Τετάρτη, 4 Ιανουαρίου 2012

507 - Ο Γερο Παΐσιος και το παλιό ημερολόγιο


.........Ένα θέμα που απασχόλησε τον Γέροντα Παΐσιο, ήταν το θέμα του ημερολογίου. Πονούσε για το χωρισμό και προσευχόταν. Λυπόταν για τις παρατάξεις των παλαιοημερολογιτών που είναι ξεκομμένες σαν τα κλήματα από την Άμπελο, και δεν έχουν κοινωνία με τα Ορθόδοξα Πατριαρχεία και τις κατά τόπους αυτοκέφαλες Ορθόδοξες Εκκλησίες. Μερικές τέτοιες ενορίες στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη ενώθηκαν καθ' υπόδειξή του με την Εκκλησία κρατώντας το παλαιό ημερολόγιο.
.........Έλεγε, λοιπόν ο Γέροντας: «Καλό ήταν να μην υπήρχε αυτή η εορτολογική διαφορά, αλλά δεν είναι θέμα πίστεως». Στις ενστάσεις ότι το νέο ημερολόγιο το έκανε Πάπας, απαντούσε: «Το νέο ημερολόγιο το έκανε Πάπας και το παλιό ειδωλολάτρης», εννοώντας τον Ιούλιο Καίσαρα.
.........Για να φανεί καλύτερα η τοποθέτηση του Γέροντα στο θέμα του ημερολογίου, παρατίθεται στη συνέχεια μια σχετική μαρτυρία:
.........Ορθόδοξος Έλληνας με την οικογένειά του ζούσε χρόνια στην Αμερική. Είχε όμως σοβαρό πρόβλημα. Ο ίδιος ήταν ζηλωτής (παλαιοημερολογίτης), ενώ η γυναίκα και τα παιδιά του ήταν με το νέο ημερολόγιο. «Δεν μπορούσαμε να γιορτάσουμε μια γιορτή σαν οικογένεια μαζί», έλεγε. «Αυτοί είχαν Χριστούγεννα, εγώ του Αγίου Σπυρίδωνος. Εγώ Χριστούγεννα, αυτοί του Αϊ-Γιαννιού. Και αυτό ήταν το λιγότερο. Το χειρότερο ήταν το να ξέρεις, όπως μας δίδασκαν, ότι οι νεοημερολογίτες είναι αιρετικοί και θα κολασθούν. Μικρό πράγμα είναι να ακούς συνέχεια ότι η γυναίκα σου και τα παιδιά σου πρόδωσαν την πίστη τους, πήγαν με τον Πάπα, τα μυστήριά τους δεν έχουν χάρη, κ.ά.π. Ώρες συζητούσαμε με τη γυναίκα μου, αλλά άκρη δε βρίσκαμε. Για να πω την αλήθεια, κάτι δε μου άρεσε και στους παλαιοημερολογίτες. Ιδίως όταν έρχονταν κάποιοι δεσποτάδες και μας μιλούσαν. Δε μιλούσαν με αγάπη και με πόνο για τους πλανεμένους (όπως τους θεωρούσαν) νεοημερολογίτες. Αλλά θαρρείς πως είχαν ένα μίσος και χαίρονταν, όταν έλεγαν ότι θα κολασθούν. Ήταν πολύ φανατικοί. Όταν τελείωνε η ομιλία τους, ένιωθα μέσα μου μια ταραχή. Έχανα την ειρήνη μου. Όμως, ούτε σκέψη να φύγω από την παράδοσή μας. Πήγαινα να σκάσω. Σίγουρα θα πάθαινα κάτι από τη στενοχώρια. Σ' ένα ταξίδι μου στην Ελλάδα, είπα τον προβληματισμό μου στον ξάδερφό μου Γιάννη. Εκείνος μου μίλησε για κάποιον γέροντα Παΐσιο. Αποφασίσαμε να πάμε στο Άγιον Όρος, για να τον συναντήσω. Φθάσαμε στην «Παναγούδα». Ο Γέροντας μας κέρασε με γελαστό πρόσωπο και με έβαλε να καθήσω δίπλα του. Τα είχα χαμένα. Ένιωθα, όπως μου συμπεριφερόταν, σα να με γνώριζε από καιρό, σα να ήξερε τα πάντα για μένα. «Πώς τα πας με τ' αυτοκίνητα εκεί στην Αμερική;» Ήταν η πρώτη κουβέντα του. Σάστισα. Ξέχασα να αναφέρω πως η δουλειά μου ήταν στους χώρους σταθμεύσεως αυτοκινήτων, και φυσικά όλο με αυτοκίνητα ασχολούμουν.
.........«Καλά τα πάω», ήταν το μόνο που μπόρεσα να ψελλίσω, κοιτώντας σα χαμένος το Γέροντα. «Πόσες Εκκλησίες έχετε εκεί που μένεις»; «Τέσσερις», απάντησα και δεύτερο κύμα έκπληξης με κατέλαβε. «Με το παλιό ή με το νέο»; Ήρθε ο τρίτος κεραυνός, που όμως, αντί να μεγαλώσει τη σαστιμάρα μου, κάπως με εξοικείωσε, με ...προσγείωσε, θα έλεγα, με το χάρισμα του Γέροντα. «Δυο με το παλιό και δυο με το νέο», του αποκρίθηκα. «Εσύ πού πας»; «Εγώ με το παλιό και η γυναίκα μου με το νέο», απάντησα. «Κοίτα. Να πας κι εσύ εκεί που πηγαίνει και η γυναίκα σου», μου είπε με μια αυθεντικότητα, και ετοιμαζόταν να μου δώσει εξηγήσεις. Αλλά για μένα το θέμα είχε τελειώσει. Δε χρειαζόμουν εξηγήσεις και επιχειρήματα. Κάτι το ανεξήγητο συνέβη μέσα μου, κάτι το θεϊκό. Ένα βάρος έφυγε και τινάχτηκε μακριά μου. Όλα τα επιχειρήματα και όλες οι απειλές και οι αφορισμοί για τους νεοημερολογίτες, που χρόνια άκουγα, εξανεμίστηκαν. Ένιωθα τη χάρη του Θεού που μέσω του Αγίου του δρούσε επάνω μου και με πλημμύριζε με μια ειρήνη που χρόνια αναζητούσα. Η κατάσταση που ζούσα θα εκδηλώθηκε στο πρόσωπό του ...
.........Εκείνο που θυμάμαι είναι ότι αυτό μάλλον έκανε τον Γέροντα να σταματήσει για λίγο. Αλλά έπειτα συνέχισε με μερικές εξηγήσεις. Ίσως για να τις λέω σε άλλους. Ίσως και για να τις χρησιμοποιήσω για τον εαυτό μου σε καιρό πειρασμού, όταν θα περνούσε εκείνη η ουράνια κατάσταση.
.........«Και εμείς βέβαια εδώ στο Άγιον Όρος με το παλιό πάμε. Αλλά είναι άλλη περίπτωση. Είμαστε ενωμένοι με την Εκκλησία, με όλα τα Πατριαρχεία, και μ' αυτά που έχουν το νέο ημερολόγιο και μ' αυτά που έχουν το παλιό ημερολόγιο. Αναγνωρίζομε τα μυστήριά τους και αυτοί τα δικά μας. Οι ιερείς τους συλλειτουργούν με τους ιερείς μας. Ενώ αυτοί οι καημένοι ξεκόπηκαν. Οι περισσότεροι και ευλάβεια έχουν και ακρίβεια και αγωνιστικότητα και ζήλο Θεού. Μόνο που είναι αδιάκριτος, «ού κατ' επίγνωσιν». Άλλοι από απλότητα, άλλοι από αμάθεια, άλλοι από εγωισμό, παρασύρθηκαν. Θεώρησαν τις 13 μέρες θέμα δογματικό και όλους εμάς πλανεμένους, και έφυγαν από την Εκκλησία. Δεν έχουν κοινωνία ούτε με τα Πατριαρχεία και τις Εκκλησίες που πάνε με το νέο, αλλά ούτε και με τα Πατριαρχεία και τις Εκκλησίες που πάνε με το παλιό, γιατί δήθεν μολύνθηκαν από την επικοινωνία με τους νεοημερολογίτες. Και όχι μόνον αυτό. Και αυτοί οι λίγοι που έμειναν, έγιναν, δεν ξέρω και εγώ, πόσα κομμάτια. Και όλο και κομματιάζονται και αλληλοαναθεματίζονται και αλληλοαφορίζονται και αλληλοκαθαιρούνται. Δεν ξέρεις πόσο έχω πονέσει και πόσο έχω προσευχηθεί γι' αυτό το θέμα. Χρειάζεται να τους αγαπάμε και να τους πονάμε και όχι να τους κατακρίνουμε, και πιο πολύ να προσευχόμαστε γι' αυτούς να τους φωτίσει ο Θεός, και αν τύχει καμιά φορά και μας ζητήσει κανείς με καλή διάθεση βοήθεια, να λέμε καμιά κουβέντα».
.........Πέρασαν πάνω από πέντε χρόνια από την κοίμηση του Γέροντα. Ο κ. Χ. ήλθε στην «Παναγούδα» να ευχαριστήσει τον Γέροντα, γιατί έκτοτε βρήκε την πνευματική, αλλά και την οικογενειακή του σωτηρία και με δάκρυα στα μάτια διηγήθηκε τα ανωτέρω.
.........Με την αγάπη, την προσευχή και την διάκρισή του, γνώριζε πότε να μιλά, πώς να ενεργεί και να βοηθά αθόρυβα τη μητέρα Εκκλησία, αποφεύγοντας τα άκρα και θεραπεύοντας πληγές που ταλαιπωρούν το σώμα της Εκκλησίας και σκανδαλίζουν τους πιστούς.

