Κυριακή, 15 Ιανουαρίου 2012

576 - Άγιον Όρος: Δοξολογία αγιορείτες - π. Διονύσιος Φιρφιρής (video)

575 - Η Θεσσαλονίκη τιμά τον Ιωακείμ Γ΄ τον Μεγαλοπρεπή. Επιστημονικό Συνέδριο 3-5 Φεβρουαρίου



Εκ μέρους του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης

και του Διοικητικού Συμβουλίου

της "Φιλοπτώχου Αδελφότητος Ανδρών Θεσσαλονίκης"

σας προσκαλούμε να τιμήσετε με την παρουσία σας τις εργασίες του Επιστημονικού Συνεδρίου, το οποίο τελεί

υπό την Αιγίδα της Α.Θ.Π.

του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαθολομαίου

και έχει ως θέμα:

"ΙΩΑΚΕΙΜ Γ' Ο ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΗΣ. Ο ΑΠΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ."

Η Τελετή Έναρξης του Συνεδρίου θα πραγματοποιηθεί

την Παρασκευή 3 Φεβρουαρίου 2012 και ώρα 19:00

στην Αίθουσα Διαλέξεων της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών

Εθνικής Αμύνης 4, 1ος όροφος.

Το πρόγραμμα του συνεδρίου στον ακόλουθο σύνδεσμο:

1οο ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΟΥ


.........
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Ιωακείμ Γ΄ επονομαζόμενος Μεγαλοπρεπής ποίμανε την Μητρόπολη Θεσσαλονίκης το διάστημα 1874-1878, ενώ παρέμεινε, αυτοεξόριστος, για 12 συνεχή έτη (1889-1901) στο Λαυριωτικό Ιερό Κάθισμα του Αγίου Ευσταθίου (Μυλοπόταμος) στο Άγιο Όρος.


Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΙΩΑΚΕΙΜ Γ΄ ΜΕ ΤΟΝ ΜΥΛΟΠΟΤΑΜΟ
......... Στον Μυλοπόταμο εγκαταβίωσε σαν ταπεινός εξαρτηματικός κελλιώτης ο Οικουμενικός Πατριάρχης Ιωακείμ ο Γ΄, μια από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της Εκκλησίας και του Γένους μας, όταν αναγκάστηκε να παραιτηθεί από τον θρόνο του για να μην αποδεχθεί τις καταστρατηγήσεις των προνομίων του Οικουμενικού Κέντρου και του Γένους από την Υψηλή Πύλη.
......... Προτίμησε την σε ένδειξη διαμαρτυρίας παραίτηση και την κελλιώτικη ζωή στον Μυλοπόταμο επί μια ολόκληρη 14ετία (23 Σεπτεμβρίου 1887 - 1 Ιουνίου 1901), απ' όπου αναχώρησε επανεκλεγείς και επανεθρονισθείς το 1901.
......... Ο Ιωακείμ Γ΄ ο Μεγαλοπρεπής, καθημερινά έσκαβε, φύτευε, έκτιζε, δημιουργούσε, κατηχούσε, δίδασκε, προσηύχετο, αγρυπνούσε. Πεζοπορώντας πήγαινε από τον Μυλοπόταμο στη Μικρή Αγία Άννα, οκτώ έως εννιά ώρες δρόμο -και τι δρόμο!- για να εξομολογηθεί στον φημισμένο άγιο πνευματικό παπα-Γρηγόριο!



......... Στα νεώτερα χρόνια ο Μυλοπόταμος συνδέθηκε με το όνομα του οικουμενικού πατριάρχου Ιωακείμ του Γ΄. Ο πρόμαχος αυτός της εθναρχικής παραδόσεως της Ορθοδοξίας ανήλθε στον πατριαρχικό θρόνο τον Οκτώβριο του 1884. Η πρώτη του πατριαρχία υπήρξε εξαιρετικά γόνιμη. Αναδιοργάνωσε διοικητικά το πατριαρχείο, τακτοποίησε τα οικονομικά προβλήματα της Εκκλησίας, μερίμνησε για την παιδεία, ανασύστησε τα πατριαρχικά τυπογραφείο, ίδρυσε την πατριαρχική βιβλιοθήκη, θεμελίωσε την λαμπρή Μεγάλη του Γένους Σχολή. Κατά την περίοδο αυτή προήχθησαν σε μεγάλο βαθμό οι σχέσεις με τις υπόλοιπες Όρθόδοξες Εκκλησίες με άξονα πάντοτε τον κυρίαρχο εθναρχικό ρόλο του οικουμενικού θρόνου. Η αντίθεση του όμως στον περιορισμό των προνομίων της Εκκλησίας τον οποίο προώθησε η οθωμανική κυβέρνηση καθώς και οι αντιδράσεις πού συνήντησε στην επιτέλεση του έργου του από ορισμένους ανωτέρους κληρικούς και εκδότες ελληνικών εφημερίδων της Κωνσταντινουπόλεως τον οδήγησαν στην παραίτηση από τον θρόνο τον Μάρτιο του 1884.


