Σάββατο, 28 Ιανουαρίου 2012

659 - Το μελανοδοχείο του Οσίου Νικοδήμου του Αγιορείτου


Το μελανοδοχείο
του Οσίου Νικοδήμου του Αγιορείτου
τέλη 18ου αιώνα
Ι. Μονή Βατοπαιδίου
Κεραμικό με γραπτή διακόσμηση
Ύψος 4 εκ.
Διάμ. άνω επιφανείας 10 εκ.
Διάμ. Βάσεως 7,5 εκ.

.........Πηλός κόκκινος. Μικρό κουτί με οκτώ κοίλες πλάγιες πλευρές για ασφαλέστερο πιάσιμο. Στην άνω πλευρά, φαρδύ κυκλικό άνοιγμα, το οποίο πιθανόν άκλεινε με καπάκι. Στο χείλος μιας πλευράς προσάπτονται δύο όρθιοι μυκτήρες για την υποδοχή των κονδυλοφόρων. Λευκό επίχρισμα και άχρωμη διαφανής εφυάλωση καλύπτει τις επιφάνειες. Διακόσμηση πολύχρωμη γραπτή. Ανθικά θέματα με μαύρα λεπτά περιγράμματα: η άνω επιφάνεια του μελανοδοχείου κοσμείται με οκτώ τρίφυλλα γαλάζια και κίτρινα εναλλάξ και οι πλευρές με πολυπέταλα άνθη και πράσινα φύλλα.
.........Το μελανοδοχείο θεωρείται ως το μελανοδοχείο του Οσίου Νικοδήμου του Αγιορείτου (1749-1809), διαπρεπούς μοναχού και πολυγραφότατου συγγραφέα θεολογικών έργων. Μετέβη στο Άγιον Όρος το 1775, όπου διέμεινε συγγράφων έως τον θάνατόν του.


Από τον τόμο ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ (Θεσσαλονίκη Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, 1997)


