Κυριακή, 11 Δεκεμβρίου 2011

389 - Το Άγιον Όρος γοήτευσε τη Μόσχα


Μέσα από φωτογραφικά ντοκουμέντα με στιγμιότυπα

του μοναστικού βίου,τοπία και ιστορικά γεγονότα

από το 1848 έως το 1963



της Γιωτας Mυρτσιωτη


«Όταν ήρθα μικρός στις Καρυές (1935) βρήκα στα υπόγεια του κελιού κιβώτια με γυάλινες πλάκες. Έρχονταν από τις σκήτες οι φαναράδες μοναχοί και τα έπαιρναν για τη δουλειά τους. Περίεργος εγώ τις κοιτούσα στον ήλιο και έβλεπα το θέμα. Ρώτησα τον γερο-Γαβριήλ τον φαναρά από τη σκήτη των Ιβήρων: αφού είναι «καπνισμένα» πώς τα χρησιμοποιείς; Τα βάζω, μου λέει, αποβραδίς στο νερό και το πρωί είναι έτοιμα».

Είναι χαρακτηριστική και χιλιοειπωμένη η μαρτυρία μοναχού, το 1992, αλλά η χρονιά σηματοδοτεί την αντίστροφη μέτρηση για να διασωθεί και να καταγραφεί το άγνωστο και παντελώς αδιερεύνητο ώς τότε κεφάλαιο της φωτογραφικής τέχνης στο Άγιον Όρος. Τα «θέματα» που έβλεπε ο ανυποψίαστος μοναχός, έκρυβαν εκατοντάδες στιγμές του ασκητικού βίου και μορφές (Ελληνες, Ρώσους, Σέρβους κ.ά.) που μόνασαν στον ίδιο ιερό τόπο επί αιώνες. Οι γυάλινες εικόνες που δεν κατέληξαν σε φανάρια, παλαιά άλμπουμ, πορτρέτα, σφραγίδες, λησμονημένες φωτογραφίες από κάθε σημείο της Γης, έργα σπουδαίων Ελλήνων και αλλοδαπών φωτογράφων, εκτυπώσεις από αγιορείτικα εργαστήρια σε κελιά και σε μοναστήρια βρέθηκαν έκτοτε στο επίκεντρο του ερευνητικού ενδιαφέροντος από την "Αγιορειτική Φωτοθήκη" της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας.

Μέσα σε δύο δεκαετίες η «Φωτοθήκη» όχι μόνο κατάφερε να δημιουργήσει μια μοναδική, διεθνώς, συλλογή φωτογραφιών για το Όρος, προβάλλοντας την αγιορείτικη φωτογραφική κληρονομιά με εκθέσεις (Φινλανδία, Σερβία, Βουλγαρία) και εκδόσεις αλλά να εξειδικεύσει την έρευνα όπως αυτή του ορθόδοξου μοναχισμού σε λαούς, οι οποίοι δέχθηκαν τον χριστιανισμό από το Βυζάντιο και εντάχθηκαν στη σφαίρα της πολιτιστικής και πνευματικής επιρροής του Αγίου Όρους.

Στη σχέση της Ρωσίας με το Άγιον Όρος που χάνεται στα βάθη των αιώνων (10ος αιώνας) αλλά και στην ιστορία της Τέχνης της Αγιορείτικης Φωτογραφίας, την απαρχή της οποίας σηματοδοτεί Ρώσος φωτογράφος, επικεντρώθηκε η πρόσφατη έκθεση στην καρδιά της Μόσχας.

Στο Ιστορικό Μουσείο


Στο Κρατικό Ιστορικό Μουσείο, ένα από τα ωραιότερα κτίρια της Κόκκινης Πλατείας, ανάμεσα στην πύλη της Πορταΐτισσας και στα τείχη του Κρεμλίνου, χιλιάδες Ρώσοι ταξίδεψαν στον χώρο και τον χρόνο της Αθωνικής Πολιτείας μέσα από 220 φωτογραφικά ντοκουμέντα 115 ετών (1848 - 1963).


Οι ασπρόμαυρες εικόνες με αγιορείτικα τοπία, στιγμές από τον λατρευτικό και καθημερινό μοναστικό βίο, ιστορικά γεγονότα (επισκέψεις πατριαρχών, βασιλέων, πριγκίπων) μοναστήρια, σκήτες και κελιά μετέφεραν τους Μοσχοβίτες στη μακρινή μοναστική χερσόνησο που για κάθε Ρώσο πιστό αποτελεί προσκυνηματικός τόπος.