Από το βιβλίο «Βίος γέροντος Παϊσίου του Aγιορείτου»,
Ιερομονάχου π. Ισαάκ
(σελ. 691 - 696).

506 - Δυσεύρετο έργο του 1915 ανατύπωσε η Αγιορειτική Εστία

Νέαι Πηγαί των θεσμών του Αγίου Όρους

Εν Αλεξανδρεία
εκ του Πατριαρχικού Τυπογραφείου -1209
(έτος έκδοσης: 1915)
ΑΘΩΝΙΚΑ ΑΝΑΛΕΚΤΑ Νο4
Ανατύπωση 2011,
σελ. 185,
σκληρό εξώφυλλο,
διαστάσεις 16,5 Χ 24,5 cm,
ISBN 978-960-98312-3-9,
Εκτός Εμπορίου


.........Το έργο αυτό αποτελεί μια από τις πρώτες συστηματικές προσπάθειες ερανισμού από διάφορες αρχειακές μονάδες και έκδοσης σε corpus σεβαστού αριθμού άγνωστων εγγράφων με ευρύτατη θεματολογία, που αναφέρονται όμως και διαφωτίζουν αποκλειστικά επιμέρους θεσμούς της Αθωνικής πολιτείας.
.........Η επανέκδοση του δυσεύρετου αλλά χρήσιμου αυτού έργου ελπίζουμε ότι θα συμβάλει στην κατανόηση της ιστορίας των θεσμών του Αγίου Όρους στην μακρά περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας και θα βοηθήσει τον αναγνώστη να συνειδητοποιήσει την ανθεκτικότητα και το αναλλοίωτο των βασικών πνευματικών και νομοκανονικών αρχών που διέπουν τον αθωνικό μοναστικό βίο, παρά τις αναγκαίες αλλαγές που επέβαλαν οι περιστάσεις.
.........Η έκδοση υλοποιήθηκε στο πλαίσιο των παράλληλων γεγονότων που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του ΣΤ' Διεθνούς Συνεδρίου της Αγιορειτικής Εστίας με θέμα "Το Άγιον Όρος στον 15ο και 16ο αιώνα", το οποίο εντάχθηκε από την Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας με την Πράξη "Η μεγάλη πνευματική και πολιτιστική παρακαταθήκη του Αγίου Όρους" στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα "Μακεδονία-Θράκη" 2007-2013.

Σχετικό:
240 - Στ΄Διεθνές Συνέδριο της Αγιορειτικής Εστίας, 25-27 Νοεμβρίου 2011. Το Πρόγραμμα



http://www.agioritikiestia.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=200%3A2011-12-20-08-57-36&catid=27%3Aekdoseis&Itemid=203&lang=el

505 - Γέροντας Παΐσιος: Όσο ξεχνάμε τον εαυτό μας, τόσο μας θυμάται ο Θεός

.........Όποιος έχει θυσία και πίστη στον Θεό, δεν υπολογίζει τον εαυτό του. Ο άνθρωπος, όταν δεν καλλιεργήση το πνεύμα της θυσίας, σκέφτεται μόνον τον εαυτό του και θέλει όλοι να θυσιάζωνται γι' αυτόν. Αλλά όποιος σκέφτεται μόνο τον εαυτό του, αυτός απομονώνεται και από τους ανθρώπους, απομονώνεται και από τον Θεό - διπλή απομόνωση-, οπότε δεν δέχεται την Θεία Χάρη. Αυτός είναι άχρηστος άνθρωπος. Και να δήτε, αυτόν που σκέφτεται συνέχεια τον εαυτό του, τις δυσκολίες του κ.λπ., και ανθρωπίνως κανείς δεν θα του συμπαρασταθή σε μια ανάγκη. Καλά, θεϊκή συμπαράσταση δεν θα έχη, αλλά δε θα έχη και ανθρώπινη. Μετά θα προσπαθή από εδώ-από εκεί να βοηθηθή. Θα βασανίζεται δηλαδή, για να βοηθηθή από ανθρώπους, αλλά βοήθεια δεν θα βρίσκη. Αντίθετα, όποιος δεν σκέφτεται τον εαυτό του, αλλά σκέφτεται συνέχεια τους άλλους, με την καλή έννοια, αυτόν τον σκέφτεται συνέχεια ο Θεός, και μετά τον σκέφτονται και οι άλλοι. Όσο ξεχνάει τον εαυτό του, τόσο τον θυμάται ο Θεός. Να, μια ψυχή φιλότιμη μέσα σε ένα Κοινόβιο θυσιάζεται, δίνεται κ.λπ. Αυτό, νομίζετε, δεν έχει πέσει στην αντίληψη των άλλων; Μπορεί να μην την σκεφθούν οι άλλοι αυτήν την ψυχή που δίνεται ολόκληρη και δεν σκέφτεται τον εαυτό της; Μπορεί να μην την σκεφθή ο Θεός; Μεγάλη υπόθεση! Εδώ βλέπει κανείς την ευλογία του Θεού, πώς εργάζεται ο Θεός.