658 - Αρχιερατικοί σάκκοι στο Άγιο Όρος

.........Ένα από τα δυσκολότερα κεφάλαια και desiderata της βυζαντινής αλλά και της νεότερης λαογραφίας είναι το ενδυματολογικό όπως είχαν αναφέρει και οι ιστορικοί μελετητές Λάμπρου (1907), Κουκουλές (1948), Χατζημιχάλη (1952), Θεοχάρη (1963) και Παπαντωνίου (2000), αναφέροντας ότι η βυζαντινή ενδυματολογία δεν έχει μελετηθεί όσο θα έπρεπε. Έτσι και ο λειτουργικός σάκκος, ως κοσμικό και αργότερα επισκοπικό ένδυμα αποτελεί πολύπλοκο ζήτημα μεταξύ των ερευνητών υφάσματος, ιδιαίτερα δε εάν προέρχεται από την χιλιόχρονη Αθωνική μοναστική πολιτεία, λόγω της δύσκολης πρόσβασης αυτών των αντικειμένων.
.........H μελέτη του πρωτογενούς αυτού υλικού, που παρέμεινε εντελώς άγνωστη στην επιστημονική κοινότητα, παρά την τεράστια σημασία που παρουσιάζει, έδωσε στον συγγραφέα την δυνατότητα να περιεργαστεί από κοντά τα συγκεκριμένα αντικείμενα και να βρεθεί μπροστά σε νέα ιστορικά στοιχεία, συνδυάζοντας τα με την συστηματική καταγραφή, βοηθώντας για την καλύτερη εύρεση επέμβασης συντήρησης και διατήρησης του συγκεκριμένου αντικειμένου.
.........Το Άγιον Όρος ως το σημαντικότερο σημερινό Ορθόδοξο μοναστικό κέντρο της Ανατολικής Εκκλησίας, δέχτηκε ανά τους αιώνες πάμπολλες δωρεές από αυτοκράτορες, πατριάρχες, επισκόπους και πιστούς, αφιερώματα στην Προστάτιδά του. Το αποτέλεσμα σήμερα είναι ότι όλα τα σκευοφυλάκια του Όρους φυλάσσουν αμέτρητα υφάσματα λαογραφικής και ιστορικής τέχνης. Ελάχιστα από αυτά έχουν μελετηθεί και δημοσιευθεί μέχρι σήμερα.
.........Η έρευνα που πραγματεύεται η παρούσα ανακοίνωση κατέγραψε συγκεκριμένη κατηγορία επισκοπικών- πατριαρχικών λειτουργικών ενδυμάτων, χρονολογούμενα από το τέλος του 15ο αιώνα μέχρι τον 20ο αιώνα. Περιλαμβάνει 52 σάκκους από 13 κυρίαρχα μοναστήρια και την αρχαιότερη Σκήτη του Όρους. Οι μονές που λαμβάνουν μέρος στην μελέτη είναι: Ι. Μ. Μ Βατοπαιδίου, Ι.Μ Ιβήρων, Ι.Μ Ξηροποτάμου, Ι.Μ Αγ. Διονυσίου, Ι.Μ Παντοκράτορος, Ι.Μ Κουτλουμουσίου, Ι.Μ Δοχειαρίου, Ι.Μ Φιλοθέου, Ι.Μ Καρακάλου, Ι.Μ Σίμωνος Πέτρας, Ι.Μ Σταυρονικήτα, Ι.Μ Αγ. Γρηγορίου, Ι.Μ Αγ. Παύλου και τέλος η Σκήτη της Αγίας Άννης.
.........Ο σάκκος αποτελεί το σημαντικότερο λειτουργικό ένδυμα ενός Ορθόδοξου επισκόπου. Σύμφωνα με μελετητές ο σάκκος είναι σύμβολο μετανοίας και συμβολίζει την κόκκινη χλαίνα που τοποθέτησαν οι Ρωμαίοι στρατιώτες στον Χριστό πριν Την Σταύρωση Του. Ο σάκκος κατασκευάζεται σε σχήμα Τ με δώδεκα επιρραμένους κωδωνίσκους οι οποίοι συμβολίζουν τους δώδεκα αποστόλους. Παλαιότερα ένας κωδωνίσκος ήταν κωφός θυμίζοντας τον Ιούδα. Ο σάκκος αρχικά δενόταν στα πλάγια με υφασμάτινες κορδέλες και αργότερα με κομβία και με κωδωνίσκους. Ο σάκκος δόθηκε αρχικά από τον αυτοκράτορα στον Οικουμενικό Πατριάρχη ως προνόμιο και αυτό μόνο για τις τρείς μεγάλες εορτές του χρόνου όπως τα Χριστούγεννα, το Πάσχα και την Πεντηκοστή. Αργότερα κατά τον 14ο αιώνα δόθηκε στους υπόλοιπους επισκόπους, οι οποίοι μέχρι τότε ενδύονταν το πολυσταύριο φελόνιο.
.........Στους σάκκους του Αγίου Όρους παρατηρήθηκε ότι οι περισσότεροι από αυτούς που χρονολογούνται από τον 18ο μέχρι τον 19ο αιώνα διακοσμούνται κυρίως με ιταλικά και γαλλικά ανθικά και γεωμετρικά μοτίβα. Ελάχιστοι από αυτούς φέρουν χριστιανικά σύμβολα πράγμα το οποίο πολλοί μελετητές ενδέχεται να το θεωρούσαν βέβαιο. Μετάξι και χρυσονήματα με χρυσά διακοσμητικά ελάσματα, σμάλτα και πούλιες με κρόσσια χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή τους. Εκτός από το μετάξι ως κύριο υλικό για το κάμπο των υφασμάτων, λινό ή βαμβακερό χρησιμοποιήθηκε για το εσωτερικό των ενδυμάτων.
.........Μετά το πέρας της μελέτης και καταγραφής, εντοπίστηκαν οι επτά πιο σημαντικοί σάκκοι του Αγίου Όρους. Αναλυτικότερα είναι: ο σάκκος που κατά την παράδοση ανάγεται στον Ιωάννη Ι Τσιμισκή που φυλάσσεται στην Μονή Ιβήρων (φωτ. κάτω). Στο ίδιο μοναστήρι φυλάσσεται ο πολυτελής χρυσουφασμένος σάκκος του Οικουμενικού Πατριάρχη Διονυσίου ΙV Μουσελίμη (φωτ. πάνω). Η Μονή Αγ. Διονυσίου φυλάσσει δύο σάκκους του Αγ. Νήφωνος και του επισκόπου Βελεγράδων και Βερατίου (μπεράτ Αλβανίας) Ιερεμίου. Η Μονή Σίμωνος Πέτρα έχει αποθησαυρισμένο τον σάκκο του επισκόπου Νείλου Εσφηγμενίτου. Στην Σκήτη της Αγ. Άννης φυλάσσεται σε ξύλινη προθήκη μέσα στο Κυριακό ο σάκκος του Οικουμενικού Πατριάρχη Κυρίλλου V ο οποίος φέρει όμοιο διάκοσμο με τον σάκκο του επισκόπου Ιερεμίου της Μονής Διονυσίου. Τέλος ο σάκκος του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Ματθαίου ΙΙΙ που φυλάσσεται στην Μονή Κουτλουμουσίου.


.........Οι δυσκολίες που έπρεπε να ξεπεραστούν κατά την διάρκεια της έρευνας δεν ήταν λίγες σε μία τέτοια προσπάθεια. Η έλλειψη δημοσιεύσεων, συγκεκριμένων εγγράφων, μη καταλογογραφημένα αρχεία κ.ά. δημιούργησε προβλήματα και σύγχυση, ενίοτε για τα αρχαιότερα ιστορικά υφάσματα, αλλά και για τα πολυπληθή νεότερα. Οι προφορικές πηγές από τους προκάτοχους σκευοφύλακες, όπως είχε αναφέρει και η ιστορικός Χατζημιχάλη, υπήρξε βασικό στοιχείο για τον συγγραφέα παρουσιάζοντας πολύτιμες ιστορικές πληροφορίες αυτών των αντικειμένων που δεν βρίσκονται στα βιβλία.
.........Διεξήχθη συγκριτική μελέτη μεταξύ άλλων δημοσιευμένων αλλά και άγνωστων λειτουργικών ενδυμάτων προσπαθώντας να εντοπιστούν τα εργαστήρια και ο τόπος παραγωγής των. Μέσω των αδημοσίευτων εγγράφων ορισμένων μοναστηριών βρέθηκαν εργαστήρια στην Βιέννη. Παρόλα αυτά δεν βρέθηκε κανένα να αναφέρει την κατασκευή σάκκων και την αποστολή τους στο Άγιον Όρος.
.........Εν κατακλείδι, η έρευνα ανοίγει τον δρόμο για παρόμοιες μελέτες άλλων υφασμάτων προβάλλοντας κυρίως την ανάγκη συντήρησης και διατήρησης αυτών των ιστορικών αντικειμένων.