Το διαχρονικό σκηνικό της Αγιορείτικης Πολιτείας πλαισίωναν το πιστό αντίγραφο της εικόνας της Πορταΐτισσας (1648) της Μονής Ιβήρων, που φυλάσσεται στο ρωσικό μουσείο, πίνακες με αποξηραμένα φυτά της Αγιορείτικης Βοτανοθήκης κι ένα ανάγλυφο της χερσονήσου του Άθω σε μια πρωτοποριακή κατασκευή που φιλοτέχνησε ο ζωγράφος, αρχιτέκτονας και επιμελητής της έκθεσης Γιούρι Αβακούμοφ.


«Η επιλογή από την πλούσια φωτογραφική συλλογή δεν έγινε για να παρουσιαστεί σ' ένα κοινό που ενδιαφέρεται απλώς για την ιστορία της φωτογραφίας, αλλά με ειδικά κριτήρια για έναν ορθόδοξο λαό με έντονη πνευματικότητα που ανέπτυξε και αναπαράγει βαθύτατους και μακραίωνους ψυχικούς δεσμούς με τις μονές και τους μοναχούς του Αγίου Ορους», εξηγεί η ψυχή της Αγιορείτικης Φωτοθήκης, ιερομόναχος Σιμωνοπετρίτης π. Ιουστίνος.

Το φωτογραφικό πανόραμα της Φωτοθήκης, «αποτυπώνει όχι μόνο την ιστορία της αγιορείτικης γης και των κατοίκων της, αλλά και την εικόνα μιας άλλης Ρωσίας που χάθηκε για πάντα, μιας Ρωσίας που επί αιώνες έβλεπε τον Άθω σαν πηγή αληθινής πίστης και ορθόδοξου πολιτισμού και προσπαθούσε να κάνει τα πάντα για την ευημερία αυτού του ιερού τόπου», επισημαίνει ο διοργανωτής και χορηγός, αρχιτέκτονας Βίκτορ Αλεξάνδροβιτς Σεμιόνοφ, βουλευτής της ρωσικής Δούμα, πρώην υπουργός και μέλος της Διακοινοβουλευτικής Επιτροπής της Ορθοδοξίας.

Σ' ένα από τα προσκυνηματικά του ταξίδια στον Άθω γεννήθηκε η ιδέα να μεταφέρει την κατανυκτική ατμόσφαιρα του Αγίου Ορους στη Μόσχα με την έκθεση «Ορος Αθως. Εικόνες του Ιερού Τόπου», τον συνοδευτικό της κατάλογο κι ένα εξαιρετικό site (www.gora-afon.ru) σε μια περίοδο κατά την οποία ο ρωσικός λαός ανιχνεύει την εκκλησιαστική και πολιτισμική του παράδοση με την παρουσία των Ρώσων Μοναχών στον Αθω.

Το ιστορικό των σχέσεων της Ρωσίας με το Άγιον Όρος μέσα από την αρχαία σλαβική εκκλησιαστική γραμματεία και τα αγιορείτικα έγγραφα, περιγράφει ο ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ Αντώνιος - Αιμίλιος Ταχιάος. Στο αναλυτικό κείμενο του καταλόγου διατρέχει τις σχέσεις από την έναρξη τον 11ο αιώνα -«όχι μόνο υπήρχαν Ρώσοι μοναχοί στο Άγιον Όρος αλλά είχαν και δική τους μονή»- ως την Επανάσταση του '17 που διέκοψε την εκπληκτική ακμή του. Στο πέρασμα των αιώνων η παρουσία των Ρώσων στην Αθωνική Πολιτεία πέρασε διακυμάνσεις, αλλά ούτε οι πολιτικές κρίσεις ούτε οι επιδρομές ούτε η ανέχεια έσβησαν τον ρωσικό μοναχισμό στον ιερό τόπο που διατηρείται ως τις μέρες μας. Αντίθετα, ανθούσε διαρκώς από τις στάχτες του, με κορύφωση στη διάρκεια του 19ου αιώνα στη Μονή του Αγίου Παντελεήμονος, στη Σκήτη του Προφήτη Ηλιού, στη Σκήτη του Αγίου Ανδρέα όπου κτίστηκαν ναοί και μεγαλοπρεπή κτίρια.

Οι πρώτες φωτογραφήσεις

Την περίοδο εκείνη «σκήτες και κελιά (66 αριθμούσε αρχές του 20ού αιώνα) επανδρώνονται με Ρώσους μοναχούς, μετόχια ιδρύονται, πλοία από τη Ρωσία μεταφέρουν κατά εκατοντάδες τους προσκυνητές που γίνονται ένθερμοι προπαγανδιστές του αγιορείτικου μοναχισμού στη μεγάλη αυτή χώρα».