.........Στις δυσκολίες δίνει εξετάσεις ο άνθρωπος. Εκεί φαίνεται αν έχη πραγματική αγάπη, θυσία. Και όταν λέμε ότι ένας έχει θυσία, εννοούμε ότι την ώρα του κινδύνου δεν υπολογίζει τον εαυτό του και σκέφτεται τους άλλους. Βλέπεις, και η παροιμία λέει «ο καλός φίλος στην ανάγκη φαίνεται». Θεός φυλάξοι, αν λ.χ. τώρα έπεφταν βόμβες, θα φαινόταν ποιος σκέφτεται τον άλλον και ποιος σκέφτεται τον εαυτό του. Όποιος όμως έχει μάθει να σκέφτεται μόνο τον εαυτό του, σε μια δυσκολία πάλι τον εαυτό του θα σκέφτεται, και ο Θεός δεν θα τον σκέφτεται αυτόν τον άνθρωπο. Όταν από τώρα δεν σκέφτεται κανείς τον εαυτό του αλλά σκέφτεται τους άλλους, και στον κίνδυνο τους άλλους θα σκεφθή. Τότε ξεκαθαρίζουν ποιοί έχουν πραγματικά θυσία και ποιοι είναι φίλαυτοι.
.........Αν δεν αρχίση κανείς να κάνη από τώρα καμιά θυσία, να θυσιάση καμιά επιθυμία, έναν εγωισμό, πως θα φθάση να θυσιάση την ζωή του σε μια δύσκολη στιγμή; Αν τώρα σκέφτεται τον κόπο και κοιτάη να μην κοπιάση λίγο παραπάνω από έναν άλλο σε μια δουλειά, πώς θα φθάση στην κατάσταση να τρέχη να σκοτωθή αυτός, για να μη σκοτωθή ο άλλος; Αν τώρα για μικρά πράγματα σκέφτεται τον εαυτό του, τότε που θα κινδυνεύη η ζωή του, πως θα σκεφθή τον άλλον; Τότε θα είναι πιο δύσκολα. Αν έρθουν δύσκολα χρόνια και έχη λ.χ. ο διπλανός του πυρετό και τον δη να πέση στον δρόμο, θα τον αφήση και θα φύγη. Θα πη: «Να πάω να ξαπλώσω, μην πέσω κι εγώ».
.........Στον πόλεμο παλεύει η ζωή η δική σου με την ζωή του άλλου. Λεβεντιά είναι να τρέχη ο ένας να γλυτώση τον άλλον. Όταν δεν υπάρχη θυσία, ο καθένας πάει να γλυτώση τον εαυτό του. Και είναι παρατηρημένο. Όποιος πάει στον πόλεμο να ξεφύγη, τον βρίσκει εκεί η οβίδα. Πάει δήθεν να γλυτώση και σπάζει τα μούτρα του. Γι' αυτό να μην κοιτάζη κανείς να ξεφύγη, και ιδίως όταν αυτό είναι εις βάρος των άλλων. Θυμάμαι ένα περιστατικό από τον Αλβανικό πόλεμο. Ένας στρατιώτης είχε μια πλάκα, για να προστατεύη το κεφάλι του. Εν τω μεταξύ χρειάσθηκε να πάη λίγο πιο πέρα και την ακούμπησε κάτω. Πάει αμέσως ο διπλανός του και τον παίρνει. Σου λέει: «Ευκαιρία είναι, θα την πάρω εγώ τώρα». Την ίδια στιγμή, τακ, πετάει ο όλμος επάνω του, τον διέλυσε. Αυτός έβλεπε τα πυρά που έπεφταν και πήρε την πλάκα, για να γλυτώση. Δεν υπολόγισε τον άλλον που θα γύριζε πάλι. Σκέφθηκε μόνον τον εαυτόν του και δικαιολόγησε κάπως και την πράξη του. «Αφού πήγε λίγο πιο πέρα ο άλλος, μπορώ να την πάρω την πλάκα». Ναι, έφυγε, αλλά η πλάκα ήταν δική του. Ένας άλλος, όσο συνεχιζόταν ο πόλεμος, προσπαθούσε να γλυτώση. Κανέναν δεν υπολόγιζε. Οι άλλοι βοηθούσαν, αυτός καθόταν στο σπίτι του. Κοίταζε μέχρι την τελευταία ώρα που δυσκόλεψαν τα πράγματα να ξεφύγη. Αργότερα, όταν είχαν έρθει οι Άγγλοι, πήγε στο στρατόπεδο, παρουσιάσθηκε στον Ζέρβα και, επειδή είχε και αμερικάνικη υπηκοότητα, βρήκε ευκαιρία και έφυγε για την Αμερική. Μόλις όμως έφθασε εκεί, πέθανε! Η γυναίκα του η καημένη έλεγε: «Πήγε να ξεφύγη από τον Θεό!». Αυτός πέθανε, ενώ άλλοι που πήγαν και στον πόλεμο έζησαν.
.
Από το βιβλίο «Πνευματική αφύπνιση»
ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΛΟΓΟΙ Β΄
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