Χρήστος Καρύδης
Δρ. Προληπτικής Συντήρησης & Ιστορίας Υφασμάτων
Επισκ. Διδάσκων Προληπτικής Συντήρησης, Α.Π.Θ

Πηγή: http://psaltiri.blogspot.com/2008/09/blog-post.html

657 - Με χαστούκι απάντησε ο Γέροντας Παΐσιος στη «διαπίστωση» αφελή φοιτητή


.........Κάποτε επισκέφτηκα τον Πατέρα Παΐσιο με έναν φοιτητή της θεολογίας που βρισκόταν σε μια ηλικία κρίσιμη. Τον ρώτησε για τις σπουδές του. Ο φοιτητής με αφέλεια του είπε για μια εργασία του σχετικά με την δημιουργία του ανθρώπου. Σε κάποια στιγμή είπε στον Πατέρα Παΐσιο: «O Θεός κάποτε δεν ήξερε τι να κάνει και έπλασε τον Αδάμ και την Εύα, για να περάσει τον καιρό του».
.........Είδα αστραπιαία τον Πατέρα Παΐσιο να σηκώνει το χέρι του και να του δίνει ένα γερό χαστούκι. Ο φοιτητής τα έχασε, ζαλίστηκε, έμεινε για λίγο με γουρλωμένα τα μάτια για να συνειδητοποιήσει τι έγινε και μετά άρχισε να κλαίει με αναφιλητά σα μικρό παιδί. Ο Πατέρας Παΐσιος τον κοίταζε, δεν έλεγε τίποτα και τον άφησε να κλάψει. Μετά από πολύ κλάμα του είπε: «Ευλογημένε, τι είναι αυτό που είπες; Έλα μαζί μου». Τον πήρε από το χέρι, όπως η μάνα το μικρό παιδί, τον πήγε στον νιπτήρα και του είπε: «Πλύνε το πρόσωπό σου». Ύστερα του έδωσε μια πετσέτα για να σκουπίσει το πρόσωπό του από τα δάκρια και τον έφερε στην προηγούμενη θέση, οπότε άρχισε με ιλαρότητα, με τρυφερότητα και με πολύ αγάπη να του υποδεικνύει το λάθος του και να του λέγει ότι δεν πρέπει να μιλάμε με απρέπεια για τον Θεό και το έργο Του. Μάλιστα του έγραψε και μια χαριτωμένη αφιέρωση σε ένα βιβλίο του και του το έδωσε. Περιττό δε να πω ότι εγώ παρακολουθούσα όλη αυτή τη σκηνή άφωνος και εκστατικός.
.........Όταν τον επισκεφτόμουν μετά από τις συμβουλές που του ζητούσα για θέματα της προσωπικής μου ζωής, τον ρωτούσα και για θέματα που αντιμετώπιζα με τα πνευματικά μου παιδιά. Του είπα για κάποιο παιδί που ήταν πολύ ζωηρό και αντιδραστικό και ζήτησα την γνώμη του πως να τον αντιμετωπίζω. Μου απάντησε αφοπλιστικά: «Να κάνεις ότι ο αγωγιάτης με το ζώο. Να κρατάς γερά τα γκέμια και να κάθεσαι μακριά για να μην τρως τις κλωτσιές του».
.........Όταν επαναφέρω στην μνήμη μου την αγιασμένη αυτή μορφή, συγκινούμαι, δακρύζω και προσεύχομαι.
.........Να έχουμε τις άγιες ευχές του.

Μαρτυρία Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου κ.κ. Ιεροθέου
Απόσπασμα από το βιβλίο «Μαρτυρίες Προσκυνητών -Γέροντας Παΐσιος ο Αγιορείτης-1924-1994», σελ 43-44, εκδόσεις Αγιοτόκος Καππαδοκίας, Νικόλαος Α. Ζουρνατζόγλου, επισμηναγός Ε.Α


656 - Συμβουλές από τον Γέροντα Αιμιλιανό Σιμωνοπετρίτη

.........Η αγάπη είναι μίμηση του Χριστού, διότι "αυτός πρώτος ηγάπησεν ημάς". Επομένως, όταν αγαπώ, σημαίνει ότι έχω πάρει δωρεά, έχω πάρει χάρι από τον Θεό και ότι μιμούμαι τον Χριστόν.

***
.........Η αγάπη αποσκοπεί στο να μπορή ο ένας να δίνη χαρά στον άλλον. Να στερούμαι εγώ εκουσίως, για να έχη περισσότερα ο άλλος. Να θυσιάζω τον εαυτό μου, για να νοιώθη ο άλλος άνετα, να νιώθη ασφάλεια στην ζωή.

***
.........Ο Θεός θέλει να είμεθα στην καθημερινή μας ζωή τέτοιοι, ώστε να μας αγαπούν οι άλλοι και να μας νοιώθουν ευχάριστους. Να μπορούν να επικοινωνούν μαζί μας, να πουν τη χαρά τους, τη λύπη τους, τα προβλήματά τους. Να νοιώθουν ότι είμαστε καρδιές που ζούμε κοντά η μία στην άλλη και μπορούμε να βοηθούμε ο ένας τον άλλον.