Μέσα σ' αυτήν την ακμή ο Ρώσος Πέτρος Σεβαστιάνοφ έμελλε να σφραγίσει την αρχή των φωτογραφήσεων σε κειμήλια, τόπους και πρόσωπα με τις διαδοχικές του αποστολές στο Άγιον Όρος από το 1852 ως το 1860 που άφησαν περισσότερες από 6.000 φωτογραφίες, το εργαστήριο στη σκήτη του Αγίου Ανδρέα στις Καρυές, την Τέχνη της Φωτογραφίας. Έκτατε, κανένας άλλος τόπος δεν φωτογραφήθηκε όσο το Άγιον Όρος από μοναχούς και κοσμικούς.


Ιερομόναχοι φωτογράφοι έστησαν τα δικά τους εργαστήρια απαθανατίζοντας αγιορείτικες μορφές, κειμήλια και τοπία ενώ ταυτόχρονα επαγγελματίες και λάτρεις της φωτογραφίας κατέγραψαν συστηματικά και ερευνητικά τον Άθω σε χιλιάδες λήψεις και φωτογραφικά ντοκουμέντα που μέχρι σήμερα εμπλουτίζουν διαρκώς τη συλλογή.

«Η έκθεση και το βιβλίο αποτελούν μόνο ελάχιστο δείγμα ευγνωμοσύνης για όλες τις πνευματικές δυνάμεις που η Ρωσία αντλούσε από τον Άθω», επισημαίνει ο Βίκτορ Σεμιόνοφ. «Τα μάτια μας πάλι στράφηκαν προς τις εικόνες του Αγίου Όρους και ύστερα από χρόνια ξαναήλθε η χώρα μας σε επαφή με τα ιερά προσκυνήματα που καθαρίζουν τις ψυχές μας».

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/news/civ__2KathiLev&xml/&aspKath/civ&fdate=11/12/2011

οι φωτογραφίες προστέθηκαν από keliotis

Σχετικές αναρτήσεις του παρόντος blog:

187 - Έκθεση 200 φωτογραφιών, από το Αρχείο της Σιμωνόπετρας, εγκαινιάσθηκε στη Μόσχα

190 - Μοναδικές φωτογραφίες του Αγίου Όρους, οι οποίες εκτίθενται στη Μόσχα

195 - O παπα Ααρών ο μακρυγένης (φωτογραφίες)

197 - Σφραγίδες και διαφημιστικά «κλισέ» φωτογράφων του Αγίου Όρους (τέλος 19ου-αρχές 20ου αιώνα)

245 - Στο νοσοκομείο της Ι. Σκήτης Αγίου Ανδρέα, πριν 100 χρόνια. Αναμνηστική φωτογραφία.

251 - Αντίγραφο της Παναγίας της Πορταΐτισσας (1648)

253 - Βίντεο από τα εγκαίνια της έκθεσης της Αγιορειτικής Φωτοθήκης στη Μόσχα

259 - Αγιορειτική Βοτανοθήκη

267 - Η πλατεία των Καρυών το 1904, το 1964 και σήμερα (φωτογραφίες)

289 - Βίντεο από την έκθεση φωτογραφιών του Αρχείου της Σιμωνόπετρας, στη Μόσχα

310 - Έκλεισε τις πύλες της η έκθεση «Όρος Άθως. Εικόνες του Ιερού Τόπου» στη Μόσχα

388 - Κατεχόμενη μακεδονική περιοχή το Άγιο Όρος!!!

Ο ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ «ΜΕΓΑΛΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» ΜΕ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΚΑΙ ΘΑΣΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΘΝΙΚΟ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΜΕΤΑΘΕΤΗ ΕΠΙΔΙΩΞΗ ΤΩΝ ΣΚΟΠΙΩΝ!!!



Χάρτης από άκρως απόρρητο εγχειρίδιο του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ που παρουσιάζει μέρη της βόρειας Ελλάδας και της δυτικής Βουλγαρίας ως "κατεχόμενες μακεδονικές περιοχές", συμπεριλαμβανομένης της Θεσσαλονίκης, της Χαλκιδικής και του Αγίου Όρους!!


