστούσαμε τον όρο της κοινής θρησκευτικής πίστης, ως ένα από τα δύο βασικά στοιχεία της κοινωνικής συνοχής, και βάζαμε στη θέση του το έτερο συνεκτικό στοιχείο, το πολιτικό, την αναγνώριση δηλαδή μιας κυβερνητικής αρχής, εν προκειμένω της αυτοκρατορικής, θα είχαμε μια κάπως σχετική αντίληψη. Θα παρουσιαζόταν μπροστά μας, μια, έστω κατ΄αναλογία και διαφορά είδους, εικόνα της πολυεθνικής Ελληνικής αυτοκρατορίας και του τρόπου που λειτουργούσε σε σχέση με τις εθνότητες που τη συναποτελούσαν. Τα έθνη που τη συνέθεταν, πότε οικειοθελώς για να αποικήσουν εδάφη ή άλλοτε δια της βίας όταν στασίαζαν, αναγνώριζαν την αυτοκρατορική αρχή και διατηρώντας ιδιαιτερότητες και γλώσσα, συμμετείχαν σε κρατικές θέσεις και σε αξιώματα. Βασική προϋπόθεση όμως της πολιτικής συνοχής, ήταν η θρησκευτική ομοιογένεια. Και αυτό δείχνει, πως το πάθημα της Δυτικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, έγινε μάθημα για τον Μ. Κωνσταντίνο και εξηγεί εν μέρει την πολιτική του, όσο και την πολιτική των Ρωμανών, στο να εκχριστιανίζουν τους λαούς που εισέρχονταν στη σφαίρα επιρροής τους.
Η εθνότητα, όμως, που ασκούσε αναμφισβήτητα τη διοίκηση στην πολυεθνική αυτοκρατορία, τουλάχιστον από τον 10ο αιώνα και μετά, ήταν η Ελληνική. Και αυτό, σε κάθε επίπεδο της πολιτικής και θρησκευτικής εξουσίας. Διότι, στο επίπεδο της γλώσσας, της γραμματείας και των επιστημών, η πνευματική ελληνική ηγεμονία στην ανατολική μεσόγειο, δε διεκόπη ποτέ. Όλα αυτά παρέμεναν επίσημα, ζωντανά στοιχεία, από την εποχή ακόμη της ίδρυσης της αυτοκρατορίας. Ελληνικές επιγραφές υπήρχαν ήδη στο ναό της του Θεού Σοφίας από την ημέρα των εγκαινίων της, το 537 μ.Χ.
Η πτώση, όμως, της Ρωμανίας, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα, του ότι η θρησκεία είναι ανεξάρτητη από το Κράτος, αφού δεν ακολουθεί τη μοίρα του. Το ίδιο συμβαίνει και με την έννοια της πατρίδας, που δεν εξαρτάται από την ύπαρξη ή μη ενός ελεύθερου κράτους (Οθωμανοκρατία). Το τελευταίο πράγμα, από όπου πιάνεται ο άνθρωπος, είναι η πίστη και η γλώσσα του. Σημεία, που αποδεικνύουν, πως ο πολιτισμός και οι ιδέες, είναι οι φορείς της εθνικής ταυτότητας σε στιγμές κινδύνου. Είναι τα τελευταία χαρακώματα. Δείχνει ακόμη την υπεροχή του θρησκευτικού συνεκτικού στοιχείου έναντι του πολιτικού, σε ό,τι αφορά την ιδιαιτερότητα της φύσης και των δομών τους. Το ένα συντίθεται από δομές και ανθρώπινες δραστηριότητες, το άλλο υποστασιώνεται από το πνεύμα. Το ένα μπορεί να καταστραφεί και να αποδομηθεί, το άλλο όχι! Το ίδιο συμβαίνει με όλες τις Ιδέες. Έτσι, το Άγιον Όρος, ως σύμβολο της ορθοδοξίας, είναι εκείνο που απέμεινε ζωντανό από τη μεσαιωνική αυτοκρατορία, όταν το πολιτικό της σκέλος και το κράτος κατέρρευσαν, μαζί με τον τελευταίο της αυτοκράτορα.