***
.........Να ανεχώμεθα λοιπόν τον άλλον όπως είναι. Ο ένας θα με υβρίση μάλιστα. Ο άλλος θα με επαινέση μάλιστα. Ο ένας θα μου δώση μισό ποτήρι νερό μάλιστα. Να μην μπερδευώμαστε στην ζωή του άλλου. Μόνον, όταν μας ζητήσουν την αγάπη μας, να την δώσωμε, όπως την δίνει ο Θεός "επί δικαίους και αδίκους". Να τηρούμε "την ενότητα του Πνεύματος", ήτοι την πίστι την αγία πού μας έδωσε ο Θεός. Αυτά είναι ο προκείμενος αγώνας μας, τον οποίον αγαπάει ο Θεός ...

***
.........Όπως εις την θάλασσαν της Τιβεριάδος, όταν ήγρευσαν οι μαθηταί πλήθος ιχθύων, είπεν ο Ιωάννης εις τον Πέτρον "Ο Κύριός εστιν", ούτω και ημείς, όταν απλώνομεν τα δίχτυα της προσευχής, ημπορούμεν να επαναλαμβάνωμεν "ο Κύριός εστι" μετά πλήρους πεποιθήσεως, διότι μας το βεβαιοί η Εκκλησία μας, ότι εκεί υπάρχει Αυτός. Να τος Παρών, ο ίδιος ο Θεός!
.........Διά να φωταγωγήται όμως και να λαμπρύνεται διά της παρουσίας του Κυρίου ο πιστός με την ευχήν, πρέπει να προσέχη ο ίδιος να είναι ο βίος του ανάλογος με την ζωήν πού αρμόζει εις τον Θεόν. Αφού θέλει τον Θεόν, πρέπει να ζή θεοπρεπώς. Να επιδιώκη να ξεφεύγη από την ανθρωπίνην μιζέρια και την κακομοιριά, να ενδυναμώνη τον εαυτόν του διά της θείας δυνάμεως, να ασκήται, να γίνεται σκευος χωρητικόν των θείων χαρισμάτων. Ακόμη, να επιθυμή την κάθαρσίν του από πάσης αμαρτίας, πληροφορούμενος από τον λόγον της αληθείας ότι αυτό είναι κατορθωτόν. Με την έμπρακτον θέλησίν του και την ευδοκίαν του Θεού να φέρεται προς την δυνατήν απάθειαν ο ίδιος, και μάλιστα γινόμενος ολονέν θεοειδέστερος.

***
............ Διά να προσεύχεσαι πρέπει να έχης εν στοιχείον, το οποίον είναι ανάγκη να το καλλιεργής. Όπως προσέχομεν την υγείαν του σώματός μας, έτσι να προσέχωμεν και την υγείαν της ψυχής. Είναι άνάγκη να είμεθα χαρούμενοι. Όταν συνηθίζωμεν να προσευχώμεθα, μας χαρίζεται η χαρά του Χριστού και περισσότερον ακόμη. Αν προσευχόμενος θλίβεσαι, αν βαρυθυμής, κάτι μέσα σου δεν πηγαίνει καλά. Να το κοιτάξης, να δώσης προσοχή, διότι ο χαρακτήρ του ανθρώπου επιδρά πολύ.

***
............ Ο μοναχισμός είναι μία πραγματική κοινωνία, μία σύναξις. Στο μοναστήρι οι μοναχοί δεν είμαστε άτομα και απλά ονόματα, αλλά όλοι μαζί αποτελούμε μία καρδιά, ένα σώμα. Δεν ξεχωρίζουμε.
Και καθώς τα μοναστήρια, ως επί το πλειστον, έχουν περισσότερους μοναχούς και λιγώτερα κελλιά, ο ένας είναι πλάϊ στον άλλον και αναπνέει την αγάπη της καρδιάς του. Ό,τι υπάρχει στον μοναχισμό είναι υπόδειγμα του ουρανού. Η Εκκλησία παίρνει τα υποδείγματα αυτά και τα προσφέρει στους πιστούς, όπως έκαναν και οι Πατέρες.

***
.........Ο κόσμος νομίζει ότι, όταν κάποιος πάη στο μοναστήρι, φεύγει από την κοινωνία και αγριεύει. Το λέγουν αυτό, διότι αγνοούν ότι οι μοναχοί είναι οι περισσότερο κοινωνικοί άνθρωποι. Θα ξεύρετε ότι κανείς δεν μπορεί να γίνει μοναχός, εάν δεν είναι κοινωνικός, εάν δηλαδή δεν μπορή να επικοινωνή με τους ανθρώπους και να αντιμετωπίζη όλες τις κοινωνικές δυσκολίες. Αν δυσκολεύεται να παντρευθή, να δημιουργήση οικογένεια, επίσης δεν μπορεί να γίνει μοναχός. Πρέπει να νοιώθη ασφαλής στην ζωή του. Δεν είναι καταφύγιο τα μοναστήρια. Επομένως, ο μοναχός μπορεί να επιτύχη όλα τα προηγούμενα, τα οποία αγαπά, δεν τα αρνείται, δεν τα κατηγορεί, δεν τα περιφρονεί, αλλά προτιμά κάτι ανώτερο για τον εαυτό του ...

***
............ Ο γάμος είναι ένας δρόμος. Αρχίζει από την γη και τερματίζει στον ουρανό. Είναι μία σύναψις, ένας σύνδεσμος μαζί με τον Χριστόν, πού μας βεβαιώνει ότι θα πάμε κάποτε στον ουρανό ...