504 - Νέο CD της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας Αγίου Όρους με ύμνους της Μεγάλης Τεσσαρακοστής

.........Νέο CD της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας Αγίου Όρους με ύμνους της «ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ», μιας ιδιαίτερης εκκλησιαστικής περιόδου που χαρακτηρίζεται από την κατάνυξη, την μετάνοια και την προσμονή της Αναστάσεως του Κυρίου. Για τον λόγο αυτό επελέγησαν τα χαρακτηριστικότερα υμνολογικά κείμενα, γνωστά σε όλους όσους, φιλακολούθως, συμμετέχουν στις ακολουθίες της περιόδου αυτής. Η διδασκαλία και η διεύθυνση του χορού ανατέθηκε στον καθηγητή και πρωτοψάλτη κύριο Δημήτριο Μανούση.

503 - Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας (video)

.........Είναι η μεγαλύτερη και η πρώτη στην ιεραρχία Μονή του Αγίου Όρους. Κτίστηκε το 963 από τον Όσιο Αθανάσιο τον Αθωνίτη με χρήματα που προσέφεραν οι αυτοκράτορες Νικηφόρος Φωκάς και Ιωάννης Τσιμισκής. Για δέκα περίπου αιώνες, διατηρούσε την πρώτη θέση μεταξύ των άλλων Μονών του Αγίου Όρους, λόγω του πλούτου και των κειμηλίων που είχε στην κατοχή της (χειρόγραφα, ιστορικά έγγραφα, χρυσόβουλα, φορητές εικόνες κ.λπ.). Το Καθολικό της Μονής είναι το πρώτο που κτίστηκε στο Άγιο Όρος και συμφωνά με αυτό κατασκευάστηκαν τα Καθολικά και των άλλων Μονών. Αρχικά τιμοταν στη γιορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου αλλά σήμερα τιμάται στη μνήμη του Οσίου Αθανασίου του Αθωνίτη στις 5 Ιουλίου. Εκεί υπάρχουν σπάνιες τοιχογραφίες του Κρητικού ζωγράφου Θεοφάνη(1535). Το Καθολικό συμπεριλαμβάνει δύο μεγάλα παρεκκλήσια, των Αγίων Σαράντα μαρτύρων (οπού βρίσκεται ο τάφος του Μ. Αθανασίου) και του Αγίου Νικολάου. Στα κειμήλια της Μονής συμπεριλαμβάνονται μεταξύ άλλων λείψανα καθώς και το ραβδί του Αγίου Αθανασίου, ο σακκος και το στέμμα του αυτοκράτορα Νικηφόρου Φωκά, διάφορες πολύτιμες εικόνες, ευαγγέλια, λείψανα πολλών αγίων κ.α. στη βιβλιοθήκη φυλάσσονται 2.200 κώδικες (470 περγαμηνοι), 50 ειληταρια από μεμβράνη και 10.000 έντυπα.