......... Επ' ολίγα έτη παρέμεινε εφησυχάζων στην γενέτειρα του Βαφειοχώρι. Το 1887 ανέλαβε μεγάλο προσκυνηματικό ταξίδι στα πατριαρχεία της Ορθόδοξης Ανατολής. Επισκέφθηκε τα πατριαρχεία Αλεξανδρείας, Αντιοχείας και Ιεροσολύμων και επιστρέφοντας στην Κωνσταντινούπολη παρέμεινε για λίγους μήνες στη μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους. Φαίνεται ότι από τότε επέλεξε «το ωραιάτατον και ρωμαντικότατον ενδιαίτημα» του Μυλοποτάμου ως ασφαλές καταφύγιο για να αποσυρθεί. Δύο έτη αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 1889, επανήλθε στο Άγιον Όρος και εγκαταστάθηκε στο λαμπρό αυτό ησυχαστήριο. Αμέσως επιδόθηκε στην ανακαίνιση του μονυδρίου. Λιτότητα και αίσθηση καλαισθησίας χαρακτηρίζει τις οικοδομικές επεμβάσεις του φιλοκάλλου πατριάρχου στα κτίσματα του Μυλοποτάμου. Η καθ' αυτά κατοικία του ήταν μικρή, κομψή και με απλούστατη διαίρεση. Η εξώθυρα οδηγούσε σε στενό διάδρομο, ο οποίος χρησίμευε και ως τράπεζα. Εκατέρωθεν αυτού υπήρχαν δύο δωμάτια, ένα προς την θάλασσα ως χώρος υποδοχής και ένα προς την ξηρά, υπήνεμο, το οποίο ο Ιωακείμ χρησιμοποιούσε ως κοιτώνα. Σαθρά δωμάτια προς την πλευρά του πύργου επισκευάσθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν ως ξενώνας. Ο ναΐσκος, ο τιμώμενος στη μνήμη του μεγαλομάρτυρος Ευσταθίου, υπήρξε αντικείμενο ιδιαίτερης φροντίδας του πατριάρχη. Ανακαινίσθηκε εκ βάθρων, εξωραΐσθηκε και απετέλεσε «αληθές αριστοτέχνημα, ποιητικότατων και ωραιότατον». Στον κατανυκτικό αυτό χώρο, ο φιλακόλουθος ιεράρχης έψαλλε τις ακολουθίες και ιερουργούσε ανελλιπώς επί δώδεκα έτη.
......... Ο Ιωακείμ Γ΄ εγκατέλειψε τον Μυλοπόταμο στις αρχές Ιουνίου 1901 μετά την επανεκλογή του στον πατριαρχικό Θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως (25 Μαίου 1901). Η πολυετής παραμονή του στον ιδεώδη αυτόν τόπο περισυλλογής, αναδιοργανώσεως και προετοιμασίας υπήρξε καθοριστική για το δημιουργικό έργο που επετέλεσε ως τον θάνατο του το 1912.


......... Εκφράζοντας τις ευχαριστίες του προς τους Λαυριώτες για την φιλόστοργη και θερμή φιλοξενία που του παρέσχον «εν τω τερπνοτάτω και μοναστικών χαρίτων πεπροικισμένω αναχωρητηρίω του Μυλοποτάμου», δύο χρόνια πριν την αναχώρηση του από το Άγιον Όρος, ο πατριάρχης δώρισε στην κυρίαρχο μονή της Μεγίστης Λαύρας την αρχιερατική του στολή, λευκή κεντητή μίτρα, πατερίτσα, εγκόλπια και δικηροτρίκηρα
......... Το χρονικό διάστημα μεταξύ των ετών 1889 και 1901 υπήρξε η τελευταία, κατά τα παρελθόν, περίοδος ακμής του Μυλοποτάμου. Έκτοτε το ιστορικό λαυριωτικό κάθισμα σταδιακά παρήκμασε. Παρά τις σποραδικές φροντίδες διαφόρων οικητόρων τον, επί ογδόντα εννέα έτη οι φθορές επήλθαν ραγδαία.


......... Ουσιαστική και ελπιδοφόρα προσπάθεια ριζικής ανακαινίσεως του κτιριακού συγκροτήματος (πύργου, ναού, οικημάτων) αναλήφθηκε κατά το έτος 1990.