Το Μακεδονικό πρόβλημα είναι πολύ παλαιό και αποτελεί μέρος του Ανατολικού Ζητήματος, εκδηλώνεται δε κατά καιρούς σαν προσπάθεια εξόδου των Σλάβων στο Αιγαίο. Όμως σήμερα τούτο παίρνει καινούργιο χαρακτήρα. Το Αμερικανοσιωνιστικό συνωμοτικό κέντρο με το ψευδεπίγραφο όνομα των Σκοπίων ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας» επιδιώκει:


387 - Όσιος Λεόντιος ο Μονεμβασιώτης



Αγιορείτης Άγιος
Μνήμη 11 Δεκεμβρίου


Ο Όσιος Λεόντιος, γεννήθηκε στην Πελοπόννησο και πιο συγκεκριμένα στη Μονεμβασία, γι' αυτό και του αποδόθηκε το επίθετο "ο Μονεμβασιώτης". Καταγόταν από πλούσια, θεοφιλή και ξακουστή οικογένεια. Ο πατέρας του Ανδρέας ήταν διορισμένος από τον αυτοκράτορα του Βυζαντίου Ανδρόνικο διοικητής Πελοποννήσου. Ακριβή χρονολογία της γεννήσεως του Αγίου δεν έχουμε. Λαμβάνοντας όμως υπόψη τα ιστορικά δεδομένα υποθέτουμε ότι γεννήθηκε πριν από το 1341 μ.Χ. .
Ο Άγιος έχοντας πολύ καλές προϋποθέσεις - καλή οικογένεια, θέση του πατέρα του - έλαβε καλές αρχές και ανατράφηκε με ευγενικά και χρηστά ήθη. Όταν ήλθε σε ηλικία δεκτική μαθήσεως, επιδόθηκε στη μάθηση, επιθυμώντας να αποκτήσει όχι απλώς τη γνώση, αλλά να φθάσει σε επιστημονική τελειότητα. Στη συνέχεια ο πατέρας του τον έστειλε στην Κων/λη για να συναναστραφεί με τους εκεί φιλοσόφους και να συνηθίσει τις βασιλικές υποθέσεις, ώστε να του είναι οικείες. Εκεί ο Άγιος ξεχώρισε για το ήθος του και τις γνώσεις του και απέκτησε την εκτίμηση των δασκάλων του και του Βασιλιά.
Στη συνέχεια, επιστρέφει στην Μονεμβασία, αφού εν τω μεταξύ είχε πεθάνει ο πατέρας του, με σκοπό να συμπαρασταθεί και να βοηθήσει τη μητέρα του Θεοδώρα. Κάνοντας υπακοή σ' αυτήν αναλαμβάνει την περιουσία της οικογενείας και παντρεύεται, ενώ η μητέρα του πηγαίνει σε μοναστήρι Ο Λεόντιος όμως από μικρό παιδί είχε μέσα του τον πόθο να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στο Θεό. Έχοντας αυτή την κλίση λοιπόν έπεισε τη σύζυγό του να μείνει στο σπίτι, υπεύθυνη για όλα τα υπάρχοντά τους, μαζί με τα τρία παιδιά τους, ενώ ο ίδιος αποχώρησε από τον κόσμο.
Αρχικά πήγε και υποτάχθηκε σ' έναν ασκητή που ονομαζόταν Μεννίδης, από τον οποίο και εκάρη μοναχός με το όνομα Λεόντιος (το κοσμικό του όνομα ήταν Λέων.) Ο Άγιος επιδόθηκε σε ασκητικούς αγώνες, που τον οδήγησαν σε μεγάλο ύψος αρετής. Επειδή όμως επιζητούσε περισσότερα, αναχώρησε για το Άγιο Όρος, όπου και συνέχισε την ασκητική ζωή του. Η μεγάλη ταπείνωσή του, τον έκανε να υποτάσσεται σε όλους, γι' αυτό και όλοι του απέδιδαν μεγάλη τιμή. Αυτό το γεγονός τον έκανε να εγκαταλείψει και το Άγιο Όρος, και να πάει στο όρος Κλωκόν του Γέροντος, πάνω από το Αίγιο, όπου και έφθασε σε τέλεια απάθεια και την ενέργεια θαυμάτων.
Εξ' αιτίας των θαυμάτων, της χάρης και της αρετής του, αποφάσισαν οι βασιλόπαιδες Θωμάς και Δημήτριος να χτίσουν στον τόπο της ασκήσεώς του, ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ και άλλα οικοδομήματα, ώστε συγκροτήθηκε μοναστήρι.
Σ' αυτό ο Όσιος, σε ηλικία 75 ετών, παρέδωσε το πνεύμα του στο Θεό, αφού προηγουμένως είχε δει αγγέλους να τον καλούν από τη γη στον ουρανό.
Το άγιο λείψανο του βρίσκεται στο σπήλαιο της ασκήσεως του και παρέχει άφθονα ιάματα, σ' όσους προστρέχουν σ' αυτό με πίστη.
Η μνήμη του, τιμάται στις 11 Δεκεμβρίου.