***
............Πάνω από την αγάπη, πάνω από τον άνδρα σου, πάνω από την γυναίκα σου, πάνω από τα καθημερινά σου γεγονότα, να θυμάσαι ότι προορίζεσαι για τον ουρανό, ότι μπήκες στον δρόμο πού πρέπει οπωσδήποτε να σε βγάλη εκεί. Η νύμφη και ο γαμπρός δίνουν τα χέρια τους, τους πιάνη ο ιερεύς και ακολουθούν γύρω από το τραπέζι χορεύοντας και ψάλλοντας. Αυτό σημαίνει ότι ο γάμος είναι η πορεία, το ταξίδι πού θα καταλήξη στον ουρανό, στην αιωνιότητα.

***
.........Στον γάμο φαίνονται ότι παντρεύονται δύο. Δεν είναι όμως δύο αλλά τρεις. Παντρεύεται ο άνδρας την γυναίκα και η γυναίκα τον άνδρα, αλλά και οι δύο μαζί υπανδρεύονται τον Χριστόν. Τρεις επομένως λαμβάνουν μέρος στο μυστήριο και τρεις πλέον παραμένουν στην ζωή τους.

***
.........Όλα όσα χρησιμοποιούνται, κατά την τέλεσι του γάμου, είναι σκιές και σύμβολα πού δείχνουν ότι εκεί είναι ο Χριστός. Όταν κάθεσαι και βλέπεις ξαφνικά μια σκιά, καταλαβαίνεις ότι κάποιος έρχεται. Δεν τον βλέπεις. Το ξεύρεις όμως. Πρωί πρωί σηκώνεσαι και βλέπεις κατακόκκινο τον ορίζοντα στην ανατολή. Θα βγη, λες, σε λίγο ο ήλιος ...

***
.........Όταν βλέπης τον γάμο σου, τον άνδρα σου, την γυναίκα σου, όταν βλέπεις τις στεναχώριές σου, τα πάντα μέσα στο σπίτι σου, να ξεύρης ότι είναι σημάδια της παρουσίας του Χριστού. Είναι σαν να ακούς τα βήματά του, σαν να έρχεται, σαν να πρόκειται να ακούσης τώρα και την φωνή του. Σκιές είναι όλα αυτά πού δείχνουν ότι μαζί μας είναι ο Χριστός. Είναι αλήθεια ότι εξ αιτίας των μεριμνών μας τον νοιώθομε ως απόντα. Τον βλέπομε όμως μέσα στις σκιές και είμαστε βέβαιοι ότι είναι μαζί μας ..... Η ζωή μας είναι πλέον μαζί με τον Χριστόν ...

πηγή άρθρων ιστοσελίδες www.miriobiblos.gr και www.geocities.com
αναδημοσίευση από: Διμηνιαίο Περιοδικό «Μοναχική Έκφραση», Τεύχος 28, Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 2008

Πηγή: VatopaidiFriend

655 - Η ανασφάλεια του κόσμου και η ασφάλεια του Αγίου Όρους

Η δύναμη της ευλογίας της Παναγίας
Το θαύμα του Αγίου Γεδεών και η επούλωση της πληγής του δεκατριάχρονου Χρήστου