502 - Οσιομάρτυς Ευθύμιος και οι 12 Βατοπαιδινοί (+1279/80)

Αγιορείτες Άγιοι
Μνήμη 4 Ιανουαρίου


.........Ο όσιος Ευθύμιος διετέλεσε ηγούμενος κατά το δεύτερο μισό του 13ου αιώνος της μονής Βατοπαιδίου σε μιά κρίσιμη περίοδο για την πορεία της Ορθόδοξης Εκκλησίας και του Αγίου Όρους. Μετά τη σύνοδο της Λυών το 1274, όπου υποστηρίχθηκε η ένωση των Εκκλησιών, οι λατινόφρονες απεσταλμένοι του αυτοκράτορος Μιχαήλ Η΄ του Παλαιολόγου (1259-1282) και του πατριάρχου Ιωάννου ΙΑ΄ Βέκκου (1275-1282), θέλησαν να πείσουν τους Αγιορείτες μοναχούς για τα αιρετικά δόγματα. Τούτο συνέβη περί το 1279/1280. Δυστυχώς ορισμένοι ερευνητές αμφισβητούν τα γεγονότα και τα συγχίζουν με κατοπινά, αποδίδοντάς τα στους Καταλανούς.
.........Ο όσιος Ευθύμιος «εχόμενος στερρώς των ορθοδόξων παραδόσεων ήλεγξε τους λατινόφρονας». Γι’ αυτό, κατά τον όσιο Νικόδημο τον Αγιορείτη, «δεθείς με άλυσιν, κατεποντίσθη υπ’ αυτών εν τη θαλάσση του Καλαμιτζίου». Κατά δε τον Μανουήλ Γεδεών, «Ευθύμιον δε τον ηγούμενον δήσαντες αλύσει πέραν της θαλάσσης εις το παραθαλάσσιον, Καλλαμίτζιον καλούμενον, επάνω υφά¬λου πέτρας εάσαντες απεπνίγη ο αοίδιμος».