Στον Άθω, υπάρχουν μονές Ελληνικές και άλλες από την Σερβία, την Ρωσία, την Βουλγαρία, και την Ρουμανία. Όλες οι μονές είναι κυρίαρχες και αυτοδιοικούμενες και η κάθε μια έχει την δική της παράδοση και το δικό της τυπικό. Όλες όμως υπάγονται με εκπροσώπους τους στην αρχή της Ιεράς Επιστασίας, που λαμβάνει τις επίσημες αποφάσεις, σε ό,τι αφορά τις υποθέσεις της Αθωνικής Πολιτείας. Εδώ, φυσικά, δεν υπάρχει πια η αυτοκρατορική αρχή και το ρωμανικό συνεκτικό πολιτικό στοιχείο απουσιάζει. Έχει αντικατασταθεί όμως από το νέο Ελληνικό κράτος δια της παρουσίας πολιτικού Διοικητή. Υπάρχει όμως η θρησκευτική συνοχή, που την εκφράζει μια αυτοδιοικούμενη, δημοκρατική οργάνωση του αθωνικού πολυεθνικού συστήματος. Και ωστόσο, κανείς δεν αμφισβητεί τη διοικητική και πνευματική πρωτοκαθεδρία των Ελλήνων στο πολυεθνικό Άγιον Όρος. Κάτι που δεν οφείλεται μόνο σε πληθυσμιακούς λόγους, αλλά κυρίως στην αναγνώριση της ιστορικής ελληνικής προτεραιότητας.
Όλες αυτές τις σκέψεις πυροδότησε η γνωριμία μου με το Άγιον Όρος. Κυρίως δε, τη συνειδητοποίηση της τεράστιας εθνικής και ιστορικής σημασίας του, αφού είναι ο πνευματικός κρίκος που μας συνδέει αυθεντικά με το μεσαιωνικό παρελθόν μας. Και αυτό εξηγεί τη μανία των εχθρών του. Είναι πολύ πιθανό, βεβαίως, το παράδειγμα του Αγίου Όρους, σε σχέση με την εικόνα του κράτους της Ρωμανίας, όπως αυτή ανασυντίθεται στο νου μέσα από τη σύγκριση του, να αποτελεί ένα τολμηρό παραλληλισμό. Και αυτό, επειδή, το ένα αφορά το πολιτικό στοιχείο και το άλλο το θρησκευτικό, πράγματα, δηλαδή, πολύ διαφορετικά. Ωστόσο, παρακάμπτοντας τις όποιες εξωτερικές διαφορές του είδους και των συνθηκών των δύο συγκρινόμενων εικόνων, θα καταφέρουμε να φτάσουμε στο αειφόρο πνεύμα που κινεί και τις δύο. Απλώς, στο Άγιο Όρος το πνεύμα αυτό θεάται από την θρησκευτική του πλευρά. Και το πνεύμα αυτό λέγεται Ρωμιοσύνη. Τουτέστιν, η Ελληνική Χριστιανική Αυτοκρατορία της Ρωμανίας.
ΥΓ: Και πάνω από όλα χαίρομαι, επειδή δε χρησιμοποίησα ούτε μια φορά τον νεο-ιστορικό όρο «Βυζάντιο», παρά μόνο για να το επισημάνω.