.........Ευλογείτε! Ο Κύριος!
.........Ο χαιρετισμός αυτός που λέγεται καθ’ όλη τη διάρκεια του 24ωρου κατά τη συνάντηση προσκυνητών και μοναχών δείχνει τη δύναμη της ευλογίας! Ταυτόχρονα όμως, δηλώνει την προσήλωση του μοναχού στον Χριστό, αφού πάντα λειτουργεί βάση του θελήματός Του. «Πήρες ευλογία από το γέροντα»; Χωρίς ευλογία δεν γίνεται τίποτε στο Άγιο Όρος.
.........Ως εκ τούτου η ευλογία έχει κυρίως την έννοια της θωράκισης μέσα από την αρετή της υπακοής. Αυτό φυσικά ασφαλίζει κάθε εργασία προσδίδοντας σ’ αυτή την έννοια της διακονίας, δηλαδή της προσφοράς προς τον άλλον. Με λίγα λόγια καθιστά κάθε έργο καλό και αρεστό προς τον Κύριο.
.........Και γιατί θα με ρωτήσετε απαιτείται μία τέτοια διαδικασία; Μα καλοί μου χριστιανοί όλοι μας ανεξαιρέτως είμαστε εργάτες του Αμπελώνα του Κυρίου. Και Αμπελώνας νοείται όλη η γη. Και όπως δεν μπορεί ένας εργάτης μίας επιχείρησης να κάνει του κεφαλιού του έτσι και ο χριστιανός δεν δύναται να λειτουργεί στη ζωή του χωρίς της ευλογία του Κυρίου μας. Ευλογία που διατυπώνεται από την ειλικρινή αποδοχή στο λόγο του Χριστού «όπου δύο η τρεις μαζεμένοι στο όνομά μου και εγώ θα βρίσκομαι ανάμεσά τους».
.........Άλλωστε η παρουσία του Κυρίου μας σε κάθε λειτουργία του χριστιανού μέσα στην καθημερινότητά του σφραγίζει και θωρακίζει την εργασία του και όχι μόνο εξασφαλίζει καλό και πλούσιο μισθό σε γη και ουρανό αλλά επιπλέον εκδιώκει τα δαιμόνια. Τι σημαίνει άραγε αυτό; Σημαίνει καλέ μου άνθρωπε ότι με τον Χριστό εκμηδενίζεται η πιθανότητα αποτυχίας. Σημαίνει ότι όταν πορευόμαστε με την ευλογία του Θεού δεν γνωρίζουμε κρίσεις και κάθε λογής δαιμονικές καταστάσεις που κλυδωνίζουν την κοινωνία μας. Όταν λοιπόν κάποιος λειτουργεί και εργάζεται χωρίς την ευλογία του Κυρίου, τότε όχι μόνο καθίσταται κακός γεωργός σε ξένο στην κυριολεξία αμπελώνα αλλά μοιάζει σαν να κτίζει παλάτια στην άμμο. Αγνοεί ο δυστυχής ότι με το πρώτο κύμα η με ένα απλό φύσημα θα γκρεμιστεί το χάρτινο οικοδόμημα που κατασκευάζει. Μεγάλος λοιπόν ανεκτίμητος θησαυρός η ευλογία για κάθε χριστιανό, για την Ελλάδα μας και για ολάκερη την Ορθοδοξία μας.
.........Ωστόσο, η απαξίωση του θησαυρού αυτού από όλους μας, τα τελευταία χρόνια προκάλεσε αδιέξοδα, προβλήματα και κρίσεις. Χάνοντας την ευλογία του Κυρίου μας χτίζαμε καλοί μου χριστιανοί αχυρένια παλάτια στην άμμο. Είναι ηλίου φαεινότερο πως έλειπε στις διαπροσωπικές μας σχέσεις ο Χριστός. Τον είχαμε παραμερίσει πιστεύοντας πως δεν είχαμε ανάγκη την ευλογία του.
.........Η απουσία του Χριστού όμως από την κοινωνία μας άφησε ελεύθερο το πεδίο στον Αντίδικο για να αλωνίζει ανεξέλεγκτα! Και αλωνίζει τώρα τους καρπούς της πορνείας, της μοιχείας, της αδικίας, της απάτης, του φόνου, της κλοπής και εν γένει των σκανδάλων που συστηματικά φύτεψε στο χωράφι της ελληνικής γης. Να λοιπόν η αιτία της ανασφάλειας όχι μόνο της πατρίδας μας αλλά και ολάκερου του κόσμου... Και μιλάω για όλον τον κόσμο γιατί σύμφωνα με ασκητή γέροντα του Παγγαίου Όρους, όταν κλυδωνίζεται η Ελλάδα κλυδωνίζεται όλος ο πλανήτης.
.........Οι σκέψεις αυτές στριφογύριζαν το νου μου μετά την ευλογία που έδωσε ο ηγούμενος της Μονής Καρακάλου αρχιμανδρίτης π. Φιλόθεος προκειμένου για άλλη μία χρονιά να συμμετάσχουμε στη γιορτή ενός θαυμαστού αγίου, του Αγίου Γεδεών. Του αγίου δηλαδή εκείνου που έλαβε απευθείας από το Θεό την ευλογία να ομολογήσει και να μαρτυρήσει την πίστη μέσα από σε πνεύμα της θυσίας. Γιατί η παρουσία του Χριστού, καλοί μου Χριστιανοί σημαίνει θυσία. Θυσία που οδηγεί πάντα στην ανάσταση και τη σωτηρία! Γιατί η παρουσία του Χριστού που λειτουργεί πάντα ιαματικά, δηλαδή γιατρεύει και φέρνει το θαύμα. Εύλογα λοιπόν αναρωτιόμουν τι θαύμα θα αξιωθούμε να ζήσουμε εφέτος στο πανηγύρι του Αγίου Γεδεών.