.........Οι δώδεκα ομόφρονες μαθητές και υποτακτικοί του γενναίου ηγουμένου τους είχαν κι αυτοί μαρτυρικό τέλος: Στη μονή Βατοπαιδίου οι «ασκούμενοι οσιώτατοι μοναχοί ουκ ενέδωκαν τη δειλία, ουδέ υπείξαν αλλ’ αντέστησαν γενναίως διελέγχοντες την αυτών παράνοιαν γραφιχαίς αποδείξεσι. Διό και τη ενστάσει αυτών αισχυθείς ο δυσεβής βασιλεύς, εκέλευσε πάντας αυτούς απαχθήναι εν γαιολόφω τινί έγγιστα που της Μονής, και ούτω διά της αγχόνης τον μακάριον υπέστησαν θάνατον οι μακά¬ριοι ομολογηταί, απολαβόντες την μακαρίαν και αΐδιον ζωήν αντί της προσκαίρου τα δε της Μονής πάντα, σκυλλεύσας και αφανίσας, ηρήμωσε, δώδεκα δε των ιερομονάχων λογίους, έξωθεν της μονής απηγχόνησεν… Και ούτως έλαβον πάντες ομού τον του μαρτυρίου στέφανον».
.........Για την ανθενωτική τους στάση, τους δώδεκα Βατοπαιδινούς πατέρες «έξω της μονής εν τω λόφω εκρέμασαν έκτοτε και ο λόφος εκλήθη Φουρκοβούνι». Κατά δε τον Μέγα Συναξαριστή, όταν οι λατινόφρονες «ήλθον και εις την Μονήν του Βατοπαιδίου και αφού ουδέ εκεί έγιναν δεκτοί, ήρχισαν να κακοποιούν τους Μοναχούς, όσους συνέλαβον, διότι και πολλοί έφυγον. Συλλαβόντες δε εκεί τον προηγούμενον Άγιον Ευθύμιον και δώ¬δεκα άλλους Μοναχούς, μετά διαφόρους κακώσεις και τυραννίας, τελευταίον απηγχόνισαν προς εκδίκησιν δήθεν της αληθείας την οποίαν έδειξαν εις το να μη ασπασθούν τα ξένα και αλλότρια δόγματα τα διά την Ορθόδοξον Εκκλησίαν όλως απαράδεκτα».
.........Λεπτομερέστερη περιγραφή έχουμε σε κώδικα της μονής Βατοπαιδίου, όπου αναφέρεται πως μετά το μαρτύριο των Ιβηριτών πατέρων έχουμε το των Βατοπαιδινών: «Μετά ταύτα ήλθαν και εις το Βατοπαίδι και τα όμοια ηθέλησαν να κάμνουν. Ο δε ηγούμενος και οι συν αυτώ αδελφοί ήλεγξαν αυτών την αίρεσιν του τε βασιλέως και του πατριάρχου. Οι δε αιματοφάγοι εκείνοι λύκοι και όχι αμνοί επήραν τους μοναχούς έξω από το μοναστήρι και τους εκρέμασαν εις ένα βουνόν, το οποίον από τότες ωνομάσθη Φουρκοβούνι.΄
.........Τον δε ηγούμενον, Ευθύμιον το όνομά του, με άλλους ιβ’ ιερομονάχους λογίους, οι οποίοι τους έλεγξαν κατά πρόσωπον ανδρειωμένα, τους μεν ιερομονάχους εκρέμασαν, τον δε ηγούμενον δένοντές τον με άλυσον επήγαν και τον άφησαν εις μίαν πέτραν της θαλάσσης πέραν εις το Καλαμίτζι, όπου απέχει από το μοναστήρι ως τρία μίλια και εκεί επνίγη και ούτως έλαβε τον στέφανον της ομολογίας αυτού. Το δε εξώσκαλον εκείνο από τότες το ονόμασαν του ηγουμένου σκαμνί. Και του μοναστηρίου τα τίποτοις όλα όσα και αν ευρήκαν τα εσήκωσαν και το ερήμωσαν παντελώς. Και μετά ημέρας τινάς παύοντας εκείνη η ταραχή ευγήκαν οι μοναχοί από τον λόγγον, εκείνοι όπου επρόφθασαν προτήτερα και έφυγαν και εγλύτωσαν τον θάνατον. Εύρισκον των κοπέντων πρώην τα κορμία εις την γην ερριμένα ανεπιμέλητα και νεκρά και με πολλά δάκρυα και θρήνους τα έθαπταν λέγοντες και τον ψαλμόν, το, ο Θεός ήλθοσαν έθνη εις την κληρονομίαν και τα λοιπά. Θάπτοντες τον κάθε ένα εκεί όπου τον εύρισκον. Ταύτα μεν έγιναν τον Οκτώμβριον μήναν εις τους 6953 χρόνους και ούτως έγινε το τέλος».
.........Σε άλλο κώδικα της μονής αναφέρεται: «Έστωντας και να ευρίσκετο η τοιαύτη μονή ευτυχισμένη και παντοίων αγαθών πλουτισμένη… επί της βασιλείας Μιχαήλ Παλαιολόγου και πατριαρχούντος Ιωάννου του επιλεγομένου Βέκκου, οι οποίοι καταδυναστευόμενοι από τους Βουλγάρους επήγαν εις την Ιταλίαν, ζητούντες βοήθειαν. Εκείνοι δε τους εζήτησαν να ενωθούν με αυτούς εις την πίστιν αυτοί και εσυγκοινώνησαν και επήραν βοήθειαν περισσήν και γυρίζοντες να έλθουν εις την Πόλιν, ήλθον εις το Άγιον Όρος…». Ακολουθεί η παραπάνω περιγραφή, που μάλλον αντεγράφη από τον παρόντα κώδικα.
.........Νεώτερος συγγραφέας αναφέρει: «Η Ιερά Μονή Βατοπαιδίου Σταθμός αίματος και μαρτυρίου.
.........Όταν στην πρότασή τους να συνταχθούν όλοι οι Μοναχοί με την ένωση, αντιμετώπισαν έντονη την αντίδρασή τους, άρχισαν τα βασανιστήρια των πατέρων. Σώμα στρατιωτών δημίων, χωρίς καμιά αναστολή, επιδόθηκε σε ανήκουστα βασανιστήρια κατόπιν διαταγής. Για την ορθόδοξη πίστη το θεώρησαν τιμή τους να υποστούν το όποιο απάνθρωπο μαρτύριο. Και πιο μεγάλη τους τιμή, να χύσουν το αίμα τους για την Ορθοδοξία. Δώδεκα μοναχοί, γενναίοι ομολογητές, ήρωες και πρόμαχοι της Ορθοδοξίας, που αντιτάχθηκαν με μεγάλη σφοδρότητα στην προδοσία της ανόθευτης διδασκαλίας του Χριστού μας».
.........Η μνήμη των αγίων ενδόξων οσιομαρτύρων τελείται στις 4 Ιανουαρίου. Ο Οσιομάρτυς Ευθύμιος υπάρχει σε τοιχογραφία του νάρθηκα του Καθολικού του 1819.


Πηγή: Μοναχού Μωϋσέως Αγιορείτου, Βατοπαιδινό Συναξάρι, Έκδοσις: Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, Άγιον Όρος, 2007