1025 - Video από τα εγκαίνια της έκθεσης φωτογραφίας του μοναχού Γαβριήλ Φιλοθεΐτη


.
 .




1024 - Χάρτες

Το "τριδάκτυλο" της Χαλκιδικής και το Άγιον Όρος στη Χάρτα του Ρήγα Βελεστινλή (1797)

Το "τριδάκτυλο" της Χαλκιδικής και το Άγιον Όρος στον Πίνακα του Άνθιμου Γαζή (1800)
Το "τριδάκτυλο" της Χαλκιδικής και η νήσος Λήμνος στον 3ο χάρτη της Ευρώπης του Bourguignon d'Anville, 1760
Allain Manesson Mallet, 1863
Abraham Ortelius, 1581
Nicolas Sanson, 1636


Πηγή:

1023 - Χατζηγιώργης μοναχός, ο περιβόητος ασκητής του Άθω (†1886)


Χατζηγιώργης μοναχός, ο περιβόητος ασκητής του Άθω (†1886)

…Ο ρηθείς Χατζή Γιώργης ην Μικρασιάτης την πατρίδα, απλούς το ήθος και ασκητικώτατος, διαμένων εν Κερασιά της Λαύρας και εν τω κελλίω του Αγίου Δημητρίου. Είτα δε αποβληθείς ένεκα του Ρώσσου Παρθενίου υποτακτικού αυτού, όστις ην ο κύριος μοχλός των πράξεων και ψευδών θαυματουργικών αγγελμάτων εις Ρωσσίαν, ηγόρασε το παρά τον υδροπρίονα της Μονής Γρηγορίου κελλίον «ο Άγιος Θεολόγος», έχων μεθ’ εαυτού μεγάλην ακολουθίαν εκ Ρώσσων και Ελλήνων Μοναχών. Αποβληθέντα όμως και εντεύθεν υπό των φιλοπατρίδων Γρηγοριατών ένεκα των ρωσσικών σχεδίων του Παρθενίου, ενεκολπώθησαν αυτόν στενώτερον οι του Ρωσσικού, εγκαθιδρύσαντες εν τω μνησθέντι κελλίω του Πρωτομάρτυρος Αγίου Στεφάνου, απέχοντι μίαν ώραν εκ Καρυών. 

Μεγαλόσχημος μοναχός Γεώργιος Χατζής 1828

Επειδή όμως η αρετή του Χατζη Γιώργη διεφημίσθη ανά την Ρωσσίαν, ένθα εθεωρείτο άγιος, η ρωσσική Μονή φοβουμένη την υπεροχήν αυτού και των μετ’ αυτού Ρώσσων και Ελλήνων απεφάσισε την εξόντωσιν αυτού καταστιγματίσασα όλως ασπλάχνως. Όθεν δια των πανισχύρων μέσων της Μονής του Ρωσσικού παρά τη Ιερά Κοινότητι εξορισθείς μετέβη εις Κωνσταντινούπολιν, ένθα και ετελεύτησε τω 1886, αφειδώς ελεών τους πένητας εκ των αποστελλομένων αυτώ εκ Ρωσσίας βοηθημάτων…

Απόσπασμα από το βιβλίο του Γερασίμου Σμυρνάκη ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ (1903), σελ. 235.

1022 - Ο Καθηγούμενος της Αγιορείτικης Ι.Μ.Ξενοφώντος στο Χαλάνδρι



Ο Πανοσιολογιότατος Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος του Αγίου Όρους κ. Αλέξιος θα τελέσει την βραδινή  Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων στον Ιερό Ναό του Αγίου Ελευθερίου Χαλανδρίου (τηλ.2106722123.) την Τετάρτη 4 Απριλίου 2012. Ο σεβαστός Γέροντας στη διάρκεια της Προηγιασμένης Θεία Λειτουργίας η οποία θα αρχίσει στις 6.30 μ.μ. θα κηρύξει το Θείο λόγο.



1021 - Αφιέρωμα στο Άγιον Όρος. Το σημερινό πρόγραμμα



  


ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ
Τρίτη 3 Απριλίου 2012
Αφιέρωμα στο Άγιον Όρος








08.20 ΑΘΩΝΑΣ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ, ΜΕΛΛΟΝ
Η αφιερωματική αυτή εκπομπή του Ρ/Σ, που παρουσιάζουν η Κατερίνα Χουζούρη και ο Μάκης Αδαμόπουλος, επιχειρεί να φωτίσει το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της Αθωνικής Πολιτείας. Σήμερα τα θέματα είναι: α) «Άγιον Όρος χθές – σήμερα - αύριο». Καλεσμένος είναι ο κ. Μανώλης Δρεττάκης, β) «Μουσική για το Άγιον Όρος». Καλεσμένος είναι ο κ. Χρήστος Τσιαμούλης, μουσικός και γ) «Έκθεση: Άθως. Επέκεινα των ορίων του χρόνου». Καλεσμένη είναι η κα Ιωάννα Στεργιοπούλου.


11.01 ΣΤΗ ΜΟΝΗ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ
Η αφιερωματική αυτή εκπομπή του Ρ/Σ, που παρουσιάζει ο Δημήτρης Κοσμόπουλος, αναφέρεται στην ιστορία και στη πνευματική πορεία της Ιεράς Μονής Γρηγορίου. Καλεσμένος είναι ο π. Δημήτριος Γρηγοριάτης.


12.01 Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ
Στην αφιερωματική αυτή εκπομπή του Ρ/Σ, ο Κωνσταντίνος Μπλάθρας, επιχειρεί να αναδείξει την καθημερινότητα στην Αθωνική Πολιτεία.


13.00 ΣΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ
Η αφιερωματική αυτή εκπομπή του Ρ/Σ, που παρουσιάζει ο Δημήτρης Ριζούλης αναφέρεται στην ιστορία και στις αγιογραφίες του Καθολικού της Ιεράς Μονής Γρηγορίου. Καλεσμένος είναι ο π. Αρτέμιος Γρηγοριάτης.


14.30 ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ
Ο Θεόδωρος Ιγνατιάδης διαβάζει το βιβλίο «Μονές του Αγίου Όρους» του Ιωάννη Χατζηφώτη. Εκδόσεις Χελάνδιον.


15.00 ΤΑ ΚΕΙΜΗΛΙΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ
Η αφιερωματική αυτή εκπομπή του Ρ/Σ, που παρουσιάζει η Αδαμαντία Μπούρτζινου, επιχειρεί να παρουσιάσει τα Ιερά Κειμήλια της Ιεράς Μονής Γρηγορίου.


17.01 ΧΟΡΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΩΝ ΟΣΙΩΝ
Η αφιερωματική αυτή εκπομπή του Ρ/Σ, που παρουσιάζει ο Αντώνης Γιαννακόπουλος, επιχειρεί να παρουσιάσει οσιακές μορφές Αγιορειτών Πατέρων. Σήμερα το θέμα είναι: «Αγιορείτες Άγιοι από τον 19ο αιώνα και μετά». Καλεσμένος είναι ο Αγιορείτης μοναχός Νεκτάριος Καρακαλλινός.


20.05 ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ, ΗΣΥΧΑΣΜΟΣ, ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΣΤΟΝ ΑΘΩΝΑ
Η αφιερωματική αυτή εκπομπή του Ρ/Σ, που παρουσιάζει η Στυλιανή Χριστοδούλου, αναφέρεται στον μοναχισμό, στον ησυχασμό και στην φιλοκαλία στον Άθωνα. Σήμερα, το θέμα είναι: «Η νοερά προσευχή». Καλεσμένος είναι ο Αρχιμανδρίτης Νικόδημος Σκρέτας, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ.

21:00 ΑΘΩΝΙΚΕΣ ΣΚΗΤΕΣ, ΚΑΘΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΓΙΑΣΜΑΤΑ
Στην αφιερωματική αυτή εκπομπή του Ρ/Σ, η Σμαραγδή Καράγιωργα, αναφέρεται στις Αθωνικές Σκήτες, στα Καθίσματα και στα Αγιάσματα του Αγίου Όρους. Σήμερα τα θέματα είναι: α) «Η Σκήτη του Ευαγγελισμού της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος». Καλεσμένος είναι ο π. Παΐσιος, Γραμματέας της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος και β) «Η Σκήτη του Αγίου Ανδρέα (Σεράϊ)».


22.01 ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ
Η αφιερωματική αυτή εκπομπή του Ρ/Σ, που παρουσιάζει ο Κώστας Παππάς, αναφέρεται στη σχέση του Αγίου Όρους με τα γράμματα και τις τέχνες. Σήμερα, το θέμα είναι: «Η συντήρηση χειρογράφων στο Άγιον Όρος». Καλεσμένος είναι ο κ. Ιωάννης Σκορδύλης, συντηρητής χειρογράφων στην Εθνική Βιβλιοθήκη.


23:00 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ 89,5 (Ε)
Ο Στέλιος Καλαθάς διαβάζει από το βιβλίο: «Από την 25η ώρα στην αιώνια ώρα» του Constant Virgil Gheorghiu. Εκδόσεις: «Η Έλαφος».