.........Σκεφτόμουν τι είναι αυτό όμως, που εξασφαλίζει την ευλογία του Κυρίου στη ζωή μας; Μήπως η πίστη, νοούμενη ως εμπιστοσύνη προς Εκείνον; Μήπως η αγάπη νοούμενη ως προσφορά; Μήπως η ταπείνωση νοούμενη ως μαρτυρία; Η μήπως ο συνδυασμός και των τριών; Η πίστη, όπως λέγει γέροντας ασκητής του Παγγαίου Όρους είναι καλοί μου χριστιανοί το όχημα. Η αγάπη η μηχανή του. Και η ταπείνωση η βενζίνη που το κινεί στο Θεό ενώ το πρατήριο που προμηθεύει με ταπείνωση το όχημα για να κοινωνήσει Χριστό είναι η μετάνοια.
.........Ο συνδυασμός λοιπόν και των τριών όπως καταλαβαίνετε αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση της ευλογίας. Και αυτό διότι ο συνδυασμός αυτός συνιστά στην ουσία δοξολογικό ύμνο προς το Δημιουργό Θεό. Και όταν ο άνθρωπος δοξάζει το Θεό, τότε Εκείνος αναλαμβάνει να ευλογεί το έργο του, παρέχοντας κάθε τι απαραίτητο, που καθιστά τη ζωή του αγία. Και η αγιότητα συμπορεύεται πάντα όπως είναι γνωστό με το θαύμα!
Αυτό το θαύμα βιώνει καλοί μου χριστιανοί στην καθημερινότητα το Άγιο Όρος ενώ στην προσδοκία αυτού του θαύματος αποβλέπουν όλοι οι επισκέπτες-προσκυνητές! Και κανείς εξ αυτών, όπως με κάθε ευκαιρία ευθαρσώς διατυπώνει ο καλός φίλος Ιωάννης από την Καρδίτσα, δεν φεύγει από το Άγιο Όρος χωρίς να λάβει όχι μία αλλά πολλές -πολλές ευλογίες. Αυτό το θαύμα βιώνει και η πολυπληθής αδελφότητα της Ιεράς Μονής Καρακάλου, η οποία και εφέτος με την ευλογία της Παναγίας μας και του Αγίου Γεδεών γιόρτασε πανηγυρικά δοξολογώντας τον τριαδικό και μόνο αληθινό Θεό. Άλλωστε είναι αλήθεια ότι σε κάθε προσκύνημα ζεις κάτι το ξεχωριστό, κάτι το διαφορετικό...
.........Ως μια ξεχωριστή νότα στο δοξολογικό εφετινό ύμνο αποτέλεσε η συμμετοχή μίας ομάδα νεαρών αστυνομικών της ομάδας ΔΙΑΣ, οι οποίοι ανθρωπίνως έχουν ως έργο τους να εξασφαλίζουν την ασφάλεια των πολιτών. Έργο δύσκολο και λίαν επικίνδυνο! Και αυτό γιατί η απουσία της ευλογίας στην ελληνική κοινωνία έδωσε τόπο στην ανεξέλεγκτη δράση του Αντιδίκου και των δαιμονίων, έδωσε τόπο στο κακό. Στα πρόσωπα λοιπόν των νεαρών αστυνομικών καθώς συζητούσαν με τον επικεφαλής της εφετινής πανηγύρεως Επίσκοπο του Λαγκαδά Ιωάννη στο Αρχονταρίκι διέκρινες μια ανησυχία. Εκδηλωνόταν ως απορία η οποία διατυπωνόταν προς το συνομιλητή τους επίσκοπο με σειρά ερωτημάτων. Τι έφταιξε γέροντα και οδηγηθήκαμε στην κρίση αυτή; Τι πρέπει να κάνουμε τώρα; Γιατί τόση απανθρωπιά και ανασφάλεια στον κόσμο;... Στα ερωτήματα τους μάλιστα εύκολα διέκρινες μία εσωτερική ιερή αγανάκτηση. Αγανάκτηση που αυξανόταν από την ασυνείδητη σύγκριση που έκαναν μεταξύ της παρεχόμενης ασφάλειας που παρείχε το Άγιο Όρος και της ανασφάλειας του κόσμου. Ο Επίσκοπος τους προέτρεπε μέσα από το διάλογο στην ανάγκη να αγκιστρωθούν στο Θεό! Τους συμβούλευε οι πράξεις και τα λόγια τους να εναρμονίζονται στη ζωή τους με τις διδαχές του Χριστού έτσι ώστε να αποτελούν αδιάλειπτο δοξολογικό ύμνο και προσευχή προς τον τριαδικό Θεό. Τους συνέστησε ακόμη να αγκαλιάζουν ως ερωμένη τους την υπομονή και ως μάνα τους την ελπίδα προς τον Χριστό. Να Του ζητούν να τους παρέχει ευλογία και να θωρακίζει το έργο τους. Γιατί αυτή η ευλογία θα επαναφέρει και πάλι στο προσκήνιο τις λησμονημένες από την κοινωνία μας αξίες και τα ιδανικά καθιστώντας τους γενναίους και ήρωες... στον αγώνα της ζωής , στον αγώνα της σωτηρίας.
.........Την ίδια όμως, ώρα που ο Επίσκοπος ευλογούσε τους προσκυνητές ο γέροντας Φιλόθεος παρείχε μία άλλη ν ευλογία. Την ευλογία της μετανοίας μέσα από το μυστήριο της Μετανοίας, τη Θεία δηλαδή Εξομολόγηση. Το έργο του αποσκοπούσε στην απαραίτητη προετοιμασία των προσκυνητών, ώστε να καταστούν λαμπροφόροι και να σταθούν επάξια δίπλα στους αγγέλους και τις ασώματες αόρατες δυνάμεις κατά τη διάρκεια της γιορτής για τον Άγιο Γεδεών. Χωρίς άλλωστε την στολή της ψυχής πως θα μπορούσαν άλλωστε να εισέλθουν την πύλη του ναού, αφού σ’ αυτήν έστεκαν από την μία πλευρά η Παναγία μας και από την άλλη ο τιμώμενος Άγιος Γεδεών.
.........Αν και το κρύο ήταν ιδαίτερα τσουχτερό στη Μονή υπήρχε η ζεστασιά της ευλογίας. Και αυτή καθιστούσε τα πρόσωπα όλων χαρούμενα, ασφαλή και ευτυχισμένα.