574 - Το ιστορικό Ιερό Κελλί Διονυσίου του εκ Φουρνά

.........Στην πρωτεύουσα της Αθωνικής Πολιτείας, τις Καρυές, βρίσκεται το ιστορικό Κουτλουμουσιανό Κελλί του Τιμίου Προδρόμου, κτίτωρ του οποίου είναι ο μέγας διδάσκαλος της αγιογραφικής τέχνης ιερομόναχος Διονύσιος ο εκ Φουρνά των Αγράφων (περίπου 1670-1746), συγγραφέας του περισπούδαστου έργου «Ερμηνεία της ζωγραφικής τέχνης» (περίπου 1728-1733).

.........Ο Διονύσιος ο εκ Φουρνά (1670-1746) ήταν ιερομόναχος από τον Φουρνά Ευρυτανίας, γνωστός αγιογράφος και συγγραφέας του έργου «Ερμηνεία της ζωγραφικής τέχνης και αι κύριαι πηγαί αυτής», το οποίο έγινε βασικό εγκόλπιο των Ελλήνων και των ξένων αγιογράφων για τη συνέχιση, τη διάδοση και την αναγέννηση της βυζαντινής αγιογραφικής τέχνης από τις αρχές του 18ου αιώνα και εξής.
.........Γεννήθηκε γύρω στα 1670 στον Φουρνά Ευρυτανίας όπου και πέθανε μετά το 1744, οπότε αναφέρεται για τελευταία φορά σ' ένα έγγραφο. Σύμφωνα με άλλες πηγές πιθανότατα απεβίωσε το 1746. Πατέρας του ήταν ο ιερέας Παναγιώτης Χαλκιάς. Όταν πέθανε ο πατέρας του αναγκάστηκε, ενώ ήταν σε ηλικία 12 ετών, να πάει στην Κωνσταντινούπολη για να εργαστεί. Έμεινε εκεί 4 χρόνια και σε ηλικία 16 ετών εγκαταστάθηκε στον Άθω κι έγινε μοναχός και αργότερα ιερομόναχος. Στο Άγιο Όρος (Καρυές) συμπλήρωσε τις γραμματικές του γνώσεις και διδάχτηκε την τέχνη της αγιογραφίας. Το 1711 ανέγειρε εκ βάθρων το Κελλί του στις Καρυές και το προς τιμήν του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου παρεκκλήσιό του, το οποίο εικονογράφησε και τοιχογράφησε.
.........Από το 1724 ως το 1728 ο Διονύσιος διέμενε στον Φουρνά, όπου με τους μαθητές του τοιχογράφησε τον καθεδρικό ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, ο οποίος δυστυχώς πυρπολήθηκε από τους Τούρκους πριν από την Επανάσταση του 1821. Από το 1729 έως το 1734 επέστρεψε στο Άγιο Όρος όπου με τη συνεχή μελέτη των έργων του Πανσέληνου και του Θεοφάνη και με την επίμονη και αφοσιωμένη εργασία κατάφερε να αναδειχθεί σε έναν από τους αξιολογότερους αγιογράφους της εποχής του. Σε αυτό το διάστημα και με τη βοήθεια του μαθητή του, Κύριλλου του Χίου, έγραψε την Ερμηνεία της ζωγραφικής τέχνης και αι κύριαι πηγαί αυτής.
.........Το 1734 λόγω φθόνου των ομοτέχνων του αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το Άγιο Όρος και να εγκατασταθεί στον Φουρνά, όπου ασχολήθηκε με την οικοδόμηση της Μονής της Ζωοδόχου Πηγής. Δίπλα στη Μονή ίδρυσε και σχολείο των κοινών γραμμάτων, καθώς και εργαστήριο αγιογραφικής τέχνης, το οποίο κατά τον Σέργιο Μακραίο, ο "πολύς εν σοφία" διδάσκαλος του Γένους Θεοφάνης, από το 1755 ανέδειξε σε σχολή για ανώτερες σπουδές. Η σχολή λειτούργησε μέχρι το 1784 και από αυτήν αναδείχθηκαν σπουδαίοι διδάσκαλοι και διαφωτιστές του υπόδουλου Γένους.
.........Σε όλο αυτό το διάστημα μέχρι το 1744 περιστασιακά επισκέφθηκε πάλι τον Άθω (1739) και την Κωνσταντινούπολη (1740 και 1744). Από όλο το ζωγραφικό του έργο στον Φουρνά, μετά από τους σεισμούς του 1966, σώζονται 3 εικόνες του 1733 που παριστάνουν τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, τον Ένθρονο Χριστό και τη Ζωοδόχο Πηγή, καθώς και μια εικόνα του 1725 που παριστάνει τους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο.


.........Ο Γέροντας του Κελλιού, από το 1982, ιερομόναχος Αναστάσιος σε παλαιότερη συνέντευξή του ανέφερε:
.........Εμείς μεγαλώσαμε με το βιβλίο αυτό (ενν. την Ερμηνεία) Όταν πήγα ως φοιτητής στην Αθήνα και έμενα στην Αγία Παρασκευή, έπαιρνα το λεωφορείο από την Ασκληπιού, απέναντι από το βιβλιοπωλείο του "Σπανού". Μια μέρα μπήκα μέσα και το πρώτο βιβλίο που αγόρασα ήταν η "Ερμηνεία". Κόστιζε 22 δραχμές. Δεν ξέρω γιατί το αγόρασα. Το πήρα έτσι, για να διαβάζω... (Λίγο πιο πριν, όταν μέναμε στη Χαλκίδα, είχαμε ξεκινήσει μαζί με τον συχωρεμένο τον αδελφό μου τον Γιώργο να αγιογραφούμε, να μαθαίνουμε τα χρώματα με κάποιον μπαρμπα-Αντώνη).
Αυτό το βιβλίο λοιπόν το διάβαζα σαν να μελετούσα τα κείμενα των Αγίων Πατέρων, της Αγίας Γραφής, ή ακόμα και σαν ποιήματα: "Πέτρα τετράγωνη και μεγάλη και εις αυτήν σινδόνι απλωμένον και επάνω ο Χριστός κείμενος ύπτιος, και η Παναγία επάνωθέν του γονατισμένη φιλεί το πρόσωπόν του. Και ο Ιωσήφ φιλεί τους πόδας του και ο Θεολόγος την δεξιάν του..." κτλ. Είναι ένα ποίημα! Και όμως πρόκειται για μια περιγραφή: πώς να ζωγραφίσεις τον "Επιτάφιο θρήνο".
Με αυτό το κομμάτι συγκλονίστηκε ο φίλος μας και γνωστός τραγουδοποιός και ηθοποιός Αλκίνοος Ιωαννίδης, όταν είχε έλθει στο κελί και του είχα δώσει ένα μικρό βιβλίο που εκδώσαμε τότε, το "Μνήμη Διονυσίου". Την επόμενη μέρα ήλθε ξανά στο κελί και μου λέει: "Τι μου έκανες βρε παπά!". Και κάθησε και μου απήγγειλε αυτό το "ποίημα"...



.........Για τον αγιογράφο όλο αυτό είναι απλά κάποια σταθερά πράγματα για να ζωγραφίσει τη συγκεκριμένη εικόνα. Για τον φιλόλογο θα μπορούσε να είναι κάτι άλλο. Ο ποιητής θα μπορούσε να βρει αυτό που ψάχνει. Ο θεολόγος θα μπορούσε να βρει το βάθος του εαυτού του...
.........Και πιο κάτω, ο Γέροντας, κάνει μια συγκλονιστική αποκάλυψη:........."Προ ετών εικοσιτεσσάρων και ενώ ημέραν τινά του έαρος έσκαπτον τον κήπον εις το ιερόν κελλίον του Τιμίου Προδρόμου, κάθιδρος εκ του κόπου και της θερμότητος της ημέρας, ατενίσας, είδον Γέροντα ανερχόμενον την κλίμακα του Ναού, κρατούντα εις τας χείρας του κυτίον ως βιβλίον και χρωστήρας και κονδύλια, εις ολίγην απόστασιν απ' εμού, ανερχόμενον και αμετακίνητον, εξαστράπτοντα και ακουμπίζοντα την χείραν του εις τον τοίχον"..........Όταν καθαρίσαμε τους σουβάδες στο σημείο εκείνο που ακούμπησε το χέρι του (όπως ξέρετε δεν είμαι κανένας ονειροπαρμένος...), υπήρχε μια όρθια πέτρα και όταν τη βγάλαμε βρήκαμε εντοιχισμένη την κάρα του ιερομόναχου Διονυσίου. Την είχαν φέρει οι μαθητές του από τον Φουρνά, όπου είχε κοιμηθεί, και την τοποθέτησαν στα θεμέλια του ναού, εκεί περίπου που βρίσκεται η Αγία Τράπεζα. Αυτό το λέω για πρώτη φορά... Θα το βρείτε όμως και στα πρακτικά του συνεδρίου για τον ιερομόναχο Διονύσιο, γιατί το είχε αναφέρει ο πατήρ Άγγελος.

.........Το Ιερό Κελλί, στο οποίο σήμερα μονάζουν ο Γέροντας παπα Αναστάσης με τον υποτακτικό του μοναχό Πρόδρομο, συνεχίζοντας την παράδοση περί την τέχνην, διακονεί με καλλιτεχνικές δραστηριότητες, όπως εκθέσεις και εκδόσεις υπό τον διακριτικό τίτλο «Ερμηνεία».
.........Την περασμένη άνοιξη επισκέφθηκα το Κελλί του Τιμίου Προδρόμου και θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας κάποιες από τις φωτογραφίες που έβγαλα.











.........Για τις εκδόσεις του Κελλιού και τις λοιπές δραστηριότητες, μπορείτε να ενημερωθείτε πατώντας εδώ.

573 - I. Μ. Κονιδάρης: Αφελής η στάση της ελληνικής πολιτείας

Αγιορείτικα... ιδιόμελα

........Συνιστά ίσως κοινοτοπία η διαπίστωση ότι ως λαός έχουμε, πέρα από τις αδιαμφισβήτητες ικανότητες που γενικώς μας αναγνωρίζονται, και τη μοναδική δεξιότητα, σε κρίσιμες μάλιστα στιγμές της ιστορίας μας, με τα ίδια μας τα χέρια να βγάζουμε τα μάτια μας...
.........Για του λόγου το ασφαλές, ας αναφέρω δύο μόνο περιπτώσεις από τη νεότερη ιστορία μας: τη Μικρασιατική Καταστροφή και το Κυπριακό ζήτημα, ιδίως μετά την ανατροπή, επί επταετίας, της νόμιμης κυβερνήσεως στην Κύπρο με τα γνωστά επακόλουθα. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις μεγάλοι φίλοι και ισχυροί εταίροι μάς παρέσυραν σε ενέργειες, την κρίσιμη όμως στιγμή μας εγκατέλειψαν στην τύχη μας. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις, καθόλου τυχαίο και αυτό, παράπλευρες απώλειες υπέστη το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το μαρτυρικό Φανάρι, που στην πρώτη μεν απώλεσε το μεγαλύτερο μέρος του ποιμνίου του, στη δεύτερη δε υπέστη, όχι άπαξ, ελεεινούς και δεινούς κατατρεγμούς.
.........Τελευταίως γίνεται πολύς και ανοίκειος λόγος για το Άγιον Όρος. Η προπέτεια είναι και αυτή, ατυχώς, γνώρισμα της φυλής μας... Και όσο λιγότερα γνωρίζει κανείς τόσο με μεγαλύτερη αδολεσχία ομιλεί, ιδίως μάλιστα αν κατέχει μόνιμο παράθυρο στην τηλεόραση ή μικρόφωνο σε ραδιόφωνο, θέσεις που σηματοδοτούν τις σύγχρονες αυθεντίες της γνώσεως! Αφορμή αποτέλεσαν αστικής και ποινικής φύσεως υποθέσεις, οι οποίες αφορούν σε μία από τις είκοσι κυρίαρχες μονές του Αγιώνυμου Όρους, υποθέσεις που βρίσκονται ενώπιον των δικαστηρίων, χωρίς καμία από αυτές να έχει κριθεί τελεσίδικα και αμετάκλητα.
.........Εκείνο που προξενεί όμως κατάπληξη είναι η τουλάχιστον αφελής στάση της ελληνικής πολιτείας, η οποία αποδεικνύει ότι όχι μόνο δεν έχει αντιληφθεί το ειδικό και προνομιακό καθεστώς του Αγίου Όρους, αλλά και το παραβιάζει καταφώρως. Θυμίζω ότι η ενσωμάτωση του Αγίου Όρους στην ελληνική επικράτεια βρήκε να ισχύει στο Αγιον Όρος καθεστώς προνομιακό και αναλλοίωτο από αιώνες... Το αρχαίον προνομιακόν αυτό καθεστώς των Κυριαρχικών, Βασιλικών, Πατριαρχικών και Σταυροπηγιακών, αυτοδέσποτων και αυτεξούσιων, I. Μονών του Αγίου Όρους εκδηλώνεται κυρίως με την εκτεταμένη αυτοδιάθεση και αυτοδιοίκηση τους.
.........Η ελληνική πολιτεία διατήρησε το προνομιακό αυτό καθεστώς και το διασφάλισε διττώς. Τούτο μεν ήδη από το 1925, με συνταγματική διάταξη (άρθρο 105 ισχύοντος Σ.), τούτο δε με τη νομοθετική κύρωση του Καταστατικού Χάρτη (1924) του Αγίου Όρους (ΚΧΑΟ), με το ΝΔ της 10/16.9.1926. Ο ΚΧΑΟ είναι νόμος αυξημένης τυπικής δυνάμεως, υπερισχύει όλων των άλλων νόμων οι οποίοι ψηφίζονται κατά τη συνήθη διαδικασία (άρθρο 73 επ. Σ.) και συνεπώς οποιαδήποτε διάταξη νόμου αντιφάσκει σε διάταξη του ΚΧΑΟ κάμπτεται προ αυτής, εφαρμοζομένης βεβαίως της αντίθετης διατάξεως του ΚΧΑΟ.
.........Η ελληνική πολιτεία, εξάλλου, διατήρησε το προνομιακό καθεστώς του Αγίου Όρους όχι απλώς αυτοπεριορίζουσα την ιδίαν αυτής αρμοδιότητα, αλλά εν όψει διεθνών συμβατικών δεσμεύσεων που ανέλαβε, τουλάχιστον για τις μη ελληνικής καταγωγής μοναστικές κοινότητες, κυρίως με τις συνθήκες του Βερολίνου (1878), των Σεβρών (1920) και της Λωζάννης (1923), δεσμεύσεις που σε μια δικαιοκρατούμενη πολιτεία δεν ήταν δυνατόν παρά να ισχύουν αδιακρίτως για όλους όσοι μονάζουν στο Άγιον Όρος.
.........Εν προκειμένω, και με αφορμή την ήδη αναφερθείσα υπόθεση, δεν τηρήθηκαν ρητές διατάξεις του ΚΧΑΟ, ενώ άλλες παραβιάστηκαν καταφώρως. Στις διατάξεις που δεν τηρήθηκαν μνημονεύω εκείνες που καθιδρύουν τοπική αρμοδιότητα των δικαστηρίων της Θεσσαλονίκης για τα ποινικά αδικήματα που κατηγορούνται ότι τέλεσαν εγκαταβιούντες στο Άγιον Όρος μοναχοί, ανεξαρτήτως του τόπου τελέσεως αυτών.
.........Στις διατάξεις που παραβιάστηκαν θα πρέπει προεχόντως να σημειωθεί η διάταξη που προβλέπει ότι οι αποφάσεις των ποινικών δικαστηρίων εκτελούνται στο Άγιον Όρος μόνο με διαταγή του Διοικητή του Αγίου Όρους, διά των οργάνων του και με την υποχρεωτική σύμπραξη ενός από τους Επιστάτες της Αγιωνύμου Πολιτείας. Παρά ταύτα, η απόφαση προφυλακίσεως που εκδόθηκε στη μνημονευθείσα υπόθεση εκτελέστηκε από τον αστυνομικό διοικητή Πολυγύρου παρουσία Εισαγγελέα, ερήμην τόσο της Ιεράς Επιστασίας όσο και του Διοικητή του Αγίου Όρους, και τούτο πέραν των υπερβολικών και εν πολλοίς θεατρικών μέτρων που είχαν ληφθεί από ξηρά, αέρα και θάλασσα για να αποτραπεί τυχόν απόδραση του καταζητουμένου, ο οποίος βρισκόταν στο κελί της μονής του!..
.........Εν όψει όλων αυτών δεν θα πρέπει να ξενίζει το ενδιαφέρον Ορθόδοξων Εκκλησιών και των κυβερνήσεων των κρατών όπου αυτές δραστηριοποιούνται για τα διαδραματιζόμενα στο Άγιον Όρος, το οποίο αποτελεί, ως γνωστόν, πανορθόδοξο προσκύνημα, αλλά και μοναδικό παγκοσμίως πολιτιστικό δρυμό, ως εκ των πολλών και σπανιότατων πολιτιστικών κειμηλίων που διασώζονται σε αυτό. Αντιθέτως, θα πρέπει η ελληνική πολιτεία, και βεβαίως το αρμόδιο υπουργείο Εξωτερικών, να λαμβάνει όλα εκείνα τα κατάλληλα μέτρα που θα καθιστούν ανυπόστατους τους ισχυρισμούς ότι παραβιάζεται το αυτοδιοίκητο και αυτεξούσιο καθεστώς του Αγίου Όρους και με τον τρόπο αυτόν να συμβάλλει ουσιαστικώς και στην αποφυγή ενδοεκκλησιαοτικών τριβών.
.........Είναι, συνεπώς, προφανές ότι οι παραβάσεις και παραβιάσεις του ΚΧΑΟ που προαναφέρθηκαν από μέρους οργάνων της ελληνικής πολιτείας όχι μόνο δεν συμβάλλουν στην κατεύθυνση αυτή, αλλά συνιστούν εν δυνάμει θρυαλλίδα για την αναζωπύρωση διενέξεων σε έναν πολύ ευπαθή χώρο όπως είναι ο εκκληοταστικο-γεωπολιτικός, και μάλιστα σε μια εξαιρετικώς λεπτή για τη χώρα μας συγκυρία.

ΤΟ ΒΗΜΑ της Κυριακής
I. Μ. Κονιδάρης,
καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

http://www.amen.gr/index.php?mod=news&op=article&aid=8089


572 - Άγιος Γεράσιμος ο Παλλαδάς (1633-1714)

Αγιορείτης Άγιος
Μνήμη 15 Ιανουαρίου

.........Γεννήθηκε στο χωριό Σκιλλούς της Πεδιάδος Κρήτης από ευγενείς και ευσεβείς γονείς. Ο πατέρας του Θεόδωρος υπήρξε πρωτοπαπάς και ιεροκήρυκας στον Χάνδακα και είναι γνωστή μία ομιλία του πού εξεφώνησε στη μνήμη των αγίων δέκα μαρτύρων των εν Κρήτη το 1633. Διδάχθηκε τα πρώτα γράμματα από τον πατέρα του. Κατόπιν μετέβη για σπουδές στην Κέρκυρα και την Βενετία. Γνώριζε ελληνικά, λατινικά και εβραϊκά. «Φιλότιμος γαρ ων και δεξιάς φύσεως δια το μνημονικόν, εν λόγοις μέγας εγένετο τη μαθήσει πάντας τους κατ' εκείνου καιρού υπερβαίνων».
.........Επιστρέφοντας στην Ελλάδα δεν κατάφερε να μεταβεί στην Κρήτη λόγω της αλώσεως της από τους Τούρκους. Έτσι δίδασκε και κήρυττε στην Πελοπόννησο, τα Ιωάννινα, την Άρτα και την Παραμυθία. Άγνωστο πότε, εξελέγη μητροπολίτης Καστορίας, στην οποία χρημάτισε διδάσκαλος, παρέχοντας δείγματα της σοφίας και της αγιότητός του. Τον Μάιο του 1686 του δόθηκε επιτροπικώς η μητρόπολη Αδριανουπόλεως. Ο Καισάριος Δαπόντες γράφει ότι ο Μαυροκορδάτος «έκαμεν Αδριανουπόλεως τον από Καστορίας σοφώτατον Γεράσιμον».
.........Στις 25 Ιουλίου 1688 εξελέγη πατριάρχης Αλεξανδρείας. Κύριο μέλημά του ήταν η διάδοση του θείου λόγου. Σώζονται πολλές χειρόγραφες ομιλίες του. Λόγω μεγάλων χρεών του πατριαρχείου αναγκάσθηκε να περιέλθει τις ρουμανικές χώρες και τη Ρωσία διενεργώντας εράνους. Οι άρχοντες τον δέχονταν με τιμές και του προσέφεραν πλούσια δώρα, εξασφαλίζοντας τα εκεί μετόχια του πατριαρχείου. Εργάσθηκε για την επίλυση του χρονίζοντος σιναϊτικού προβλήματος και συνέταξε κανονισμό για το πτωχοκομείο της μονής Αγίου Γεωργίου Καΐρου. Ανέπτυξε πλούσια αλληλογραφία με προσωπικότητες της εποχής του, όπως τον Μέγα Πέτρο της Ρωσίας, τον πάπα Ρώμης Κλήμεντα ΙΑ΄, την Εκκλησία της Κύπρου και της Κρήτης.
.........Στις 20 Ιανουαρίου 1710, μετά 22 ετών γόνιμη πατριαρχεία, παραιτείται λόγω ασθενείας, γήρατος και χάριν της ησυχίας: «Γήρατι όμως ήδη κατακαμφθείσα -η μετριότητα του, όπως γράφει στην παραίτηση του ο ίδιος- και πάθεσι νοεροίς περιπεσούσα, την του σώματος δύναμιν εγνώρισεν ατονήσασαν και εις μνήμην έχουσα το τέλος της ζωής και το του θανάτου άφευκτον και άδηλον και άωρον, τοις πάσι χάριν κέκρικεν ειπείν, και μόνην της ησυχίας ασπάσασθαι, ως φίλην θεώ και την της ψυχής προξενούσαν σωτηρίαν ... Τούτων δε πάντων λύπη συσχεθέντων εν δάκρυσι θερμοίς και πνεύματι συντετριμμένω ουκ εδέξαντο την αγγελίαν, αλλ' ηξίουν ημάς μεταβαλείν τον σκοπόν και την αιτίαν του τοιούτου απροσδοκήτου αυτών απορφανισμού επυνθάνοντο μήποτε δια λύπην ή παραπικρασμόν ή ενόχλησίν τινος των πατέρων ή των χριστιανών, προετράπημεν εις τούτο, ημείς δε παντοίοις τρόποις και λόγοις βεβαιώσεως επιστώσαμεν τους πάντας, ότι δια μόνην την ησυχίαν και την της ψυχής ημών σωτηρίαν τούτο γίνεται μόλις ουν κατένευσαν τω ημετέρω σκοπώ, ω εν ονόματι του μεγάλου θεού».
.........Ο πατριάρχης Γεράσιμος παρέμεινε στο Ταμιάθιο ως τον Μάιο του 1712. Κατόπιν μετέβη για εφησυχασμό, μελέτη και προσευχή στην ιερά Μονή Βατοπαιδίου, όπου και ανεπαύθη οσιακώς τον Ιανουάριο του 1714. Στον τάφο του υπήρχε η επιγραφή: «Εκοιμήθη ο δούλος του θεού και μακαριώτατος Πατριάρχης Αλεξανδρείας κυρ Γεράσιμος εν έτει αψιδ'΄μηνι Ιανουαρίω ιε' Ινδικτιώνος».


.........Η κάρα του φυλάγεται σε ασημένια λειψανοθήκη στο άγιο βήμα του Καθολικού της Μονής.
.........Όσοι αναφέρονται σε αυτόν τον εγκωμιάζουν για τη λογιότητα και την αγιότητά του:
.........Ο μοναχός Καισάριος Δαπόντες ο Ξηροποταμηνός γράφει: «Ανήρ σοφώτατος και αγιώτατος, θεολόγος, φιλόσοφος, ανιχνευτής του βάθους των θείων Γραφών, δαημονέστατος της ελληνικής, εβραϊκής και λατινικής γλώσσης εχρημάτισε ...».
.........Ο έξ Απορρήτων Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος έγραφε προς τον ϊδιο: «Τον δε λειμώνα των αρετών και των χαρίτων, ώσπερ αυτώ τέθηλε και επανθεί και κοσμεί ποικίλοις καρποίς, και την αθάνατον υμίν ευωδίαν αποπνέει.. διοφρήδην έπεισιν εκείνο γε΄ ότι το της οικουμένης κριτήριον, την θεοφρούρητον ρήσιν καθέδραν των Αλεξανδρέων, εν καιροίς ιδίοις, αξιολογωτάτην ανδρών ουδέποτε κατέλιπιν έρημον η θεία πρόνοια..».
.........Αξιοσημείωτοι είναι και οι λόγοι του Γερασίμου Μαζαράκη:«Ο Γεράσιμος πρέπει να συναριθμηθή μεταξύ των μεγάλων της Ανατολής Πατριαρχών και προμάχων της Ορθοδοξίας, ως δια του λόγου, της γραφίδος και του παραδείγματος καταπολεμήσας επιτυχώς τας προσπαθείας της Δύσεως. Μη δε τις νομίση ότι ο κίνδυνος, ον διέτρεχεν η Ανατολή, ήτο τότε μικρότερος του επί Κυρίλλου. Η Εκκλησία της Ρώμης διδαχθείσα εκ των πραγμάτων ότι ουδέν ηδύνατο να κατορθώση δια της βίας, μετεχειρίζετο νυν πολιτικήν διαλλαγής και δια ιεραποστόλων, συστάσεως σχολείων εν Ανατολή και εκδόσεως συγγραμμάτων, εξηκολούθει να επιδιώκη την πραγματοποίησιν των προαιωνίων πόθων της. Μεγάλως τότε κατερραδιουργούντο ο ημέτεροι, ιδία δε εν Παλαιστίνη και Συρία ... Τας ενεργείας ταύτας επολέμησεν ο Γεράσιμος δια τε της προς τους εν Τριπόλει της Συρίας επιστολής του και του μεγάλου σεβασμού, ου παρά τοις εν Συρία και Παλαιστίνη απήλαυε».
.........Έργα του αγίου Γερασίμου σώζονται: θεολογικά, υμνογραφικά, φιλοσοφικά και φιλολογικά. Βιογράφος του είναι ο συνώνυμος και ένας των διαδόχων του Γεράσιμος Γ΄ ο Γηράρης (1783-1788), ο όποιος στις 20 Μαΐου 1785 γράφει: «Βίος του εν Αγίοις Πατρός ημών Γερασίμου Πατριάρχου Αλεξανδρείας του Κρητός και Παλλαδά καλουμένου Μητροπολίτου πρότερον Καστορίας». Μεταξύ άλλων αναφέρει: «Απήλθεν εις τας αιωνίους και μακαρίους των δικαίων σκηνάς, ίνα κατατρυφά της θείας ελλάμψεως, ελλαμφθείς πρότερον εντεύθεν, ως έμαθε παρ' αυτού του αγίου Πνεύματος, ως και ημάς εδίδαξεν. Αλλ' ω πάτερ άγιε και σεβάσμιε, ο ελλαμπόμενος και δεχόμενος τας θείας ελλάμψεις εντελώς, δος και ημίν άπασι τοις αγαπώσι τα σα ένθεα προτερήματα, όπως διά σου χειραγωγούμενοι, φωτισθώμεν και ημείς μη ετέρως σε βλέπειν, μηδ΄εις δεξιά η αριστερά παρεκκλίνειν ...».
.........Ακολουθία συνέθεσε ο νυν μητροπολίτης Ρόδου Κύ¬ριλλος Κογεράκης. Η επίσημη αναγνώριση του έγινε από το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας στις 17 Σεπτεμβρίου 2002. Η μνήμη του τιμάται στις 15 Ιανουαρίου.

Πηγή: Μοναχού Μωϋσέως Αγιορείτου, Βατοπαιδινό Συναξάρι
Έκδοσις: Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, Άγιον Όρος, 2007


http://vatopaidi.wordpress.com/2010/01/15/%CE%AC%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%AC%CF%83%CE%B9%CE%BC%CE%BF%CF%82-%CE%BF-%CF%80%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B4%CE%AC%CF%82-1633-1714/