http://www.pemptousia.gr

501 - Ο άγιος Νεομάρτυς και Οσιομάρτυς Ονούφριος

Αγιορείτης Άγιος
Μνήμη 4 Ιανουαρίου
Μαρτύρησε στη Χίο στις 4 Ιανουαρίου 1818

.........Ο άγιος καταγόταν από ένα χωριό Κάμπροβα κοντά στο Τύρνοβο της Βουλγαρίας. Στο άγιο Βάπτισμα ονομάστηκε Ματθαίος.
.........Οι γονείς του ήταν ευσεβείς Χριστιανοί, ο πατέρας του μάλιστα έγινε μοναχός μαζί του στο Άγιο Όρος με το όνομα Δανιήλ. Από μικρός έλαβε επιμελημένη ανατροφή, έμαθε δε και γράμματα στο σχολείο.
.........Κάποια μέρα, δεν ξέρουμε για ποιο λόγο έτυχε να τον δείρουν οι γονείς του. Αυτός λυπημένος είπε μπροστά σε κάποιους Τούρκους ότι θα γίνει μουσουλμάνος. Αν οι γονείς του δεν πρόφθαναν να τον αρπάξουν από τα χέρια τους, σίγουρα θα τον είχαν εξισλαμίσει. Έμεινε λοιπόν Χριστιανός, χωρίς να περιτμηθεί. Πώς αντιμετώπισαν οι γονείς του το γεγονός αυτό δεν γνωρίζουμε, ίσως και να μην έδωσαν ιδιαίτερη σημασία εξαιτίας της ηλικίας του παιδιού, ήταν οκτώ ετών.
.........Όταν ενηλικιώθηκε και διέκρινε τα πράγματα του κόσμου, αναχώρησε για το Άγιο Όρος όπου έγινε μοναχός και διάκονος στην Ι. Μονή Χιλανδαρίου με το όνομα Μανασσής. Προχωρώντας στην πνευματική ζωή τον ενοχλούσε το γεγονός εκείνο της παιδικής του ηλικίας, ότι έστω και με τον λόγο μόνο, εξαιτίας της λύπης του, είπε πως θα γίνει μουσουλμάνος. Παρά την μετάνοιά του και τους πνευματικούς του αγώνες άναβε συνεχώς μέσα του ο πόθος να ομολογήσει το Χριστό και να μαρτυρήσει. Χωρίς να ειπεί σε κανέναν τίποτε πήγε στην Σκήτη του Τιμίου Προδρόμου και εξομολογήθηκε στον πνευματικό Νικηφόρο τον λογισμό του και τον παρεκάλεσε να τον δεχθεί στην καλύβη του. Ο πνευματικός αυτός ήταν αλείπτης και είχε προετοιμάσει για το μαρτύριο και τους Νεομάρτυρες Ευθύμιο, Ιγνάτιο και Ακάκιο. Τον δέχθηκε με τον όρο της πλήρους, τελείας και απολύτου υπακοής, χωρίς κανένας άλλος να ξέρει τον λόγο της εκεί παραμονής του. Ο άγιος δέχθηκε και αφού διαμοίρασε ό,τι πράγματα είχε, έφυγε από την Ι. Μονή Χιλανδαρίου με την πρόφαση προσκυνήματος στους Αγίους Τόπους. Ο γέροντας τον δέχτηκε και τον έβαλε σε ένα παράμερο κελί, του έδωσε κανόνα και όρισε κάποιο μοναχό να τον φροντίζει. Κλείστηκε σ' εκείνο το κελί ο άγιος και άρχισε ν' αγωνίζεται με αυστηρότατη νηστεία, χιλιάδες μετάνοιες το ημερονύκτιο, αδιάλειπτη προσευχή και συνεχή αγρυπνία. Τα μάτια του έγιναν δύο κρουνοί δακρύων, η δε ευχή λεγόταν ακατάπαυστα μέσα του. Αφού δοκιμάστηκε για τέσσερις μήνες, ο γέροντας έκρινε καλό να καρεί μεγαλόσχημος μοναχός με το όνομα Ονούφριος. Αποφάσισε επίσης η συνοδεία ότι ήταν κατάλληλα προετοιμασμένος για το μαρτύριο. Με τη συνοδεία του μοναχού Γρηγορίου πήγε στη Χίο για να ομολογήσει.
.........Στη Χίο τους φιλοξένησαν κάποιοι ευσεβείς και φιλομάρτυρες αδελφοί. Εκεί συνέχισαν τον πνευματικό τους αγώνα για μία εβδομάδα. Εφοδιασμένος με την θεία Κοινωνία, την προσκύνηση των αγίων λειψάνων και τις ευχές των πατέρων παρουσιάστηκε στο δικαστήριο ντυμένος με τούρκικα ενδύματα. Αρχικά μίλησε παραβολικά :
.........Πριν δεκαπέντε χρόνια σ' αυτόν τον τόπο πληγώθηκα. Πήγα σε πολλούς τόπους για να θεραπεύσω την πληγή μου αλλά δεν μπόρεσα. Οι γιατροί μου είπαν πως, αν δεν πας στον τόπο που πληγώθηκες, η πληγή σου δεν θεραπεύεται.
Και ποια είναι η πληγή σου; ρώτησε ο δικαστής.
.........Η πληγή μου είναι αυτή, του απάντησε ο άγιος, όταν ήμουν μικρό παιδί, από άγνοια, αρνήθηκα την πίστη μου και ομολόγησα την δική σας, την οποία όμως ποτέ δεν αποδέχτηκα αλλά ζούσα χριστιανικά. Όταν μεγάλωσα, κατάλαβα το κακό που έκανα. Τώρα λοιπόν ομολογώ μπροστά σας ότι είμαι Χριστιανός και αρνούμαι και αναθεματίζω την πίστη σας.
.........Ενώ τα έλεγε αυτά, έβγαλε το πράσινο σαρίκι που φορούσε και το πέταξε μπροστά τους.
.........Έμειναν όλοι οι αγάδες και ο δικαστής άφωνοι. Κάποιος εμίρης, ζηλωτής μουσουλμάνος, πρόλαβε και του είπε: Τι κάνεις, άνθρωπε; Πάρε και βάλε στο κεφάλι σου αυτό το άγιο πράγμα. Οπότε ο άγιος πήρε αφορμή και το αρνήθηκε ακόμη πιο έντονα. Είπε δε και εναντίον του Μωάμεθ τόσα πολλά που ούτε στόμα μπορούσε να τα πει ούτε αυτί να τα ακούσει. Όλοι τότε οι παριστάμενοι συμφώνησαν ότι ο άνθρωπος αυτός δεν πρέπει να ζήσει πολλή ώρα. Διέταξαν αρχικά να κλειστεί στη φυλακή με τα πόδια στο τιμωρητικό ξύλο. Στη φυλακή κάποιοι Χριστιανοί τον ρώτησαν το όνομά του και την πατρίδα του. Τους είπε ότι ήταν από το Τύρνοβο και λέγεται Ματθαίος. Δεν απεκάλυψε ότι ονομάζεται Ονούφριος για να μην υποψιαστούν ότι είναι μοναχός και κινδυνεύσει το μοναστήρι.
Όταν βγήκαν οι αγάδες από το τζαμί συσκέφθηκαν και αποφάσισαν την εκτέλεσή του. Τον έβγαλαν από τη φυλακή, τον ρώτησαν πάλι με συντομία και επειδή κατάλαβαν ότι είναι αμετάπειστος διέταξαν την αποκεφάλισή του. Αποφάσισαν επίσης το λείψανό του να ριφθεί στη θάλασσα, όπως επίσης και το χώμα που θα βρεχόταν με το αίμα του.
.........Τον οδήγησαν στον τόπο της εκτέλεσης, όπου γονάτισε. Ο μάγειρας του Μουσελίμη τον χτύπησε με το μαχαίρι του που μπήχτηκε στο λαιμό του βαθιά. Ο μάρτυρας έκλινε την κεφαλή και έγειρε κάτω, χωρίς να ταράξει καθόλου τα μέλη του. Τότε ένας άλλος του έδωσε από το πλάι δύο χτυπήματα και τον τελείωσε. Ήταν τριάντα δύο ετών. Διηγήθηκαν ότι το πρόσωπό του μετά την τελείωσή του έλαβε θεία φαιδρότητα και χάρη.
.........Πλήθος πολύ είχε συγκεντρωθεί, αν και δεν είχε ανακοινωθεί το γεγονός, και παρακολουθούσε. Οι Χριστιανοί χαίρονταν και δοξολογούσαν τον Θεό για την λαμπρή νίκη του αγίου μάρτυρος. Ποθούσαν δε όλοι κάτι να πάρουν από τον μάρτυρα. Δυστυχώς όμως είδαν με μεγάλη τους έκπληξη ότι οι Τούρκοι, οι ίδιοι, αμέσως σήκωσαν το τίμιο λείψανο και το έβαλαν σε μια βάρκα. Επίσης έσκαψαν και το χώμα που είχε βραχεί με το μαρτυρικό αίμα, γέμισαν τρία καλάθια και τα φόρτωσαν κι αυτά στη βάρκα. Ανοίχτηκαν στη θάλασσα και τα πόντισαν όλα, και το λείψανο του αγίου και το χώμα. Επιστρέφοντα μάλιστα έπλυναν και τη βάρκα.
.........Κανένας δεν έμαθε ποτέ που η θάλασσα μετέφερε το άγιο λείψανο.

500 - Άγιος Ευστάθιος ο Α΄ Αρχιεπίσκοπος των Σέρβων

Αγιορείτης Άγιος
Μνήμη 4 Ιανουαρίου

......Γεννήθηκε στην περιοχή του Μαυροβουνίου (1230) από γονείς θεοφοβούμενους. Εκάρη μοναχός σε νεαρή ηλικία στη Μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ στη Ζέτα. Αργότερα ήλθε για μεγαλύτερη άσκηση στη Μονή του Χιλανδαρίου, όπου παρέμεινε αρκετό διάστημα. Για την αρετή του εξελέγη ηγούμενος της Μονής. Η φήμη του, σαν διαδόθηκε, τον έφερε ποιμένα της επισκοπής Ζέτας (1270). Κυβέρνησε την ποίμνη του Χριστού με αξιοζήλευτη αγάπη, κοιμήθηκε ειρηνικά σε βαθειά γεράματα στη Μονή Ζίτσας αναφωνώντας προ του θανάτου του «Εις χείρας σου, Κύριε, παραδίδω το πνεύμα μου».
.......Ετάφη στη κρύπτη που ο ίδιος ο άγιος είχε ετοιμάσει για τον εαυτό του. Στην κρύπτη αυτή συχνά άκουγαν φωνές προσευχών κι έβλεπαν ένα υπέροχο ουράνιο φως. Ο τάφος έγινε πηγή πολλών θαυμάτων. Κατά την εκταφή του το λείψανο του αγίου βρέθηκε άφθορο και ευωδιάζον. Λόγω εμπολέμου καταστάσεως, το τίμιο λείψανο μεταφέρθηκε στο Πέκιο. Το 1737 επεστράφη στη Μονή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ.
.......Τον βίο του έγραψε ο αρχιεπίσκοπος Δανιήλ ο Β΄ και ακολουθίες προς τιμή του γράφηκαν όχι αργά μετά την κοίμησή του. Τοιχογραφίες του βρίσκονται στις Μονές Οραχόβιτσα και Αρίλιε.

Πηγή: Μοναχού Μωυσέως Αγιορείτου, ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