.........Η ζεστασιά ευλογημένων γερόντων

.........Μέσα σ’ αυτό το θερμό και ευλογημένο κλίμα της γιορτής κύλησε όλη η νύχτα! Με την ευλογία του γέροντα π. Φιλόθεου ο πάντα πρόθυμος να διακονήσει Πέτρος ανέλαβε να μας μεταφέρει σε αγιορείτικα προσκυνήματα. Έτσι ανηφορίσαμε μετά δύο ώρες ανάπαυσης για το Πρωτάτο και την Παναγία «Άξιον Εστίν», τον Απόστολο Ανδρέα και την Παναγία την Πορταΐτισσα.
.........Ανηφορίζοντας προς τις Καρυές κάναμε μία καθιερωμένη τα τελευταία χρόνια στάση στην έρημο της Καψάλας. Συγκεκριμένα επισκεφθήκαμε το κελί του π. Ευθυμίου που όπως είθισται βρίσκονταν ήδη από το πρωί δεκάδες προσκυνητές. Ανέμεναν όλοι να λάβουν μια συμβουλή, να εναποθέσουν στο πετραχήλι του γέροντα ασκητή τις αγωνίες τους και κυρίως να πάρουν την ευλογία του. Η παρουσία του π. Ιωάννη, ενός γέροντα μοναχού βοήθησε να παρακάμψουμε τη σειρά αναμονής και να λάβουμε την ευλογία του γέροντα Ευθυμίου.
.........Το εφετεινό προσκυνηματικό ταξίδι εμπεριείχε ωστόσο και μία περαιτέρω έκπληξη. Στο κελί ενός άλλου ασκητή, του οποίου η προσευχή ανοίγει τους ουρανούς, του π. Γαβριήλ μας περίμεναν τρεις φίλοι, ο Ιωάννης, ο Βαγγέλης και ο δεκατριάχρονος ανιψιός του Χρήστος. Ο Ιωάννης μας παρακάλεσε να μεταβούμε στο κελί της Παναγίας της Γοργοεπηκόου προκειμένου να πάρουμε την ευχή και την ευλογία ενός 90χρονου ασκητή του Σαντορινού ιερομονάχου π. Γαβριήλ.
.........Στο κελί του αγνώστου στους πολλούς ασκητή ο Ιωάννης, ο Χαράλαμπος, ο Βαγγέλης ο μικρός Χρήστος και ο γράφων διαπιστώσανε στην πράξη τη δύναμη της ευλογίας μέσα από τις μοναδικές ευχές του Μεγάλου Βασιλείου. Ευχές που κάνουν τον δειλό και μιαρό Αντίδικο να τρέχει σαν το λαγό για να κρυφτεί στα λαγούμια του...

.........Βαρύς... σταυρός
.........Ο δεκατριάχρονος είχε πρόσφατα μείνει ορφανός. Η μητέρα του σκοτώθηκε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα πριν ένα χρόνο. Ο θάνατός της πρόσθεσε ακόμη ένα λιθαράκι στο δράμα της οικογένειας. Ήταν φυσικό λοιπόν το παιδί και ο θείος του, εκείνος για τους δικούς του λόγους να ζούσαν στην θλίψη και τον πόνο που προξενεί η απουσία της ευλογίας.
.........Με το βαρύ αυτό σταυρό πέρασαν το κατώφλι της Μονής Καρακάλου. Το τραύμα του αμέσως διεγνώστηκε από το διεισδυτικό βλέμμα του γέροντα Φιλοθέου.
.........Αμέσως δημιουργήθηκαν οι γέφυρες και ακολούθησε η προτροπή του Ιωάννη. Έτσι το νεαρό παιδί πέρασε για πρώτη φορά το κατώφλι του ιατρείου του Χριστού. Εισήλθε δηλαδή στο Ιερό Εξομολογητήριο. Εκεί ως άριστος χειρούργος ο γέροντας έπλυνε τις πληγές του νεαρού με το ζων ύδωρ της μετανοίας, τις καθάρισε με τις ευλογίες της Παναγίας και των Αγίων και τις επούλωσε με φως Χριστού. Φως που έκανε να λάμπει το πρόσωπο του μικρού Χρήστου κατά την αγρυπνία της Πρωτοχρονιάς μέσα στο Ναό. Άστραφτε στην κυριολεξία κατά τρόπο τέτοιο που δεν περνούσε απαρατήρητος από τους μοναχούς και τους υπόλοιπους προσκυνητές.
«Αυτό δεν το έχω συναντήσει. Ότι σκεπτόμουν το προλάβαινε και το έλεγε ο παππούλης. Σαν να διάβαζε τη σκέψη μου», έλεγε περιχαρής ο νεαρός, όταν τον ρώτησε ο θείος του να του μεταφέρει τις εντυπώσεις του. Χαιρόταν μαζί του και ο θείος του που κατάφερε μέσα σε δύο ημέρες να λύσει προβλήματα ολάκερων ετών, που τον ταλάνιζαν.
.........Ζει Κύριος ο Θεός, φώναξε τότε ο Κωνσταντίνος! Ναι ζει Κύριος ο Θεός και θαυμαστά τα έργα του συμπλήρωσαν όλοι οι προσκυνητές καθώς άφηναν το Άγιο Όρος και έπαιρναν το δρόμο της επιστροφής. Κρατούσαν όλοι βλέπετε στις αποσκευές τους την ευλογία της Παναγίας την οποία θα διένειμαν στους οικείους, στους φίλους, στην εργασία τους καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Έφεραν την ευλογία της φιλόξενης αδελφότητας της Μονής Καρακάλου.

Ένας Προσκυνητής


Συντάκτης: ΕΝΑΣ ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΗΣ
Πηγή: ΣΤΥΛΟΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

http://www.orthodoxia.gr/show.cfm?id=1642&obcatid=3

654 - Φωτογραφίες του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου στο Άγιο Όρος

.........Συμπληρώνονται σήμερα τέσσερα χρόνια από την κοίμηση του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κυρού Χριστοδούλου. Ο Θεός ας τον αναπαύσει
.........
Οι φωτογραφίες που ακολουθούν είναι από επισκέψεις του Αρχιεπισκόπου στο Άγιο Όρος.

1990:



2003:










2005:










Πηγές φωτογραφιών: